از نسبت هاي فعاليت، اهرمي، عملياتي و سودآوري شرکتها سعي در پيش بيني فعاليت و نتايج عمليات آتي شرکتها دارند. به هرحال اين شيوه ارزيابي تداوم فعاليت شرکتها داراي محاسن ومعايبي است. اين شيوه هاي ارزيابي تداوم فعاليت همانند شيوه هاي قبلي پشتوانه تئوريکي قوي جهت محاسباتشان ندارند ولي بدليل ارزيابي بهترو دقيق تر از شيوه هاي قبلي بيشترمورد توجه واقع شده اند. در مدلهايي که اخيراً ارائه شده اند احتمال تداوم فعاليت و ورشکستگي درشرکتها با کمک تحليلهاي آماري در فاصله اي از صفرتا يک بيان شده اند. درحالي که مدلهاي قبلي وهمچنين شيوه قبلي ارزيابي تداوم فعاليت همگي بر تميز شرکتهايي که ورشکست خواهند شد ازشرکتهاي داراي تداوم فعاليت اصرار داشتند و هيچگونه اظهارنظري درباره درجه توانايي تداوم فعاليت شرکتهاي داراي تداوم فعاليت ندارند (رستمي،۱۳۸۱،ص۱۲۵)۱٫
۴-۳-۲ آئين نامه انظباتي بورس اوراق بهادارتهران درمورد توقف فعاليت
۱- طبق ماده ۱۰ آئين نامه انظباطي بورس چنانچه حسابرس در مورد صورتهاي مالي و حسابهاي شرکت اظهارنظر مردود يا عدم اظهارنظر کرده باشد معاملات شرکت پذيرفته شده دربورس متوقف مي شود.
۲- ماده ۱۴ آيين نامه انظباطي بورس اوراق بهاداراظهار مي دارد شرکتهايي که بر اثر زيانهاي وارده مشمول ماده ۱۴۱ اصلاحيه قانون تجارت گرديده اند حداکثر۶ ماه فرصت دارند از شمول ماده خارج شوند درغيراينصورت از بورس خارج خواهند شد.
۳- ماده ۲۲ آيين نامه انظباطي بورس اعلام مي دارد در صورتي که توليد کارخانه متوقف گرديده باشد معاملات شرکت پذيرفته شده دربورس متوقف خواهد گرديد (شيخي،۱۳۸۶،ص۳۸)۲٫
۴-۲ گفتارچهارم: تعاريف پيش بيني، مدل و ساختار مدلهاي پيش بيني ورشکستگي
۱-۴-۲ پيش بيني۳
از آنجا که پيش بيني وقايع آينده در فرآيند تصميم گيري نقش عمده اي ايفا مي کند پيش بيني کردن هم براي اعتباردهندگان و هم براي سرمايه گذاران داراي اهميت مي باشد.
از پيش بيني تعاريف متعددي ارائه شده است از جمله اينکه ” پيش بيني حدث و تخمين از رويداهاي آينده است” و يا اينکه “پيش بيني عبارت است از بيان احتمال توزيع متغير وابسته با توجه به مقدارمتغير مستقل”. از لحاظ علمي پيش بيني بيان دقيقي درباره آنچه که اتفاق خواهد افتاد تحت شرايط مشخص است، روش علمي برمبناي آزمون کردن پيش بيني ها به عنوان نتايج منطقي تئوري هاي علمي بيان شده است. تئوري که پيش بيني هاي آن درتطابق با مشاهدات نباشد معمولاً برگشت خواهد خورد.
هدف پيش بيني: هدف پيش بيني کاهش ريسک درتصميم گيري مي باشد.
توان پيش بيني: توان پيش بيني عبارت است از کاربردهاي علمي و امکان تاييد پيش بيني ها به وسيله مدارک تجربي که به دنبال آن بدست خواهد آمد (منصفي،۱۳۸۴،ص۱۹)۱٫
۲-۴-۲ تکنيک هاي پيش بيني
بطور کلي تکنيک هاي پيش بيني را به دو گروه تقسيم بندي مي کنند:
الف) روشهاي کيفي پيش بيني
ب)روشهاي کمي پيش بيني
۱-۲-۴-۲ روشهاي کيفي پيش بيني:
اين روش در بردارنده تخمين ذهني ازطريق عقايد متخصصان مي باشد. چنين روشهاي پيش بيني معمولاً وقتي که داده هاي مربوط به گذشته اصلاً وجود ندارد يا کم هستند و دردسترس نمي باشند استفاده مي شود و شامل انواع زيرمي باشد:
الف- روش برازش منحني ذهني: در اين روش پيش بيني کننده ابتدا شکل منحني مورد استفاده را بطور ذهني انتخاب مي نمايد، مثلاً براي پيش بيني يک محصول جديد غالباً لازم است دوره عمرمحصول رامد نظرقراردهيم.
ب- روش دلفي: اين روش که توسط شرکت راند توسعه يافت، يک تکنيک گروهي است که درآن مجموعه اي ازمتخصصان بطورجداگانه درباره چشم انداز انسان ازمسائل آينده بحث مي کنند. پيش بيني اين روش حداقل برابرنظر پيش بيني يکي ازاعضاء پيش بيني کننده مي باشد. اين روش براي پبش بيني هاي بلندمدت بکار مي رود.
ج- مقايسه تکنولوژي زماني: اين روش با استفاده ازتغييروتحولاتي که دريک زمينه رخ داده است به پيش بيني تغييرو تحولات در زمينه ديگري مي پردازد. به اين صورت که پيش بيني کننده سعي مي کند از پيشرفت هاي حادث شده درزمينه هاي معين الگويي بسازد که آن را الگوي اوليه گويند و آنگاه آن را به زمينه اي ديگر تعميم دهد.
۲-۲-۴-۲ روشهاي کمي پيش بيني :
روشهاي کمي پيش بيني شامل بررسي داده هاي تاريخي هستند و وضعيت آينده را ترسيم مي نمايند، اين روشها را زماني بکارمي برند که انتظارمي رود الگوي داده ها درآينده نيزادامه داشته باشد. اين روش شامل دونوع پيش بيني است که عبارتند از:
الف- پيش بيني نقطه اي: اين نوع پيش بيني يک عدد پيش بيني بهينه رانشان مي دهد.
ب- پيش بيني فاصله اي: دراين نوع پيش بيني فاصله (دامنه) بين اعداد محاسبه مي شود، به اين ترتيب اطمينان بيشتري وجود دارد که مقدارمتغير پيش بيني کننده دراين فاصله قرارگيرد(شيخي،۱۳۸۶، ص۴۱)۱٫
۳-۴-۲ الگو۲(مدل)
الگو مجموعه اي از معاملات يا پيشنهادات است که بعضي ازجنبه هاي تجربي را در شکلي ساده تر شرح مي دهد. کوهن در رساله خود درمورد الگوي تغييرات تفکرعلمي مفهوم الگو را معرفي کرده است. کوهن الگو را چارچوبي نظري و کاربردي تعريف کرده است که برمبناي آن مدلهايي براي خلق سنت هاي منسجم و خاص تحقيق علمي ساخته مي شود. الگوي يک دانشمند نوع مسائل موردعلاقه وي را رقم مي زند. الگو دامنه کاربرد تجربه را براي تئوريها و تحقيقات روشن مي کند. نوع آزمون و استانداردهاي لازم براي داوري درباره تناقض مفروضات تئوريک را الگوتعيين مي کند. الگو نوعي جهان بيني محوري براي تحقيق است. دراقتصاد الگونوعي ساختاراقتصادي است که پردازشهاي اقتصادي را به وسيله مجموعه اي از متغيرها و مجموعه اي از ارتباطات منطقي و کمي بين آنها ارائه مي دهد (بزرگ اصل، ۱۳۸۳،ص ۶۸)۳٫
۴-۴-۲ روش شناسي انواع الگوهاي پيش بيني ورشکستگي
روش شناسي الگوهاي پيش بيني ورشکستگي که اخيراً بيشتراستفاده شده اند به سه دسته وسيع تقسيم مي شوند:
الف- الگوهاي آماري۳۱
ب- الگوهاي سيستم خبره هوشمند مصنوعي۳۲
ج- الگوهاي تئوريک۳۳
۱-۴-۴-۲ الگوهاي آماري
الگوهاي آماري شامل تحليلهاي تک متغيره وچندمتغيره هستند که معمولاً تحليلهاي چندمتغيره غالب هستند والگوهاي تمايزچندگانه، احتمال خطي، لاجيت و پروبيت را شامل مي شود.
الف- تحليلهاي تک متغيره:
تحليل تک متغيره روش سنتي تفسير صورتهاي مالي است که نسبتهاي مالي بنگاه را استفاده مي کند. اين نسبتها بعنوان متغيرهاي تفسيري يا پيش بيني کننده هاي ورشکستگي بکارمي روند که بطوراحتمالي براي نشان دادن تفاوتهاي عمده ميان بنگاههاي ورشکسته وغيرورشکسته هستند. اگرچه ماهيت تحليل تک متغيره است، اما درمفهوم آن که متغيرها آشکارشده اند، هيچ تخفيفي براي تحليل اثري مرکب از دو يا چند متغيربا همديگر برروي سلامت مالي بنگاه را تفسيرمي کند، وجود ندارد.
ب- تحليل تمايزي چند گانه۳۴:
تحليل تمايزي نوعي از روشهاي چندمتغيره است که اجازه مي دهد تا بين دو يا تعداد بيشتري گروه ازاشياء با توجه به چندين متغير بطور همزمان تشخيص قائل شويم. تحليل تمايزي براي طبقه بندي يک مشاهده (دراينجا بنگاه) به چند طبقه (ورشکسته وغيرورشکسته) با ويژگي هاي بخصوصي استفاده شده است. تحت فرضيه هاي معمول تحليل رگرسيون، الگوي تحليل تمايزي ترکيبي خطي ازمتغيرهاي تشخيصي به شکل زير است:
معادله (A): xn ?n +…+ x2 +2 ?+x1+z=?+?1
که در آن z يک ارزش تبديل شده يا رتبه اي ازA است که براي طبقه بندي موضوعات استفاده شده است،a مقدارثابت است،? ها ضرايب تمايزي هستند وXها ارزشهاي تمايزي مستقل هستند.
هدف اصلي تحليلهاي چندمتغيره اين است که اطلاعات چندين نسبت مالي را به يک شاخص وزن دار منفرد ترکيب کند، که توان پيش بيني نسبتهاي منفرد را تحليل کرده است. از پژوهشگراني که از اين روش استفاده کرده اند مي توان به آلتمن۳۵ (۱۹۶۸)، فولمر۳۶(۱۹۸۴)، راجو۳۷(۱۹۹۱)، شيراتا۳۸(۲۰۰۱) اشاره کرد.
ج- الگوي خطي احتمالي۳۹:
اين الگو به شرح زير نشان داده مي شود:
معادله (B) …X 1 2 ? +=?1 Yi
که در آن:
X1: متغيرهاي مستقل
Yi=1: واقعه رخ مي دهد (بنگاه ورشکسته مي شود)
:Yi=0واقعه رخ ندهد (بنگاه ورشکسته نمي شود)
الگوهايي مانند (B)، که Yiهاي دوشاخه اي را بعنوان تابع خطي ازمتغيرهاي تفسيري Xi بيان مي کند، الگوي خطي احتمالي ناميده مي شود. دراين الگواميد شرطي Yi، بعنوان احتمال شرطي واقعه اي که رخ خواهد داد در Xiارائه شده مي تواند تفسير شود که در آن ( ۱?Xi = P(Yiاست، بنابراين الگوهاي خطي احتمالي نياز به يک احتمال شرطي دارند که بايد بين صفر و يک قرار گيرد. از پژوهشگراني که از اين روش استفاده کرده اند مي توان از( موريس و گجراتي،۱۹۹۸)۴۰ نام برد.
د- الگوي لاجيت۴۱:
در رگرسيون لوجستيک از مفهوم بخت استفاده مي شود. بخت عبارت است از احتمال وقوع يک حادثه براحتمال عدم وقوع آن حادثه. احتمال بين صفر و يک تغيير مي کند اما بخت ممکن است بيش ازيک باشد. واژه کليدي درتحليل رگرسيون لوجستيک، سازه اي به نام لاجيت است که لگاريتم طبيعي بخت مي باشد.
يکي ازمهمترين انتقادات وارد شده به تحليل تمايزي اين است که اين نوع تحليل احتمالات پيشين را درنظرنمي گيرد واحتمال عضويت درهرگروه را مساوي فرض مي کند. بسياري از محققان براي اجتناب از اين ايراد، از مدلهاي مبتني بر احتمالات شرطي استفاده کرده اند. روش رگرسيون لوجستيک چندگانه (لاجيت) احتمال شرطي تعلق يک مشاهده به يک دسته خاص را ارائه مي دهد ومبتني برتابع احتمال تجمعي است و به نرمال بودن متغيرهاي مستقل نيازي نيست. درمسائلي که ازاين روش استفاده مي کنند معمولاًبا استفاده ازتکنيک هاي حداکثراحتمال حل مي شوند. تکنيک لاجيت يک تحليل چند متغيري است که تمامي عوامل پيش بيني کننده موجود دريک مسئله را بطورهمزمان مورد توجه قرارمي دهد. درتحليل لاجيت، وزني که به هرکدام ازمتغيرهاي مستقل داده مي شود با درنظرگرفتن احتمالي است که به هرکدام ازدسته ها داده مي شود و درنهايت به يک امتياز خاص مي رسد.
معادله (B) مي تواند درشکل تابعي رگرسيون لوجستيک به شرح زير نوشته شود:
معادله (C)
معادله (D) به وسيله استفاده از روش ماکسيمم احتمال برآورد شده است. فرض مي کنيم که در معادله(D) صفر ورشکستگي را نشان مي دهد، اگر نتيجه کوچکتر از رقم اعشاري۵/۰باشد شانس کمتري براي تداوم فعاليت بنگاه وجود دارد.
معادله (D)
از پژوهشگراني که از اين روش استفاده کرده اند مي توان مادالا۴۲(۱۹۸۳)، تئودوسيو۴۳(۱۹۹۱) و موريس۴۴ (۱۹۹۸) را نام برد.
ه- الگوي پروبيت۴۵:
مدل پروبيت نيز بسيار شبيه روش لوجيت است با اين تفاوت که به جاي تابع تجمعي لوجستيکي از تابع احتمال تجمعي که تقريباً نرمال است استفاده مي کند. اين دو نوع تکنيک به عنوان جايگزين هايي براي تحليل تمايزي استفاده مي شود.
از پژوهشگراني که از اين روش استفاده کرده اند، مي توان زميجوسکي۴۶ (۱۹۸۳)، تئودوسيو۴۷(۱۹۹۱) و موريس۴۸ (۱۹۹۸) را نام برد.
و- فرآيند جمع هاي انباشته۴۹:
فرآيند جمع هاي انباشته قدرتمندترين ابزارها براي کشف تغييراز توزيعي با کيفيت خوب به توزيعي با کيفيت بد است. آنها مجموعه اي از فرآيندهاي ترتيبي، برمبناي نسبتهاي احتمالي براي کشف تغييردر پردازش هستند. الگوي فرآيند جمع انباشته، درحالت بهينه، نقطه شروع تغيير را تعيين مي

مطلب مشابه :  تحقیق رایگان با موضوع دینامیکی

دیدگاهتان را بنویسید