دامنه ای از پیامد های اختلال بدشکلی بدن

 

شرط اساسی برای تشخیص اختلال بدشکلی بدن پریشانی معنادار بالینی و آسیب در عملکرد فرد می باشد. افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدنی دراثر عیوب ادراک شده خود دچار پریشانی در حوزه های مختلف زندگی می شوند (فیلیپس و همکاران، ۱۹۹۴). از این منظر، اختلال بدشکلی بدن می تواند مثل هر مشکل بهداشت روانی یا پزشکی دیگری باشد (مثل افسردگی که از حد خفیف تا شدید می تواند به خودکشی و مختل شدن کامل عملکرد منجر شود).

دامنه شدت اختلال بدشکلی بدن می تواند از حد خفیف تا شدید باشد. افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن در حد خفیف ممکن است در بعضی از جنبه های زندگی کمتر مولد بوده ولی با وجود این آن ها نیز از اختلال خود رنج می برند. اختلال بدشکلی بدن در حد متوسط باعث پریشانی و تداخل در برخی از جنبه های زندگی افراد می شود. اختلال بدشکلی بدن همچنین از لحاظ شدت می تواند بیشتر از حد متوسط باشد، در برخی موارد شدت اختلال شدید و افراطی است که در این صورت جنبه های وسیعی از زندگی فرد را تخریب می کند و دچار مشکل می کند و باعث می شود بعضی از افراد مبتلا، کار و شغلشان متوقف شده و برای بیش تر اوقات سال خانه نشین شوند(فیلیپس،۲۰۰۹).

شایع ترین پیامد اختلال بدشکلی بدن، تداخل در فعالیت های اجتماعی و ارتباطی می باشد. آسیب های اجتماعی به طور معنی داری درافراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن دیده می شوند و میزان تخریب عملکرد اجتماعی و روابط بین فردی ناشی از اختلال بدشکلی بدن، نزدیک به ۹۹ درصد در افراد مبتلا برآورد شده است (فیلیپس، ۲۰۰۹). این اختلال، زندگی و فعالیت های اجتماعی را تحت تاثیر قرار می دهد. ترس ها و نارضایتی از ظاهر جسمانی می تواند روی عملکرد اجتماعی و روابط بین فردی افراد اثر بگذارد. بین حساسیت در روابط بین فردی و اختلال بدشکلی بدن رابطه وجود دارد. این نشان می دهد افرادی که در روابط متقابل اجتماعی خود حساستر هستند، ترس های بیشتری از ظاهر جسمانی خود و ارزیابی های دیگران درباره وضعیت جسمانیشان نشان می دهند. اشتغال ذهنی با ظاهر در موقعیت های اجتماعی تشدید می شود و این توجه، موجب خجالت بیمار می گردد زیرا مبتلایان، بدشکلی را مساوی با بی کفایتی شخصیتی می دانند. (فیلیپس، ۱۹۹۶). آن ها احساس خود هشیاری و شرمندگی زیادی از دیدن خود می کنند و معمولا نسبت به اینکه چطور به نظر می رسند و چطور دیگران آن ها را ارزیابی می کنند، بسیار حساس هستند . افراد مبتلا به ویژه در موقعیت هایی که نقص های ساختگیشان در معرض دید باشد بیشتر احساس ناراحتی و اضطراب می کنند. آن ها ممکن است از شنا کردن، کنار ساحل رفتن، یا موقعیت های که احتمال دیده شدن بدنشان وجود دارد اجتناب کنند. افراد مبتلا، اغلب تمایلی به شرکت در مهمانی، باشگاه، جشن عروسی، جلسات خارج از کلاس، جمع های خانوادگی، یا انواع دیگری از فعالیت های اجتماعی نشان نمی دهند. آن ها ممکن است از جمع های اجتماعی، قرار عشقی، صمیمیت جنسی، مکان هایی که مقدار زیادی آینه وجود دارد (مثل فروشگاه ها) و یا مکان هایی که افراد زیادی وجود دارند (مانند پارک، مرکز خرید) اجتناب کنند. آن ها همچنین می گویند که وقتی که در کنار افراد دیگر قرار می گیرند علائمشان بد تر می شود و همین باعث می شود که از دیگر افراد اجتناب کنند، و رابطه بین فردی و صمیمیت دچار مشکل و یا حتی قطع شود. البته تعداد زیادی از این افراد دوست دارند که روابط بین فردی داشته باشند ولی به دلیل خود هشیاری زیاد، ترس از ارزیابی منفی، ترس از طرد شدن، خجالت، اشکال در تمرکز کردن وعزت نفس پایین موفق به این کار نمی شوند (فیلیپس، ۲۰۰۹).بعضی افراد تنها از موقعیت های معینی اجتناب می کنند در حالی که عده ای از مبتلایان از هر موقعیت یا جایی که امکان دارد دیده شوند اجتناب می کنند. نهایت رفتارهای اجتنابی این است که مبتلایان خانه نشین می شوند و خود را در خانه حبس می کنند(فیلیپس، ۱۹۹۶). یک سوم این بیماران به دلیل نگرانی در مورد تمسخر دیگران در ارتباط با بدشکلی خانه نشین شده اند (کاپلان و سادوک، ۲۰۰۳). افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن ممکن است رابطه خود را با دنیای بیرون قطع کنند و به انزوای خود پناه ببرند و کلا روابط بین فردی خود را قطع کنند. طبق یافته ها این بیماران ممکن است یک هفته یا بیشتر از خانه بیرون نروند (فیلیپس و همکاران، ۱۹۹۴).

مطلب مشابه :  عصب-روانشناسی هیجان از دیدگاه روانشناسی

بعضی از دانش آموزان و دانشجویان در مدرسه یا دانشگاه افت شدیدی پیدا کرده و یا حتی ترک تحصیل می کنند. والدین آن ها ممکن است بخاطر اشتغال ذهنی فرزند خود با ظاهرش، از حمایت خود دریغ کنند و نتوانند به نیاز فرزندان خود تمرکز کنند.در یک مطالعه ۹۹ درصد افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن مشکلات و تداخل هایی در کار و مدرسه (یا دانشگاه) خود داشتند. این افراد معمولا از رفتن به سر کار و مدرسه به دلیل اینکه نمی خواهند دیگران ظاهر آن ها را ببینند اجتناب می کنند. در حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا حداقل یک دوره از رفتن به سر کار و مدرسه (دانشگاه) اجتناب کردند (فیلیپس ،۲۰۰۵).در مطالعه بر روی ۱۴۱ بزرگسال دارای این اختلال گزارش کرد که ۸۹ درصد آن ها در عملکرد شغلیشان دچار مشکل شده اند. از بین این افراد کسانی که به مدرسه و دانشگاه می رفتند، مشکلاتی را در این زمینه داشتند. این افراد به خاطر نگرانی در مورد ظاهر خود یا انجام تشریفات رفتاری مانند وارسی خود در آینه، مشکلات تمرکز پیدا می کنند.  چون ذهن افراد مبتلا همیشه درگیر مشکلات خودشان است و نمی توانند از این حالت بیرون بیایند و بیشتر مواقع قادر به انجام وظایفشان در خانه و محل کار و اجتماع نیستند(فیلیپس،۲۰۰۹).

تحقیقات مختلفی نشان می دهد که افراد مبتلا از لحاظ کیفیت زندگی و مسائل مربوط به سلامت روانی وضعیت خوبی ندارند. فیلیپس و همکارانش (۲۰۰۳) در مطالعه ای که بر روی ۱۷۶ نفر مبتلا به اختلال بدشکلی بدن انجام دادند گزارش دادند که این افراد از سلامت روانی مناسبی برخوردار نیستند. همچنین این نتایج نشان داد که این افراد در عملکرد اجتماعی، سلامت جسمانی و روانی، سرزندگی در ایفای نقش مشکلات بارزی داشتند. تصویر بدن و نارضایتی از ظاهر با افسردگی، عزت نفس پایین و پریشانی های روان شناختی ارتباط دارد. بنابراین، اکثر افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن هیجانات منفی مانند عزت نفس پایین، افسردگی و اضطراب را تجربه می کنند و بیشتر مواقع احساس غمگینی و ناامیدی می کنند (فیلیپس، ۲۰۰۹). همچنین تحقیقات مختلفی که اخیرا بر روی اختلال بدشکلی بدن انجام شده است، نشان می دهد که افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن مشکلات زیادی در سازگاری اجتماعی و گرایش به بازداری اجتماعی دارند (بوردنر، ۲۰۰۷). در تحقیقی نمره کلی سازگاری افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن بد تر از ۹۵ درصد افراد عادی اجتماع بود (فیلیپس، ۲۰۰۹).

مطلب مشابه :  نگرش والدین و تربیت دینی فرزندان

افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن به احتمال زیاد با همسر یا افراد جنس مخالف خود مشکل پیدا می کنند. اکثر مبتلایان به اختلال بدشکلی بدن ازدواج نمی کنند یا ازدواجشان به طلاق می انجامد (ویل وهمکاران، ۱۹۹۶؛ فیلیپس و دیاز، ۱۹۹۷؛ فیلیپس و همکاران، ۲۰۰۵). در تحقیقی گزارش شد که درحدود دو سوم از افراد مبتلا به اختلال بد شکلی بدن اصلا ازدواج نکرده اند و حدود ۱۲ درصد از این افراد طلاق گرفته اند. حتی بسیاری از این افراد می گویند که فرزند ندارند و یا نخواهند گذاشت که بچه ای به دنیا بیاید چون می ترسند که فرزندشان هم مثل خودشان شود و مثل خود آن ها رنج بکشد (فیلیپس، ۲۰۰۹). از دیگر مشکلات ناشی از پیامد های اختلال بدشکلی بدن عبارتند از: افراد مبتلا ممکن است مشکلاتی در مراقبت از فرزند، اداره خانه، فعالیت های فراغت و مراقبت از خود داشته باشند. اختلال بدشکلی بدن می تواند همچنین با مراقبت از فرزند و اداره خانواده تداخل پیدا کند. با توجه به اینکه افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن وقت زیادی را صرف وسواس های فکری و جبری مربوط به بدشکلی دریافتی خود می کنند از سایر کارهای خود مانند فرزند پروری و تفریح خود باز می مانند (فیلیپس، ۲۰۰۹).

افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن ممکن است آنقدر عمیقا احساس ناقص بودن و کمبود کنند که بخواهند آن نقص را به هر صورتی که هست از بین ببرند (بوردنر، ۲۰۰۷) و باعث می شود بسیاری از این افراد برای تغییر وضعیت ظاهری خود اقدام کنند. این تغییرات می تواند سلامتی آن ها را تهدید کند (بساک نژاد و همکاران، ۱۳۹۱). چنین بیمارانی بیشتر احتمال دارد که به متخصص پوست، متخصصین داخلی، متخصصان تغذیه و لاغری یا جراحان پلاستیک رجوع کنند تا روان شناسان و روانپزشکان، زیرا آن ها آگاه نیستند که مشکل آن ها یک اختلال روانپزشکی است و تصور می کنند یک مشکل فیزیکی قابل توجهی دارند و به خاطر این تفکر اغلب از یک جراح به جراحی دیگر و از یک متخصص پوست به متخصص پوست دیگر می روند. و این اعمال به تایید و تصدیق اختلال بدشکلی بدن کمک می کنند. آن ها معمولا برای حل مشکل خود درمان های زیباسازی را جستجو می کنند در صورتیکه درمان های بهداشت روان اغلب برای آن ها موثر می باشد (نظیر اوغلو و همکاران، ۲۰۰۳). پزشکان اغلب به خاطر اینکه نقصی وجود ندارد و یا اگر هم وجود دارد در آن حدی نیست که درمان شود، از این قبیل درمان ها اجتناب می کنند. البته بعضی درمان ها به اصرار بیمار انجام می شود که معمولا از نتایج درمان هم راضی نمی شوند. در بیشتر موارد از پیامد جراحی ناخوشنودند و در موارد نادر به دلیل نارضایتی، اقدامات خشونت بار علیه درمانگر انجام می دهند (فیلیپس، ۱۹۹۶).

مطلب مشابه :  ايجاد شرايط لازم جهت انگيزش دروني

دلگرمی از سوی دیگران و تلاش خود افراد مبتلا به اختلال بدشکلی بدن برای نفی افکار منفی نمی تواند این عقاید را عوض کند و افراد مبتلا به این اختلال در وضعیت بدتری قرار می گیرند که ممکن است افسردگی عمده، اضطراب، فوبی اجتماعی، خود- زنی عمدی، و اقدام به خودکشی را به همراه بیاورند. افکار خودکشی و اقدام به خودکشی از جمله پیامد های دیگر اختلال بدشکلی بدن می باشد که نیاز به توجه ویژه دارد. افکار خودکشی معمولا به این دلیل به وجود می آید که این افراد شدیدا احساس بی ارزشی می کنند. این افراد به جایی می رسند که دیگر تحمل رنج ناشی از احساس بدشکلی را ندارند و احساس ناامیدی شدید می کنند. اکثر افراد مبتلا افکار خودکشی به ذهنشان خطور می کند و تا یک پنجم آن ها اقدام به خودکشی می کنند (کاپلان و سادوک، ۲۰۰۳). مقایسه اختلال بدشکلی بدن با اختلالات روانی دیگر از لحاظ مولفه خودکشی یک زنگ خطری را ایجاد می کند. در مطالعه ای که بر روی افراد مبتلا به اختلال بد شکلی بدن و افسردگی اساسی و اسکیزوفرنی انجام شد، میزان افکار خودکشی در اختلال بدشکلی بدن بالا تر از دو اختلال دیگر گزارش شده است (فیلیپس، ۲۰۰۹). در مطالعاتی که در ایالات متحده، ایتالیا، انگلیس، آلمان انجام شد به ترتیب در مبتلایان به اختلال بد شکلی بدن افکار خودکشی به خاطر اختلال بدشکلی بدن ۶۸%، ۵۵%، ۴۵%، ۱۹%، و اقدام برای خودکشی به خاطر اختلال بدشکلی بدن ۱۵%، ۱۳%، ۱۱%، ۷%، گزارش شد (ریف و همکاران، ۲۰۰۹). نتایج یک تحقیق در ایران نشان داده است که ۲۰ درصد از مبتلایان افکار خودکشی و ۵ درصد آن ها اقدام به خودکشی کرده اند (ربیعی، ۱۳۸۸).

 

 

[۱] Diaz