تصویر بدن

۲-۲- ۱ تعریف تصویر بدن
اصطلاحات بسیار متفاوتی برای توصیف شیوه ای که یک فرد ( خود) را مفهوم سازی میکند، به کار برده میشود. متخصصین اعصاب، روانشناسان و روانپزشکان به انواع مختلف اصطلاحات نظیر طرح واره بدن، مفهوم بدن، نیرو گذاری روانی بدن و تصویر ذهنی از بدن اشاره کرده اند و همه آنها تقریبا یک چیز را توصیف میکنند. مفهوم ( خود) به آگاهی کاملا هشیارانه و انتزاعی از خود اشاره دارد ولی ( تصویر ذهنی از بدن) بیشتر به جنبه های ناهشیار و جسمانی مربوط میشود . تصویر ذهنی از بدن، به تصویر و احساسی گفته می شود که شخص از اندازه، فرم بدن به تصویر و احساسی گفته می شود که شخص از اندازه، فرم بدن خود و اجزای سازنده آن در ذهن دارد. درک تصویر ذهنی از بدن، یک فرایند قشری است و در مغز پردازش می شود. چون تصویر ذهنی از بدن، جزئی از ادراک و حرکت می باشد و بین سیستم تعادلی، عمقی و اختلال تصویر ذهنی از بدن رابطه وجود دارد. بنابراین عدم سازماندهی اطلاعات حسی و در نتیجه عدم ثبات ادراکی، می تواند باعث اختلال تصویر ذهنی از بدن گردد، مثلا در بیماری اسکیزوفرنی این وضعیت روی می دهد. تغییرات مرضی در تصویر ذهنی از بدن ممکن است به صورت افزایش، کاهش و یا تحریف آن باشد.
تصویر ذهنی از بدن یک انگاره ذهنی است که فرد در مورد بدن خود و خصوصیات جسمانی و زیبایی شناسی آن دارد و اشکال مرضی آن می تواند به صورت افزایش، کاهش یا تحریف باشد(کریچلی ، ۱۹۵۰ (.
با فرا رسیدن عصر جدید، بعضی از انواع نماهای ظاهری و کردارهای بدنی اهمیتی خاص می یابند. مدهای لباس در روزگار ما تحت تاثیر گروه های فشار، آگهی های تجاری، امکانات اجتماعی – اقتصادی و دیگر عواملی است که بیشتر مروج معیارهای اجباری هستند تا تفاوت های فردی ( گیدنز ،۱۳۸۷)
تصویری که هر فرد از بدن خود در سر دارد بر نحوه ی درک و تجربه ی احساسات جسمانی اش تاثیر می گذارد. تصویر از بدن همچنین در مورد اینکه فرد چگونه خود را در فضای اجتماعی قرار دهد، چگونه خود را به عنوان موجودی مجزا از سایر پدیده های فیزیکی مفهومسازی کند، خود را حفظ کند، درون را از بیرون خود تمیز دهد، یا خود را در حکم فاعل یا مفعول بکارگیرد، تاثیر می گذارد. مطالعاتی که در بریتانیا، ایالات متحده و استرالیا به انجام رسیده نشاندادهکه زنان در هر سنی که باشند معمولاً از شرایط بدنی خود ناراضی اند و آرزو می کنند که لاغرتر از آنچه هستند بشوند (گروگن، ۲۰۰۰). چندین مورد از تحقیقات بعمل آمده در سالهای دهه ی هشتاد و نود میلادی حکایت از این داشته که هنجارهای زیبایی غربی، ایده آل هایی را برای زنان تعیین می کند که دستیابی به آنها عملاً غیرممکن است و این ایده آلها و اهداف غیرواقعی زنانرادرموقعیتفرودستیقرار می دهد) کاکرهام ، ۲۰۰۱) .
ظاهر یکی از بخش های بسیار مهم خود پنداره و از این رو تصویر بدنی است. مدیریت ظاهر نه فقط شامل تفکر درباره چگونگی قیافه شخصی ، بلکه شامل فعالیت هایی برای نمایش قیافه نیز میشود. (کیسر ،۱۹۹۷) ، اعتقاد دارد هر نوع تفکر و فعالیتی که به خریداری و پوشیدن لباس ونیز فرایندهای تغییر بدن، مانند رژیم غذایی و ورزش منجر شود، به عنوان بخش های مدیریت ظاهر در نظرگرفته می شود رود و لنون معتقدند که رفتارهای مرتبط با مدیریت ظاهر شامل رژیم غذایی، ورزش ، پرورش اندام، استفاده از وسایل آرایشی و زیبایی و انتخاب لباس هایی برای بالا بردن ظاهر فردی می شوند.

مطلب مشابه :  انگیزه پیشرفت و نظریه‌هاي انگیزش پیشرفت

پوشش ممکن است تصویر دوست داشتنی تری از فرد به جامعه و به دیگران القا کند و از این رو دیگران را تحت تاثیر قرار دهد. با استفاده از تغییر در بدن و تغییر ظاهر فردی با استفاده از لباس های ویژه و خاص، افراد می توانند دیدگاه دیگران را نسبت به خود تغییر دهند و خود را جذاب تر جلوه دهند. این ارزیابی مطلوب و مساعد از سوی دیگران، ممکن است به این منجر شود که فرد خود پنداره خویش را تقویت کند (کیسر ،۱۹۹۷).
زنانی که از بدن خود ناراضی هستند، امکان دارد لباس هایی بخرند و یا بپوشند که قسمت های ناخوشایند را پوشانده و یا بر قسمت های خاصی تاکید داشته باشد. این نوع از پوشش به فرد کمک میکند تا خود پنداره خود را در راستای تصویر بدنی ایده آل سوق دهد. همچنین از رژیم غذایی نیز امکان دارد به عنوان ابزاری برای کسب تصویر بدنی مطلوب و نزدیک به تصویر بدنی ایده آل ، استفاده شود (رابینسون ، ۲۰۰۳).
تصویر بدنی یک جنبه از خود پنداره است. خود پنداره ادراک کلی است از چیزی که هستیم (کیسر،۱۹۹۷).
خودپنداره را به عنوان تصویر کلی فرد درباره خودش تعریف میکند که شامل تجربیات واقعی و تفسیر این تجربیات است. در تصویر کلی، خود پنداره چند بعدی است و دارای چند سطح از خود است. تصویر بدنی و عزت نفس به عنوان جنبه های بسیار مهم خود پنداره بررسی می شوند( کلیش، ۱۹۷۵).
تحقیقات نشان دادند که رابطه معناداری بین شاخص توده بدنی و نارضایتی از تصویر ذهنی بدنی وجود دارد (عمیدی ، غفرانی پور و حسینی ،۱۳۸۵).
همچنین پژوهش های دیگری به ارتباط بین تصویر بدنی و خود پنداره با متغیرهای روان شناختی پرداخته اند که از آن جمله می توان به این موارد اشاره کرد، تصویر بدنی با کمال گرایی وابسته به اجتماع و درونی سازی پیام های اجتماعی (گراماس و شوارتز، ۲۰۰۹) ، نیاز برای پنهان کردن نقص ادراک شده از دیگران ( ری ، وریند، و همکار ،۲۰۰۹)و کمال گرایی ( ولچ ، میلر ، ویلانکورت، ۲۰۰۹ (مک گی هویت ، شری، پارکین و فلت ۲۰۰۵ ، هنستوک و اماهونی ، ۲۰۰۲) میزان جذابیت جسمانی و ظاهری ( بالمان ، اتکاف ویلهلم، ۲۰۰۸) شبکه دوستان و تاثیر همسالان ( هچینسون و رپی، ۲۰۰۷) ، تاثیر متقابل شخصیت ( لوندین ، فن سوئست، رولد و اسکولبرگ ۲۰۰۶) ، نقش قومیت ( ریکسیاردلی، مک کابی، ویلیامز و تامپسون، ۲۰۰۷) و آسیب های روان شناختی (آکارد، کرول و کیرنی کوک، ۲۰۰۲) ارتباط معنادار دارد.
بدین گونه که با افزایش میزان نمایه توده بدنی، رضایت از تصویر بدنی کمتر میشود. آنها همچنین اشاره می کنند که بیشتر دختران با آنکه قد و وزن طبیعی داشتند از ظاهر خود ناراضی بودند. نشان دادند که بین افراد متقاضی جراحی زیبایی، افرادی که جراحی زیبایی انجام داده اند و افراد عادی از نظر تصویر بدنی، شاخص حجم بدنی، سلامت عمومی و خود پنداره تفاوت معناداری وجود دارد. )گل پرور ، کامکار و ریسمانچیان،۱۳۸۶) نشان دادند که اضافه وزن با خود پنداره بدنی راعم از وزن ذهنی و ارزشیابی قیافه در زنان خود معرف به مراکز کاهش وزن ارتباط دارد. رفتارهای خوردن آشفته با رفتارهای وارسی بدن بیشتر همراه است و به طور کلی این رفتارها در زنان نسبت به مردان بیشتر است. فشار برای لاغری امکان دارد که عزت نفس زنان را تهدید کند. زیرا به جای اینکه از ارزش های دیگر استفاده کنند، از ظاهر به عنوان منبع عزت نفس استفاده میکنند )جری و کوسرت ،۲۰۰۷).
مطالعات نشان داد زنانی که ظاهر خود را بیشتر مورد ارزیابی قرار می دهند، عزت نفس کمتری دارند و بیشتر تحت تاثیر فشارهای لاغری هستند. نتایج پژوهش آنها گویای این بود که زنان با سرمایه گذاری بالا بر تصویر بدنی، به تصاویر لاغر ارائه شده از رسانه ها بیشتر توجه دارند و به آنها پاسخ میدهند (کارن و جری ،۲۰۰۸).
همچنین مطالعه نشان داد که نارضایتی عضلانی و نارضایتی از وزن بدن، دو مولفه ای هستند که مردان را به رفتارهای مدیریت بدن ترغیب میکنند) تیلکا ، ۲۰۱۱).
شاخص توده کلی بدن بهترین پیش بینی عینی خوردن مختل و تصویر بدنی است . نیز ادراک ذهنی از وزن و شکل بدن ، بزرگتر از شکل و وزن واقعی بود که مرتبط با خوردن مختل، عزت بدنی و نارضایتی از بدن بود. )باردن – کن ، ۲۰۰۸) و نیز مطالعات نشان دادند که فشارهای ادراک شده از رسانه ها در مردان تاثیر گذار تر از زنان بود. در حالی که زنان به متغیرهای زیستی – روانی- اجتماعی واکنش بیشتری نشان می دهند.

مطلب مشابه :  نماشویی-سنگسابی-کفسابی