۳۵مراحل ارزشيابي آموزشي :

«اگر چه ما از انواع مختلف ارزشيابيها بحث ميكنيم ، اين بدان معنا نيست كه فرايند هاي مختلف ارزشيابي وجود دارند . صرف نظر از اينكه چه چيزي مورد ارزشيابي قرار مي گيرد  . فراينداساسي ارزشيابي يكي است . در انواع مختلف ارزشيابيها چيزي كه تغيير مي كند  موضوع مورد ارزشيابي ، نحوه كار بست فرايند ارزشيابي ، ونوع تصميماتي كه گرفته مي شود  هستند . بسته به اينكه چه چيزي مورد ارزشيابي قرار بگيرد ، اطلاعات مختلفي جمع آوري مي شوند ، ملاكهاي مختلفي به كار ميروند ، و تصميمات مختلفي اتخاذ ميگردند . اما فرايند اساسي ارزشيابيها هميشه يكسان است و مفاهيم واصول كلي اندازه گيري و ارزشيابي يكساني به كار ميروند  .  (سيف ، ۱۳۸۶  )

 

۱ـ مرحله طرح ريزي شامل اقدامات زير :

الف ـ تحليل موقعيت

ب ـ  تعيين و توصيف هدفها

پ ـ توصيف رفتارهاي ورودي

ت ـ انتخاب و توليد وسايل اندازه گيري

ث ـ توصيف استراتژيها يا راهبردها

ج ـ انتخاب طرح پژوهشي

چ ـ تدارك يك برنامه آموزشي

۲ـ مرحله فرايندي يا اجرايي

۳ـ مرحله فراورده اي يا توليدي

 

۲-۳۵-۱تعيين و توصيف هدفها :

هدفهاي ارزشيابي آموزشي معمولاً در دو سطح بيان مي شوند .

۱)     كلي

۲)     جزيي و دقيق

هدفهاي كلي را معمولاً غايت ۱ و هدفهاي جزيي را هدف ۲ مي نامند . غايت ها يا iدفهاي كلي ، به سبب كلي بودن ، مبهم اند و بسادگي قابل اندازه گيري نيستند . در مقابل ، هدفهاي جزيي و دقيق ، قابل  تبديل به كميت ، و اندازه پذيرند . غالباً ضرورت دارد كه غايتها تحليل شوند و به صورت هدفهاي دقيق در آيند .

مطلب مشابه :  چرا همه ما به هوش هیجانی نیاز داریم؟

هدفها نيز به دو دسته كلي :

۱ـ هدفهاي فرايندي

۲ـ هدفهاي فراورده اي يا توليدي

تقسيم مي شوند .

هدفهاي فرايندي ، به كوششها و اقداماتي اشاره ميكنند كه در ضمن اجراي برنامه انجام خواهند گرفت در مقابل هدفهاي فراورده اي به بازده ها و نتايج كوششها و اقدامات اشاره ميكنند .

در ارزشيابي از برنامه ها و پروژه هاي آموزشي هر دو نوع هدف آموزشي بالا به كار مي روند .

هدفهاي فراورده اي عمدتاً  بازده هاي مورد انتظار را وصف مي كنند و معمولاً به صورت تغييرات مطلوبي كه در رفتار يادگيرندگان رخ خواهند داد ، بيان مي شوند ، در مقابل هدفهاي فرايندي كمتر با رفتار يادگيرنده و بيشتر با راهبردها و فعاليتهايي كه براي ايجاد هدفهاي فراورده اي ديده ميشدند و به اجرا در مي آيند سروكار دارند ، بنابر اين چنين فرض مي شود  كه :

تحقق يافتن هدفهاي فرايندي يعني تحقق يافتن هدفهاي فراورده اي

بنابر آنچه گفته شد هدفها به فعاليتهاي بعدي ارزشيابي جهت ميدهند و نهايتاً در ارزشيابي ميزان تحقق اين هدفها سنجش مي شود  ، پس چون هدفها اساسي فعاليتهاي بعدي ارزشيابي را تشكيل ميدهند بايد خود آنها بر حسب ربط داشتن ، اندازه پذير بودن ، مبهم بودن ، و ساير ويژگيهاي مطلوب هدفهاي ارزشيابي شوند (عیدی به نقل از نشریه آموزش ۲۰۰۶:)

 

 

 

   جدول ۲-۳  خلاصه تصميمات و فعاليتهاي سه مرحله اصلي ارزشيابي

مرحله ارزشيابي زمان اجرا نوع تصميمها فعاليتهاي ويژه
مرحله طرح ريزي پيش از اجراي آموزش ، برنامه ، پروژه ، و غيره ۱ـ نتايجي كه قرار است به دست آيند

۲ـ اعمالي كه بايد انجام شوند

۱ـ تحليل موقعيت

۲ـ تعيين و توصيف هدفها

۳ـ توصيف پيش نيازها

۴ـ انتخاب يا تهيه وسايل اندازه گيري

۵ـ توصيف استراتژيها

۶ـ انتخاب طرح پژوهشي

۷ـ تدارك برنامه زمانبدي

مرحله فرايندي

ضمن اجراي آموزش ،برنامه ، پروژه و غيره ۱ـ به چه ميزاني مراحل طرح ريزي شده به اجرا در مي آيند

۲ـ چه تغييراتي بايد داده شوند تا پيشرفت لازم به دست آيد ؟

 

۱ـ اجراي پيش آزمون

۲ـ اجراي آزمون رفتار ورودي

۳ـ سنجش مناسب بودن هدفها

۴ـ جمع آوري داده ها به طور دوره اي ، مثل اجراي آزمون

۵ـ تحليل اثر بخشي استراتژيها

 

مرحله فراورده اي يا توليدي

پس از اجراي آموزش ،برنامه ، پروژه و غيره ۱ـ اثر بخشي كلي آموزش ، پروژه ، برنامه ، و غيره

۲ـ اقدامات آتي

۱ـ جمع آوري داده هاي مربوط به هدفها ، مثلاً اجراي پس آزمون

۲ـ جمع آوري داده هاي مربوط به بازده هاي پيش بيني نشده

۳ـ تحليل و تفسير داده ها

۴ـ تهيه گزارش

 

منبع : ( دكتر علي اكبر سيف ، ۱۳۷۶ ، ص ۱۱۷ )

  1. ۱. goul

۲ . objective

مطلب مشابه :  انواع ناتوانی ریاضی از دیدگاه روانشناختی