دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 تحلیل فقهی وحقوقی امر به معروف و نهی از منکر

قسمتی از متن پایان نامه :

 

در عصر خلفای راشدین

در تاريخ اسلام قبل از آنكه يك مجموعه قانوني را براي نظارت بر عملكرد حاكم تدوين كنندبر گسترش موضوع امربه معروف ونهي ازمنكر در جامعه سفارش شده است.در دوران خلافت خلفای راشدین ضمن تقاضای خلفا بر نظارت مردم ،این اصل یکی از مهمترین اصول اسلامی بود که با جدیت از طرف تمام مسلمانان پیگیری می شد والبته خود خلفا نیز مبلغ آن بودند.

تا جائي كه اولين خليفه بعد از پيامبر در اولين خطبه خود اينگونه صحبت مي كند 🙁 ولیت عليكم و لست بخيركم)

اي مردم گرچه من بر شما فرمانروا شدم ولي نيكوتر از شما نيستم، از من كار پيغمبر را توقع مداريد كه او مصون بود و من شيطاني دارم كه گاهي مرا فرو مي گيرد و ليكن بر شماست كه در كار خوب مرا ياري دهيد و اگر كج شدم راستم کنید.[۱]

يا دومين خليفه نيز بعد از تصدي مقام خلافت در جمع مردم حاضر شده و از مردم براي نظــارت بر عملكرد خود تقاضا مي كند و آن جمله معروف را مي شنود كه اي خليفه بدان اگر راه كج بروي با شمشير كج ترا به راه راست خواهيم آورد و اين نظارت بدانجا مي رسد كه وقتي عمر يك پيراهن از حله بنمانيه برتن پوشيده بود و در جمع مردم حاضر شد مورد استيضاح مسلمانان قرار گرفت زيرا سهم هر يك از مسلمانان از آن حله بدان اندازه نبود كه بتوان با آن پيراهني تهيه كرد، پس خليفه در امر به جهاد از طرف مسلمانان (لا سمعاً و لاطاعه) مي شنود و تا اثبات نمي كند كه اين پيراهن از سهم خودش و پسرش عبداله كه به پدر بخشيده، درست شده است نمي تواند اعتراض مردم را دفع نمايد.[۲]

مطلب مشابه :  دانلود پايان نامه ارشد :بررسی مباحث مطروحه در زمینه امر مختوم کیفری و همچنین مقایسه آن در پاره ای از موارد با حقوق مدنی

با توجه به شرايط دوران خليفه سوم و روحيات و عملكرد وي ايشان نيز همواره مورد تذكرات مردم و از جمله ابوذر غفاري وعمار بن یاسر قرار مي گيرد. خليفه مسلمين همیشه تحت نظارت عمومي مردم قرار داشته است اما چون حاضر به پذیرش نظرات مردم و مشورت های صحابه پیامبر نشد و به روندی که موجب افزایش نارضایتی و ادامه ظلم حاکمان منصوب وی منتهی می شد ادامه داد به دست معترضینی که خانه ویرا محاصره کرده بودندکشته شد.

زمان خلافت حضرت علي (ع) نيز همچنان اين اصل اسلامي در صدر قرار گرفته است تا جائي كه ايشان با مردم چنين سخن مي گويد:

«با من آنطور كه با جباران سخن مي گوييد، سخن نگوئيِد و چنانچه در برابر مردمان بي باك و متكبر خودداري مي­كنيد از من درگفتن حق خودداري نكنيد. بامن باظاهرسازي آميزش ننمائيد. درباره من گمان بي جا نبريدكه گفتن حق برمن سنگين باشد يا بخواهيد من را به بزرگي تعظيم كنيد. چه كسي كه گفتن حق يا پيشنهاد عدل بر او سنگين باشد عمل به آن دو برابر سنگين تر است. پس از سخن حق يا مشورت به عدل هيچ خودداري ننمائيد.»[۳]

این کلام امام معصوم است ،ایشان با زبانی ساده به مردم می گوید شما می توانید به آسانی با من سخن بگویید و گمان نبرید که شنیدن کلام حق شما برای من دشوار است،ایشان در برابر مردم خود را مقدس و بی نیاز از نظارت نشان نمی دهد تا بدین وسیله میان مردم و خود فاصله ای ایجاد کند.

اما پس از انحراف مسلمانان و تسلط امويان بر سرنوشت مسلمين اجراي وظيفه امر به معروف و نهی از منکربسيارمحدودشده وآنهم فقط درچارچوب افرادنسبت به يكديگرانجام شد.خلیفه دیگربه کسی اجازه انتقادیاحتی نصیحت رانمی داد.آنهابامقدس کردن خلیفه وضرورت تبعیت ازوی به عنوان یک وظیفه شرعی دامنه اجرای امر به معروف و نهی از منکر را به جامعه و حریم شخصی افراد محدود کردند .

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد :اجراي عدالت و لغو مجازات اعدام طبق پروتكل الحاقي دوم به ميثاق حقوق مدني و سياسي

پس اگركسي شراب مي خوردويا آهنگ ساز و طربي از خانه اش به گوش مي رسيد، مسلمانان غيور و علماء دين براي جلوگيري و انجام وظيفه خودداري نمي كردند. اما اگر اميرالمؤمنين و خليفه اله في الارضين شب تا صبح را به مستي مي گذراند و صدها زنان نوازنده و خواننده در دربارش برقص و طرب سرگرم بودند هيچ رگ دين نمي جنبيد، بلكه دعا و ثنا در بدرقه اش بود و چه بسا با همان حالت مستي و آلودگي صبح نيز بــراي مسلمانان غيرتمند امامت مي فرمود.[۴]

حاصل سخن اینکه :امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه دینی است اما حوزه آن منحصر به اشخاص و عملکرد مردم در جامعه نبوده بلکه یکی از ابزارهای نظارتی مردم در حکومت اسلامی است ،زیرا تاثیر منکری که از طرف دستگاه حاکمه صادر می شود بسیار وسیعتر و مخربتر از عملکرد افراد است.

[۱] علي اكبر فیاض -تاریخ اسلام – انتشارات دانشگاه تهران –چاپ چهارم – ۱۳۶۹ ص ۱۳۴(اصل خطبه در تاریخ طبری،ج۳ ص ۲۱۱)

[۲] محمد حسين  نائینی–  تنبیه الامه و تنزیه المله ،شركت سهامي انتشار-جلد اول -چاپ ششم – ۱۳۵۹  ص۱۶

[۳] سيد جعفر شهیدی-ترجمه نهج البلاغه – موسسه تحقيقات و نشر معارف اهل البيت (ع) جلد ۱ چاپ اول سال ۱۳۸۶ -خطبه ۲۱۷ ص ۲۵۰

۲- محمد حسين  نائینی- منبع پيشين ص۱۲۹

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

از آيات وروايات بخوبي استفاده مي شود كه امر به معروف ونهي از منكر از مهمترين و عظيم ترين واجبات الهي است و اجراي دقيق آن موجب تحقق عدالت اجتماعي، تنظيم روابط سياسي، اجتماعي مسلمين، بقاي نظام اسلامي، اصلاح امور اقتصادي، برقراري امنيت در كشور و غيره خواهد شد و اين در صورتي محقق خواهد شدكه تمام افراد جامعه احساس مسئوليت نموده و وظيفه خودرا نسبت به اين فريضه بخوبي به انجام رسانند .

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد:حق برکاردرنظام حقوقی ایران و بین المللی

هدف از اين تحقيق، احياء اين فريضه واجب بصورت صحيح واصولي و ارائه راهكارهايي براي رسيدن به آثار مثبت ناشي از انجام آن بوي‍ژه پيشگيري ازوقوع جرم است، اهم راهكارهاي ارائه شده عبارتنداز:

  • مشخص نمودن حدود وضوابط فقهي وحقوقي امر به معروف ونهي از منكر
  • تبيين مباني سياست جنايي مبتني بر مشاركت مردم در فرآيند پيشگيري از وقوع جرم
  • راهكارهاي عملي جهت قانون مند كردن امر به معروف و نهي از منكر واحياي اين سنت حسنه
  • ضرورت احياء اين فريضه در سازمان ها و تبيين پذيرش و بكارگيري آن بعنوان يك اصل مهم و عملياتي نمودن آن در قالب يك ابزار نظارتي فراگير و عمومي كه درعمل باعث حل بسياري از مشكلات ومعضلات مبتلا به جامعه امروزي خواهدشد.