معیارها وشرایط شادی بر اساس آیات و روایات قرآن:

الف) اطاعت از خدا: با بررسی احادیث  وارده یکی از معیارهای شادی انسان در پرتو اطاعت خداوند می باشد چنان که امام(ع) می فرمایند شادی مؤمن به اطاعت پروردگارش می باشد و اندوهش به گناه و عصیان است(آمدی، ۱۳۶۶، ص۱۸۱).

ب) پرهیزازگناه: بر اساس دین مبین اسلام همیشه انجام یک کار باعث لذت و شادی نمی شود بلکه انجام ندادن و پرهیزازبرخی کارها موجب شادمانی انسان می گردد، چنان که امام علی(ع) می فرماید: اهتمام خود را مخصوص آخرتت گردان و اندوهت را مصروف، زیرا چه بسا اندوهگینی که اندوهش او را به شادی جاویدان رساند و چه بسیار با هم و غمی که به آرزویش دست یافت(آمدی، ۱۳۸۲،ص۱۶۹).

ج) احیای مکارم اخلاقی: امام صادق(ع) می فرمایند: شادی به سه خصلت است: وفاداری، رعایت حقوق دیگران و ایستادگی در برابر گرفتاری ها و مشکلات (مجلسی، ۱۴۰۴، ج۷۵،ص۲۳۷).

چ)انجام اعمال صالح برای آخرت: امام علی(ع) به عبد الله بن عباس که پس از شنیدن کلام ایشان، می گفت: با هیچ گفتاری پس از گفته ی رسول خدا، چنین بهره مند نشدم فرمودند: اما بعد، آدمی را گاه به دست آوردن چیزی شاد می کند که در حال به آن می رسید و چیزی اندوهگین می کند که هرگز به آن نمی رسید. پس، شادی تو در جایی باشد که برای امری از امور آخرتت دست یابی و اندوهت آن جا باشد که امری از امورآخرتت را از دست دهی(سید رضی، ۱۳۸۳،ص۳۶۵).

خ) احیای حق و نابودی باطل: امام علی(ع) در نامه ای به عبدالله بن عباس می فرمایند: بهترین چیز نزد تو در دنیا، رسیدن به لذت ها، یا انتقام گرفتن نباشد، بلکه هدف تو خاموش کردن باطل، یا زنده کردن حق باشد، تنها به توشه ای که از پیش فرستادی خشنود باش، و بر آن چه به جای می گذاری، حسرت خور، و همت و تلاش خود را برای پس از مرگ قرار ده(سید رضی، ۱۳۸۳، ص۴۳۲).

مطلب مشابه :  نمونه تجارب برتر معلمان - کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

شاد کردن دیگران از نظر قرآن و دین اسلام:

از نظر قرآن شادی و نشاط نه تنها مذموم نبوده بلکه به راه رسیدن به آن سفارش نموده و شاد کردن دیگران را از حسنات می داند و افرادی که جهت ناراحتی دیگران تلاش می کنند، بدترین افراد بر شمرده است. از این جهت است که اسلام، زدودن اندوه را از دل افراد مؤمن سفارش نموده می کند وبه استحکام پیوند ها به ویژه صله ی رحم اهتمام ویژه دارد و حتی در کتاب های حدیثی باب را بدین منظور گشوده اند(باب ادخال السرورعلی المؤمنین). که حاکی از اهتمام اسلام به نشاط و شادابی واقعی برای انسان است. لذا امام صادق(ع) در این باره می فرماید: تبسم مؤمن به مؤمن و زدودن گرد و غبار اندوه از چهره مؤمن از حسنات است و بهترین اطاعت از خداوند و محبوب ترین آن نزد خداوند خوشحال نمودن مؤمنین است(کلینی،۱۳۶۲، ص۱۸۸).

کاربردهای اطلاعات مربوط به شادی:

شادی، یکی از شاخص های کیفیت بارز زندگی است. یعنی آثارآن به وضوح در زندگی و حالات افراد دیده می شود. این شاخص، به همراه شاخص های سلامت روانی و جسمانی، نشانگر میزان کامیابی افراد است. برخی از کاربردهای مربوط به شادی به شرح زیر است:

الف) اندازه گیری کیفیت زندگی: ابتدایی ترین کاربرد داده های مربوط به شادی، برآورد کیفیت بارز زندگی افراد جامعه است. این کاربرد معمولاً وقتی مورد توجه است که سیاست گذاران اجتماع می خواهند دریابند که، آیا در جامعه مسئله ای وجود دارد، که نشاط مردم را به مخاطره انداخته و نیاز به مداخله داشته باشد (وینهوون، ۱۹۸۴).

مطلب مشابه :   تأثیر شخصیت بر رفتار

ب)تعیین میزان پیشرفت اجتماعی: یکی از موارد کاربرد داده های مربوط به مطالعه ی شادی، نشان دادن رکود یا رونق اجتماعی، در طول زمان است. در این مورد می توان به پژوهش استرلین(۱۹۷۴) اشاره کرد. استرلین مشاهده کرد، با وجود دو برابر شدن رفاه اقتصادی مردم، سطح شادی آن ها تغییر نکرده است. استرلین نتیجه گرفت که، پول نمی تواند لزوماً شادی را برای افراد جامعه به ارمغان آورد.

ج) تعیین شرایط خوب زندگی: جالب ترین کاربرد پژوهش های تجربی شادی و نشاط، مربوط به اعتبار یابی ایده هایی است، که راجع به زندگی خوب و ایده هایی مربوط به  جامعه ی خوب ارائه می شوند. به عنوان مثال ممکن است، برخی از سیاست گذران یا مصلحان جامعه، این ایده را مطرح کنند که خانه های سبک سبک A یا سبک B، تأثیری در کیفیت زندگی مردم ندارند. از پژوهش هایی که برای تعیین شرایط خوب زندگی انجام شده اند می توان به پژوهش های لین(۱۹۹۱) اشاره نمود که تلاش می کند تأثیر نظم اقتصادی غربی را بر میزان نشاط مردم برآورده کند.

[۱]– Easterlin

[۲]-Lane