دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 چگونگی حل اختلاف بین اجیر و مستأجر در فقه و حقوق

قسمتی از متن پایان نامه :

 

– اجاره‌ی اشخاص و عقد استصناع

استقلال نسبي مقاطعه‌کار در چگونگی تعهدی که دارد پاره‌ای از اقسام اجاره‌ی اشخاص را به عقد استصناع نزدیک­ می­کند. در عقد استصناع، کسی از صاحب صنایع دستی تقاضای ساختن چیزی (مانند انگشتری،گاوآهن یا دوختن یک جفت کفش) را می­کند با این وصف که صانع مصالح کار را خود بدهد و با آن مصالح کار کند.[۱] یعنی عین و عمل هر دو به عهده‌ی صانع است.

پس زمانی که عین از مستصنع باشد عقد اجاره است. اما اگر آن چیزی را که مستصنع اراده کرده، به صورت آماده از صانع بگیرد، این پرسش پیش می‌آید که این عقد اجاره است یا بیع؟ از این جهت است که استصناع به لحاظ ماده با خرید و فروش مشابهت پیدا می‌کند.[۲]صرف نظر از صحت یا بطلان عقد استصناع،[۳] شناسایی و تمیز عقد اجاره­ی اشخاص از بیع به لحاظ آثار عملی که بر آن مترتب می­شود ضروری است. لذا:

عده‌ای از محققان به صراحت عقد استصناع را بیـع دانسته[۴]و عـده‌ای ‌دیگر، معیار شناسـایـی آن را بیش از هر چیز، قصـد مشترک طرفین دانسته‌اند: این که آیـا دو طرف خواسته‌اند که کالای ساخته شده قطع نظر از مقدمات تهیه آن، موضوع خرید و فروش قرارگیرد یا بیش‌تر به منفعت کار صنعتگر توجه داشته‌اند یا عقد بیع و اجاره به طور یکسان موضوع عقد قرار گرفته و هر کدام موقعیت خاص و ممتازی در پیمان داشته‌است.

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد حقوق:سنجش چگونگی شکل گیری نظام دیه نزد جوامع بدوی و پرداختن به فلسفه دیه

با وجود این، باید پذیرفت که هرگاه مصالح را صنعتگر تهیه کند و بهای آن نیز در مقام مقایسه با مبلغ کل پیمان ناچیز نباشد، این وضع در بیش‌تر موارد از قوی‌ترین اماره­ها است بـرای این که مقصود، خریـد و فـروش حاصـل کار بـوده است نه مقاطعه‌کاری[۵].

 

۱-۴-۴- اجاره‌ی اشخاص و عقد ودیعه

        از لحاظ نظری بین دو عقد ودیعه و اجاره­ي اشخاص شباهتی وجود ندارد با وجود این گاه مصداق‌هـای این دو چنان به هم نزدیک می­شود که شناخت ماهیت عقد را دشوار می­سازد. نمونه­ی آن را در اجاره عام (مشترک) مي­توان ديد. در اجاره‌ي عام مستأجر عین مالی را برای عمل اجیر روی آن عین، در اختیار اجیر قرار می‌دهد. اجیر هم مسئول انجام عمل و هم مسئول حفاظت از عین است. مثلاً شخصی اتومبیل خود را به منظور تعمیر به مدیر تعمیرگاه می‌سپارد. در عین حال که گاراژ دار اجیر برای انجام دادن خدمتی است حفاظت از اتومبیل را نیز در دوران تعمیر به عهده دارد. پس در تنظیم رابطه‌ی این دو و تمیز مسئولیت تعمیرگاه معلوم نیست چهره‌ی امانت غلبه دارد یا اجاره‌ی خدمت؟ آیا آنچه واقع شده عقدی بسیط است يا مرکب از دو عقد ودیعه و اجاره؟

بر اساس یک نظر، این عقد، فقط عقد اجاره است و سپردن عین مال مستأجر به اجیر، برای اجیر در حفاظت آن تعهد تبعی پدید می‌آورد.[۶]

نظر دیگر بر این است که این عقد، به دلیل زیر مرکب از ودیعه و اجاره می‌باشد؛ اولاً: هدف و نتیجه­ي حـاصل از اجـاره­ی عـام دو چیـز است: ۱- دادن نتیجـه­ي کـارِ اجیـرِ بـه مستـأجـر ۲- حفاظت عینِ مالِ مستأجر که در اختیار اجیر قرار داده شده است. ثانیاً: تمام عناصر عقد ودیعه در اجاره‌ی عام صادق است؛ و تبعیت مورد بحث در نظر اول باعث سلب ذاتیات عقد ودیعه نمی‌شود.[۷]

مطلب مشابه :  تعیین ضوابط رسیدگی، صدور و اجرای آرای کمیسیون های مالیاتی-پايان نامه

از مجموع دو نظر به طور کلی می‌توان گفت: هدف اصلی عقد، ماهیت آن را مشخص می‌کند.

[۱] – محمد جعفر جعفری لنگرودی الفارق، ج ۱، ص ۲۷۵

[۲] – سید محمود هاشمی شاهرودی، کتاب الاجاره ، ج۱، ص ۳۶

[۳] – اکثر فقهای مذاهب اربعه بر صحت عقد استصناع اتفاق دارند و آن را از باب بیع سلم می دانند، اما از ظاهر کلمات شیخ طوسی(ره) در خلاف (کتاب سلم) بر می آید که فقها امامیه قائل به بطلان آن هستند به این دلیل که ۱) اجماع داريم بر اينكه تسلیم کالای سفارش شده واجب نیست و صانع بین تسلیم و رد ثمن اختیار دارد و مشتری هم لازم نیست آن را قبض کند. پس اگر عقد صحیح بود هر آينه عقد جایز بود ۲- استصناع نه با مشاهده معلوم شده و نه در ذمه، موصوف به صفت است پس به جهت غیرمعلوم بودن، منع می کنیم از آن (خلاف ،‌ج ۲ ، ص ۲۱۵ ، کتاب السلم مسأله  ۳۳، قم، موسسه نشر اسلامی ،‌ ۱۴۱۱، هـ.ق)

[۴] – محمد جعفر جعفری لنگرودی، الفارق، ص ۲۷۵

[۵] – ناصر کاتوزیان، همان

[۶] – در فقه همه این را فقط اجاره می دانند و برخی دادگاه‌های فرانسه نیز عقیده دارند که این فقط یک اجاره است.(نقل از محمد جعفر جعفري لنگرودي، الفارق، ج۱، ص۱۱۴)

[۷] – محمد جعفر جعفری لنگرودی، همان ، ص ۱۱۴

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سؤال اصلی تحقیق

اختلافات اجیر و مستأجر را باید با توجه به چه اصول و قواعدی حل و فصل کرد؟

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد:جرم سرپیچی از اوامر مافوق در صورت نافرمانی یک مأمور در رتبه ی سازمانی پایین از مأمور بالاتر

 سؤالات فرعی تحقیق

۱) اختلافات اجیر و مستأجر در مرحله‌ی مربوط به انعقاد عقد چگونه حل و فصل می‌شود؟

۲) اختلافات اجیر و مستأجر در مرحله‌ی‌ مربوط به اجرای عقد چگونه حل و فصل می‌شود؟

۳) اختلافات اجیر و مستأجر در مرحله‌ی مربوط به خاتمه‌ی عقد چگونه حل و فصل می‌شود؟