دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 تحلیل فقهی وحقوقی امر به معروف و نهی از منکر

قسمتی از متن پایان نامه :

 

الف: در قرآن کریم

قرآن امربه معروف ونهي ازمنكر را از اوصاف پيامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) معرفي كرده و فرموده:

« الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِي التَّوْرَاةِوَالإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ » اعراف۱۵۷و نيز از اوصاف مؤمنان برگزيده دانسته: « وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ » (توبه/۷۱)؛ بلكه آن را در شمار ادب بندگي انسان توحيدي به حساب آورده است: « التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدونَ الآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُون عَنِ الْمُنكَرِ »(توبه/۱۱۲). [۱]

در وصيت لقمان به پسرش نيز آمده است: «پسرم، نماز رابر پا دار و امر به معروف و نهي از منكر كن و در مقابل رنج و مصائبي كه به تو ميرسد شكيبا باش كه اين از كارهاي مهم و اساسي است»(لقمان/۱۷). [۲]

به طور كلي مي­توان گفت كه ريشه و كليات احكام شرعي را بايد در قرآن كريم و شرح و تفصيل و شاخه هاي آن رادرسنت جست، آيات وارده در اين موضوع گرچه فراوان است اما با اندكي درنگ در آيات متوجه مي‌شويم كه خداوند در تشريع و بيان امربه معروف ونهی از منکر روش خاصي دارد:

الف) اشاره و ترغيب به آن           ب) بيان عاقبت ترك آن

ج) الزام مكلفين به آن امر            د) قرار دادن وصف لازم براي آن

شايد به خاطر اهميت جايگاه امر به معروف و نهي از منكر و هم‌چنين دشواري آن خداوند عالَم ابتدا انسان‌ها را آماده‌ي قبول نموده سپس آن را بر مكلفين واجب نموده است.

برخي آيات در اين‌باره عبارتند از:

مطلب مشابه :  پايان نامه درباره نقش تعریف جرم تجاوز و صلاحیت رسیدگی به آن

۱- والعصر،ان­الانسان­لفي­خسر،الاالذين­آمنواوعملواالصالحات­وتواصوابالحق­وتواصوابالصبر.آیات­سوره والعصر[۳]

اين سوره علاوه بر اين‌كه مكي بوده و در ابتداي بعثت نازل شده، در آن فقط اشاره‌اي به امر به معروف و نهي از منكر دارد و همان‌گونه كه مرحوم طبرسي مي‌فرمايد در وجوب «تواصي به حق» اشاره‌اي به امر به معروف و نهي از منكر وجود دارد .

۲-يا بني اقم الصلاه و أْمر بالمعروف و انْهُی عن المنكر و اصبر علي ما اصابك.)[۴]

اين آيه نيز مكي است و در ابتداي بعثت نازل شده ولي دلالت بر وجوب امر به معروف و نهي از منكر بر مسلمانان ندارد و فقط حكايت از نصايح لقمان خطاب به پسرش دارد. اما ترغيب به اين امر و هم‌چنين حسن و فضيلت آن از آيه برداشت مي‌شود.

۳-خذالعفووالامربالعرف واعرض عن الجاهلين .[۵]

اين آيه نيز مكي مي‌باشد و در آن پيامبر(ص) مأمور به امر به معروف مي‌گردد و هم‌چنين دلالت بر مكلف بودن امت به اين تكليف دارد اما با اشاره و نه به صراحت، زيرا هيچ ملازمه‌ي قطعي بين تكليف پيامبر و تكليف امتش وجود ندارد.

۴- يأمرهم بالمعروف وينها هم عن المنكر .(۱۵۷سوره اعراف)

اين آيه نيز پيامبر اكرم(ص) را وصف به آمر به معروف و ناهي از منكر بودن مي‌نمايد؛ گرچه دلالت بر تشريع امر به معروف و نهي از منكر دارد اما خطاب در آن دلالت بر وجوب و لزوم آن بر امت ندارد.[۶]

۵- واسألهم عن القريه التي­كانت­حاضره البحر،اذيعدون في السبت اذتأتيهم حيتانهم شرعاًويوم لايسبتون لاتأتيهم كذلك نبلوهم بماكانوايفسقون،واذقالت امه منهم لمَ تعظون قوماًالله مهلكهم اومعذبهم عذاباً شديداً قالوامعذره الي ربكم ولعلهم يتقون، فلما نسوا ما ذكّروا به انجين الذين ينهون عن السوء و اخذنا الذين ظلموا­بعذاب­بئيس­بما­كانوا­يفسقون،­فلما­عتوا­عن­ما نهوا عنه قلنا لهم­كونوا قرده­خاسئين­[۷]

مطلب مشابه :  اصول بنیادین واساسی اسلام در رشد ونفوذ بیشتراسلام درسطح جهانی-دانلود پايان نامه ارشد حقوق

اين آيات دلالت بر عاقبت ترك امر به معروف و نهي از منكر در ميان امت‌هاي پيشين دارد به طوري‌كه افراد اين امت‌ها سه دسته بودند: دسته‌اي كه فرمان برده و امر به معروف كردند و نجات يافتند؛ دسته‌اي كه فرمان الهي را انجام داده اما امر به معروف نكردند، اين گروه مسخ شدند و بالاخره دسته‌اي كه فرمان خداوند را انجام نداده و امر به معروف نيز ننمودند كه اين گروه هلاك شدند .

۶-ولتكن منكم امه يدعون الي الخيرويأمرون بالمعروف وينهون عن المنكرواولئك هم المفلحون [۸]

اين آيه مدني بوده و از دو جهت دلالت بر وجوب امر به معروف و نهي از منكر دارد: الف) به دليل وجود كلمه‌ي «و لتكن» كه صيغه‌ي امر است؛ ب) به دليل حصر فلاح و رستگاري در اين عمل و دعوت به خير كه همان امر به معروف و نهي از منكر است؛ بنابراين جمله‌ي «يدعون الي الخير» جمله‌ي مجملي است كه جمله‌هاي بعدي آن را تفصيل مي‌كند .

۷-كنتم خيرامه اخرجت للناس تأمرون بالمعروف وتنهون عن­المنكرو تؤمنون بالله .[۹]

[۱] محمدابن الحسن الحر العاملي -منبع پيشين  ج۱۱، ص۳۹۵٫

[۲] قرآن كريم- سوره لقمان آيه۱۷

[۳] قرآن كريم- آيات سوره والعصر

[۴] قرآن کریم- سوره لقمان- آیه۱۷

[۵] قرآن کریم- سوره اعراف-آیه۱۹۹

[۶] قرآن کریم – سوره اعراف-آیه۱۵۷

[۷] قرآن کریم-سوره اعراف-آیات ۱۶۳تا۱۶۶

[۸] قرآن کریم – سوره آل عمران- آیه ۱۰۴

[۹] قرآن کریم – سوره آل عمران آیه۱۱۰

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

از آيات وروايات بخوبي استفاده مي شود كه امر به معروف ونهي از منكر از مهمترين و عظيم ترين واجبات الهي است و اجراي دقيق آن موجب تحقق عدالت اجتماعي، تنظيم روابط سياسي، اجتماعي مسلمين، بقاي نظام اسلامي، اصلاح امور اقتصادي، برقراري امنيت در كشور و غيره خواهد شد و اين در صورتي محقق خواهد شدكه تمام افراد جامعه احساس مسئوليت نموده و وظيفه خودرا نسبت به اين فريضه بخوبي به انجام رسانند .

مطلب مشابه :  پايان نامه درباره سیاست کیفری ایران در زمینه بزه جاسوسی

هدف از اين تحقيق، احياء اين فريضه واجب بصورت صحيح واصولي و ارائه راهكارهايي براي رسيدن به آثار مثبت ناشي از انجام آن بوي‍ژه پيشگيري ازوقوع جرم است، اهم راهكارهاي ارائه شده عبارتنداز:

  • مشخص نمودن حدود وضوابط فقهي وحقوقي امر به معروف ونهي از منكر
  • تبيين مباني سياست جنايي مبتني بر مشاركت مردم در فرآيند پيشگيري از وقوع جرم
  • راهكارهاي عملي جهت قانون مند كردن امر به معروف و نهي از منكر واحياي اين سنت حسنه
  • ضرورت احياء اين فريضه در سازمان ها و تبيين پذيرش و بكارگيري آن بعنوان يك اصل مهم و عملياتي نمودن آن در قالب يك ابزار نظارتي فراگير و عمومي كه درعمل باعث حل بسياري از مشكلات ومعضلات مبتلا به جامعه امروزي خواهدشد.