برنامه ريزي جهت اجراي فعاليتهاي آموزشي:

برنامه ريزي در عصر حاضر در كليه موارد، يكي از ضرورتهاي اجتناب ناپذير براي بقاي سازمان ها و حتي جوامع بشري است. پرداختن به آموزش در هر رشته و يا دوره اي، با قصد و غرضي همراه است. در جهت نيازهايي مشخص صورت مي گيرد. انجام اقدامات و طي كردن مراحل مختلفي را مي طلبد و در انجام عملي كردن آن لازم است اصولي مورد نظر قرار گيرد. و مستلزم اقدامي است كه اصطلاحاً برنامه ريزي مي شود. قصد از برنامه ريزي، فراهم ساختن پلي است بين دانش مفيد و عمل هماهنگ شده هدفمند. مديران به وسيله برنامه ريزي، نگاهي به جلو دارند. به پيش بيني حوادث مي پردازند، خود را براي وقايع احتمالي در آينده آماده مي سازند. به تنظيم و طراحي فعاليتها و تدوين توالي منظمي جهت دست يابي به هدفها مي پردازند.

مراحل برنامه ريزي و اجراي يك فعاليت آموزشي به شرح زير مي باشد:

۱- نيازسنجي آموزشي:

با توجه به توسعه مراكز آموزش، هنوز هم تنوع برنامه هاي آموزشي محدود مي باشد. در بسياري از موارد، افراد بدون درنظر گرفتن نيازهاي آموزشي به دوره هاي در دسترس اعزام مي شود. با توجه به  مطالب بيان شده، جهت اجراي يك فعاليت آموزشي نياز به بررسي و نيازسنجي آموزشي مي باشد.

تعيين دقيق نيازسنجي آموزشي در سازمان ها كاري دشوار است و نمي توان به دلخواه خود كارگاه، دوره، سمينار و … برگزار نمود. انتخاب بهترين نوع آموزش بمنظور ايجاد و يا ارتقاء سطح مهارت نگرش و دانش نيازمند بررسي هاي عميق و گاه پژوهش هاي طولاني است. به نظر مي رسد مي توان با پاسخ دادن به پرسشهاي زيرنيازها آموزشي را سنجيد.

۱ هدفهاي سازمان چيست؟

۲ چه وظايفي بايد انجام شوند تا اين هدفها به دست آيند؟

۳ هر يك از كاركنان بايد چه رفتارهايي داشته باشند تا بتوانند وظايفي را كه برايش معين شده است انجام دهد؟

كاركنان براي اجراي رفتارهاي لازم از نظر مهارت، دانش – نگرش ها چه كمبودهايي دارند؟

جهت آموزش پرسنل در سازمان ها بايد واحدي به نام واحد نيازسنجي تشكيل گردد. هدف اين واحد تخمين نيازهاي آموزشي جاري و آتي كاركنان سازمان بر اساس واقعيت هاي موجود و ارائه آن به واحدهاي برنامه ريزي است. اين واحد بايد طي يك سال كاري، نيازهاي آموزشي كاركنان را براي سال بعد پيش بيني كند. سپس با همكاري واحدهاي برنامه ريزي به اولويت بندي نيازها اقدام نمايد.

مطلب مشابه :  انواع مسؤولیت

مي توان افراد يك سازمان را به چند گروه تقسيم نمود:

۱ مديران و سرپرستان (رده هاي بالاي سازمان)

۲ كاركنان (رده هاي مياني سازمان)

۳ پرسنل خدماتي (رده هاي پائين سازمان)

علاوه بر تقسيم بندي فوق يك دسته آموزشها بصورت عمويم بيان مي گردد كه به كليه پرسنل مي توان آموزش داد. بعنوان مثال: چگونه با ديگران ارتباط برقرار نمائيم.

نيازسنجي آموزشي براي هر گروه بايد بصورت جداگانه انجام پذيرد.

۲- تشكيل تيم هاي كارشناسي و برنامه ريزي (تخصصي):

بعد از نيازسنجي آموزشي بايد جلساتي با افراد صاحب نظر و متخصص ترتيب داد. بهتر است براي هر موضوع حداقل از دو و حداكثر چهار كارشناس استفاده شود.

هدف كلي اين تيم تدوين برنامه هاي آموزشي در جهت رفع نيازهاي آموزشي كاركنان پرورش و رشد و توسعه حرفه يا آنان و بهبود عملكرد سازمان مي باشد.

وظايف اصلي اين تيم را مي توان به صورت زير خلاصه نمود.

همكاري با واحد نيازسنجي در تعيين اولويت ها

تبديل نيازهاي اولويت بندي شده به اهداف آموزشي

تهيه برنامه عمل جهت تحقق اهداف تعيين شده

تدوين هدف هاي ويژه يا رفتاري

تدوين يا انتخاب محتوا و منابع آموزشي

انتخاب شيوه آموزش از نظر كارگاهي يا دوره اي بودن.

تعيين شرايط شركت كنندگان در كارگاه يا دوره. ازجمله مواردي را كه مي توان بعنوان شرايط بيان كرد عبارتند از مدرك تحصيلي – تجانس شغلي – سابقه خدمت – رسمي و يا آزمايشي بودن، دروس پيش نياز مربوط به فعاليت آموزشي.

پيش بيني شرايط اجرايي

تعيين مدت زمان اجراي برنامه

مديران – كارشناسان و مسولان برنامه هاي آموزشي براي رسيدن به هدفهاي آموزشي بايد مدت لازم و كافي را جهت اجرا درنظر بگيرند، مدت زمان يك برنامه آموزشي بايد متناسب با سطح آموزش باشد همانطور كه اگر مدت زمان آموزش كمتر از حد معقول درنظر گرفته شود، ما را به مدت هاي آموزش نخواهند رساند و اگر مدت زمان برنامه از حد مقول بيشتر باشد حالت خستگي و كسالت در شركت كنندگان به وجود خواهد آورد.

مطلب مشابه :  تجارب برتر پرورشی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

۳- تهيه و تدوين دفترچه:

بعد از مشخص شدن تبديل نيازهاي اولويت بندي شده به اهداف آموزشي بايد دفترچه آنرا ندوين نمود.

الف) مواردي كه بايد رو.ي جلد دفترچه درنظر گرفت عبارتند از:

عنوان از لحاظ كارگاه يا دوره

كارگاه عبارت است از يك نشست علي كوتاه (يك تا هفت روز) كه در آن تازه ترين دستاوردهاي يك حوزه معرفتي خاص مورد بررسي قرار مي گيرد و هدف آن توليد طرحها، راه كارها – انديشه ها – معرفتها و نگرشهاي نوين است.

دوره عبارت است از آموزش معرفت هاي كلاسيك مورد نياز افراد در مدت زمان معين و حذف آن آشنايي با نگرش دانش و مهارت موجود است.

شماره دفترچه:

اگر قرار باشد برنامه آموزشي در چند مرحله و بصورت مكمل بيان شود بايد شماره آنرا نيز قيد نمود.

شماره ويرايش: امكان دارد بعد از برگزاري و نظرسنجي از اساتيد و شركت كنندگان و كارشناسان متخصص مواردي به دفترچه افزود و يا از آن كم كرد بهتر است شماره ويرايش آن مشخص باشد.

تاريخ تهيه دفترچه

رنگ جلد دفترچه

ب) مواردي كه بايد در داخل دفترچه قيد گردد عبارتند از:

اولين صفحه داخل دفترچه بايد نام افرادي كه بعنوان مشاوران برنامه ريز و نام تهيه و تدوين كننده آن نوشته شود.

۱- فهرست مطالب

۲- مقدمه

۳- اهداف برنامه آموزشي

۴- شرايط شركت كنندگان

۵- مدت زمان برنامه آموزشي

۶- جدول درسي

۷- عناوين مباحث و شرح فعاليتها

۴- اجرا:

نحوه اجراي يك برنامه آموزشي از چگونگي آن پراهميت تر است.

با توجه به اينكه اجرا محل تلاقي انديشه و عمل است لذا مي توان آن را شالوده عيني برنامه ريزي دانست. اهميت اجرا برنامه ها مي توان به صورت زير بيان نمود اولاً: اينكه تا وقتي يك برنامه به اجرا درنيامده است مانند اين است كه وجود ندارد ثانياً بهترين برنامه آموزشي تهيه شده به علت اجراي ناقص مي تواند نتايج دلسرد كننده اي به دست دهد.

مطلب مشابه :  رضايت‌مندي زناشويي از ديدگاه اسلام

 

مواردي كه بايد در اجرا يك فعاليت مورد توجه قرار گيرد عبارتند از:

مشخص نمودن تيم و يا مدير اجرا (عوامل اجرايي)

شرايط مدرسان

در برگزاري موفقيت آميز يك فعاليت آموزشي، مربي و يا مربيان از نقش زيادي برخوردار هستند. در صورت داشتن توانايي و مهارت بالاي مربيان علاوه بر انجام خوب وظايف محوله مي توانند ضعف هاي احتمالي در اهداف و منابع را نيز پوشش دهند. در انتخاب اساتيد بايد علاوه بر تأكيد بر تخصص و دانش نظري در ارتباط با موضوع، تجربيات قبلي آنها در تدريس و آشنايي عملي با مشاغل مورد نظر توجه نمود.

مشخص نمودن زمان برگزاري:

از نظر كميت و كيفيت زمان برگزاري فعاليتهاي آموزشي از اهميت خاصي برخوردار است.

مثال: نبايد دوره يا كارگاه آموزشي پرسنل مالي را در اسفندماه قرار داد. يا زمان آموزش كارمندان را زمان مراجعه ارباب رجوع در نظر گرفت.

مشخص نمودن تعداد شركت كنندگان در فعاليت آموزشي:

تعداد شركت كنندگان در فعاليتهاي آموزشي بر كيفيت اجراي برنامه تأثير مي گذارد. برحسب حذف سطح و روش آموزش، تعداد شركت كنندگان متفاوت خواهد بود. مي توان براي فعاليتهاي آموزشي علمي و كارگاهي ۲۰ نفر براي فعاليت آموزشي كه بر مشاركت افراد تأئيد مي شود حداكثر ۲۵ نفر براي آموزش براي كارشناسان ارشد و يا فعاليتهاي آموزشي پيشرفته كه مستلزم مشاركت عميق تر شركت كنندگان باشد ۱۵ نفر را درنظر گرفت.

در اختيار قرار دادن تنخواه به مدير اجرا

در نظر گرفتن مكان آموزشي.

با توجه به اجراي آموزش در هر آموزش چه كوتاه مدت و چه بلند مدت بعد از اجر بايد گزارش دهي و اطلاع رساني انجام گيرد در پايان هر آموزشي تدوين گزارش دهي و شود. اطلاع رساني در آموزش ضمن خدمت فوايدذ زير را در بر دارد.

۱- براي مطالب آموزش داده شده در دوره يا كارگاه ضمانت اجرايي و اداري ايجاد مي كند

۲- مشاركت و مساعدت مديران و مسئولين را به فعاليتهاي آتي افزايش مي دهد.

۳- زمينه مشاركت بيشتر كاركنان را در دوره ها يا كارگاه ها فراهم مي آورد.