محرك هاي آسم

محرك­هاي آسم متعددي موجب تنگ شدن مجاري هوايي، ويزينگ و تنگي نفس در بيماران مبتلا به آسم مي­شوند در حالي كه ديدگاه قبلي بر اساس اجتناب  از اين محرك ها   بوده است؛ امروزه شواهدي وجود دارند كه بيانگر كنترل ضعیف مي­باشد و نياز براي افزايش درمان هاي كنترلي (پيشگيري كننده) را نشان مي دهند. (هریسون ، ۲۰۱۲ .م).

۲-۱-۱-۲-۱-آلرژن ها

آلرژن های استنشاقي، ماست سل ها را به واسطه اتصال مستقيم ( lgE [1]) كه منجر به آزاد شدن ناگهاني مدياتورهاي تنگ كنندة برونشي مي شود، فعال مي كنند ، اين امر منجر به پاسخ زود هنگام مي شود كه توسط برونكوديلاتورها معكوس مي شود . اغلب  متعاقب چالش توسط  آلرژن تجربي ، يك پاسخ تأخيري وجود دارد (هنگامي كه آدم مجاري هوايي و پاسخ التهابي حاد همراه با افزايش ائوزينوفيل ها و نوتروفيل ها وجود دارد كه چندان به واسطه برونكوديلاتورها قابل برگشت نمي باشد). شايع ترين آلرژني كه منجر به تحريك آسم مي شود گونه هاي درماتوفاگوئيد[۲]مي باشد و مواجهه محيطي منجر به علائم مزمن با شدت پايين مي شود كه همبستگي هستند و ساير آلرژن هاي پايا از گربه ها و ساير حيوانات خانگي و همين طور سوسك هايي حمام ناشي مي شوند . ساير آلرژن ها (شامل گرده علف، راگويد[۳]، گرده درختان و اسپورهاي قارچي) فصلي هستند. گرده ها غالباً منجر به رينيت آلرژيك مي شوند و كمتر  مسبب آسم هستند ، اما در طوفان  هاي شديد دانه هاي گرده از هم گسيخته مي شوند و اجزايي كه از آنها آزاد مي شوند مي توانند محرك تشديد آسم شديد باشند (آسم طوفان شديد[۴]) (هریسون ، ۲۰۱۲٫م ).

۲-۱-۱-۲-۲-عفونت­هاي ويروسي

عفونت هاي ويروسي دستگاه تنفسي فوقاني (نظير رينوويروس، ويروس سن سيشينال تنفسي و كروناويروس شايع ترين محرك هاي دوره هاي تشديد حاد آسم هستند و مي توانند سلول هاي اپي تليال راه­هاي هوايي فوقاني و تحتاني را مورد تهاجم قرار دهند . مكانسيمي كه به وسيلة آن اين ويروس ها مي توانند موجب تشديد آسم شوند ، خيلي كم شناخته شده است ، اما افزايش التهاب مجاري هوايي همراه با افزايش تعداد ائوزينوفيل ها و نوتروفيل ها وجود دارد . شواهدي وجود دارد كه ميزان توليد اينترفرون نوع  I توسط سلول هاي اپي تليال در بيماران مبتلا به آسم كاهش يافته است ، اين موضوع منجر به افزايش آمادگي ابتلا به اين عفونت هاي ويروسي و پاسخ التهابي شديدتر مي شود (هریسون ، ۲۰۱۲ .م).

مطلب مشابه :  تجارب برتر تربیتی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

 

 

۲-۱-۱-۲-۳-عوامل دارويي

داروهاي متعددي مي توانند محرك آسم باشد . بلاكرهاي  آدرنرژيك معمولاً به صورت حاد آسم را بدتر مي كنند و استفاده از آنها ممكن است كشنده  باشد . مكانيسم هاي اين امر كاملاٌ روشن نيست ، ولي احتمالاً با افزايش انقباض برونش كولينرژيك مرتبط است . بايد از تمام  بلاكرها اجتناب شود و حتي  بلاكرهاي انتخابي و يا استفاده موضعي (مثل قطره هاي چشمي تيمولول) مي توانند خطرناك باشند . مهاركننده هاي آنزيم مبدل آنژيوتانسين از لحاظ تئوري مضر هستند چرا كه مانع شكسته شدن كينين ها (كه منقبض كنندة برونش مي باشند) ، مي شوند؛ در هر حال ، ندرتاً موجب بدتر شدن آسم مي شوند و سرفه هاي شاخص ناشي از آن، در مصرف كننده هاي آسماتيك بيشتر از بيماران غير اسماتيك نيست . آسپرين مي تواند موجب بدتر شدن  آسم در بعضي بيماران شود (هریسون ، ۲۰۱۲ .م).

۲-۱-۱-۲-۴-ورزش

ورزش به ويژة در كودكان يك محرك شايع براي آسم است . مكانيسم آن مربوط به هايپرونتيلاسيون است كه منجر به افزايش آسمولاليتي در مايعات اطراف مجاري هوايي و افزايش آزاد شدن مدياتورهاي ماست سل مي شود ؛ اين موارد سبب انقباض برونش مي گردند . آسم القا شده توسط ورزش (EIA)[5] به طور معمول بعد از اتمام ورزش آغاز مي شود و به طور خود به خود طي ۳۰ دقيقه بهبود مي يابد. ( EIA ) در آب هواي سرد و خشك نسبت به آب و هواي گرم و مرطوب بدتر مي شود . به اين دليل، (EIA ) در ورزش هايي نظير دوميداني در هواي سرد، اسكي و هاكي روي يخ نسبت به شنا شديدتر است. ممكن است به وسيلة استفادة قبلي از – آگونيست و آنتي لوكوترين ها بتوان از ( EIA ) جلوگيري كرد، ولي بهترين پيشگيري به واسطة درمان منظم با ( ICS ) است كه باعث كاهش جمعيت ماست سل هاي سطحي مورد نياز براي اين پاسخ مي شوند(هریسون ، ۲۰۱۲ .م).

مطلب مشابه :  نگرش والدین و تربیت دینی فرزندان

۲-۱-۱-۲-۵-عوامل فيزيكي

هواي سرد و هايپرونتيلاسيون مي توانند به واسطه مكانيسم هايي مشابه ورزش موجب تحريك آسم شوند. قاه قاه خنديدن هم مي تواند يك محرك باشد . بسياري از بيماران بيان كرده اند كه آسم آنها در هواي گرم و تغييرات هوا بدتر مي­شود . بعضي از بيماران مبتلا به آسم وقتي با عطرها و ادكلن  هاي قوي مواجه مي شوند، بدتر مي­گردند ولي مكانيسم اين پاسخ نامشخص است (هریسون، ۲۰۱۲ .م).

۲-۱-۱-۲-۶-غذا

شواهد كمي مبني بر افزايش علائم آسم در اثر واكنش  هاي آلرژيك نسبت به غذا وجود دارد ، در حالي كه بسياري از بيماران عقيده دارند كه علائم شان در مقابل بعضي از غذاهاي خاص بدتر مي شود . رژيم هاي ممانعتي[۶] معمولاً در كاهش تعداد دوره هاي آسم ناموفق هستند. بعضي غذاها نظير صدف و آجيل، ممكن است باعث القاي واكنش هاي آنافيلاكتيك شامل ويزينگ شوند. بيماران مبتلا به آسم القا شده توسط آسپيرين ممكن است از رژيم هاي بدون سالسيلات سود ببرند، ولي حفظ اين روش سخت مي باشد . افزودني هاي خاص غذايي ممكن است محرك آسم باشند. متابي سولفيت[۷] (كه به عنوان يك نگهدارندة غذايي به كار مي رود) مي تواند از طريق آزاد كردن گاز سولفور دي اكسيد در معده، موجب تحريك آسم شود . تارترازين (يك عامل زرد رنگ كردن غذا) قبلاً به عنوان محرك آسم به شمار مي رفت، ولي شواهد اندكي براي اين موضوع وجود دارد (هریسون ، ۲۰۱۲٫م ).

۲-۱-۱-۲-۷-آلودگي هوا

افزايش محدود در سطوح ذرات معلق ،دي اكسيد سولفور، ازون و اكسيدهاي نيتروژن در افزايش علائم آسم نقش دارند (هریسون،  ۲۰۱۲ .م).

مطلب مشابه :   تأثیر شخصیت بر رفتار

۲-۱-۱۲- ۸-عوامل شغلي

مواد متنوعي  در محيط كار يافت شده اند كه مي تو.انند به عنوان عوامل حساس كننده (همان طور كه در بالا بحث شد) و همچنين محرك هاي افزايش علائم آسم عمل نمايند. آسم شغلي به طور مشخص همراه با بروز علائم در هنگام كار و بهبودي در تعطيلات آخر هفته و اوقات فراغت مي باشد . اگر مواجهه در ۶ ماه اول بروز علائم رفع  شود، معمولاً بهبود كامل حاصل مي شود . علائم مداوم تر منجر  به تغييرات غير قابل بازگشت مجاري هوايي مي شوند، در نتيجه شناسايي زودهنگام و اجتناب از مواجهه مهم است (هریسون،  ۲۰۱۲ .م).

۲-۱-۱-۲-۹-عوامل هورموني

آسم در بعضي از خانم ها پيش از قاعدگي تشديد مي شود كه گاهي مي تواند بسيار شديد باشد . مكانيسم هاي اين امر كاملاً درك نشده است ولي به كاهش ميزان پروژسترون مربوط است  و در موارد بسيار شديد مي تواند به واسطه درمان با دوزهاي بالاي پروژسترون و فاكتورهاي آزاد كننده گنادوتروپين  بهبود  پيدا كند . تيروتوكسيكوز و هايپوتيروئيدي مي توانند موجب بدتر شدن آسم شوند اگر چه مكانيسم ها هنوز كاملاً شناخته شده نيست(هریسون ، ۲۰۱۲ .م).

۲-۱-۱-۲-۱۰-ريفلاكس معده مري [۸]

ريفلاكس گاستروازوفاژيال در بيمارن مبتلا به آسم شايع است چرا كه برونكوديلاتورها موجب افزايش آن مي شوند . با وجود اينكه رفلاكس اسيد مي تواند انقباض برونشي رفلكسي را تحريك كند، به ندرت سبب علائم آسم مي شود و درمان آنتي رفلاكس در كاهش علائم آسم در اكثر بيماران ناموفق است (هریسون ، ۲۰۱۲٫م ).

۲-۱-۱-۲-۱۱-استرس و عوامل روانی

بسياري از بيماران مبتلا به آسم مي گويند كه علائم بيماري شان با استرس بدتر مي شود. شكي وجود ندارد كه فاكتورهاي رواني از طريق مسيرهاي رفلكس كولينرژيك مي توانند سبب القاي انقباض برونش شوند . در برخی موارد شدید استرس مثل عزاداری کاهش علائم نیز دیده شده است (هریسون ، ۲۰۱۲٫م ).

[۱] immunoglobulin E

[۲] Dermatophagoides species

[۳] ragweed

[۴] thunderstormasthma

[۵] Exercise-induced asthma

[۶] Exclusion diets

[۷] metabisulfite

[۸] Gastroesophageal reflux