(كاپلان و نورتون، ۱۳۸۶).
۱-۶-۱۵)مکتب طراحی
بطور کلي سه خط فکري در زمينه استراتژي و نحوه شکل‌گيري آن وجود دارد. گروهي از متفکران مانند مينتزبرگ و استيسي معتقدند که استراتژي امري شهودي است و فرايند شکل‌گيري آن يک هنر است.گروهي از دانشمندان مانند پورتر، آنسوف و اندروز معتقدند که فرايند ايجاد و شکل‌گيري استراتژي فرايندي منطقي و عقلايي است که مي‌توان از قبل آنرا طرح‏ريزي نمود. رویکرد تجویزی به استراتژی سه مکتب طراحي، برنامه‌ريزي و موقعيت‌يابي است. اين مکتب اعتقاد به طراحي رسمي و پيش‌بيني تدابير تحليلي براي تحقق هدف‌هاي بلندمدت دارند.
مکتب طراحی عبارت است از کشف يک طرح کلي و پياده کردن اين طرح در بازار. نظريه پردازان اين مكتب معتقدند تنها يك راهبرد با اهداف سازمان بيشترين سازگاري را خواهد داشت و قادر خواهد بود سازمان را هدايت كند.
شعار اصلي این مکتب تلاقي كفايتها و فرصتهاي يك سازمان در راهبرد اقتصادي آن سازمان است كه موقعيت سازمان را  در محيط كسب و كارش مشخص مي‌كند.این تلاقی با تکنیک SWOT ممکن بوده وتجزیه تحلیل نیازها، مشکلات و مسایل بالقوه را شناسایی میکند و نقش مهمی را در برنامهریزی استراتژیک ایفا میکند (جانسون۴۷،۲۰۰۵). آنالیز SWOTیکی از ابزارهای استراتژیک تطابق قوت وضعف درون سازمانی با فرصتها و تهدیدات برون سازمانی است.

• نقاط قوت۴۸: جنبه های مثبت یا ویژگی های متمایز یا صلاحیت هایی که مزیت مهمی در بازار را برای سازمان فراهم میسازد که بر اساس بهسازی استوار میگردد(مولینز،۴۹ ۱۹۹۹).
• نقاط ضعف۵۰: جنبههای منفی یا نقایص در صلاحیتهاو منافع فعلی یا تصویر وشهرت سازمان استکه اثربخشی را محدود ساخته و باید مورد اصلاح قرار گیرد و نیازمند اقدام عملی برای حداقل سازی اثرات است (مولینز،۱۹۹۹).
• فرصتها۵۱: یک فرصت یک حالت خارجی است که می تواند بهصورت مثبت بر پارامترهای عملکردی سازمان تاثیر گذاشته و مزیت رقابتی که ایجاد کننده اقدامات مثبت در زمان مناسب است را بهبود دهد.
• تهدیدها۵۲: یک تهدید یک حالت خارجی است که می تواند بصورت منفی بر پارامترهای عملکردی سازمان تاثیر گذاشته ومزیت رقابتی که ایجاد کننده اقدامات مثبت درزمان مناسب است را کاهش دهد.
• پیش فرض های مكتب طراحي
* تشكيل استراتژي بايد فرايند سنجيده تفكر آگاهانه باشد.
* مسئوليت كنترل و آگاهي بايد بر عهده مديریت ارشد سازمان باشد
* مدل تشكيل استراتژي بايد سا ده و غير رسمي نگه داشته شود.
* استراتژي ها علی رغم داشتن فرايند تدوین مشابه باید متمایز وویژه باشند.
* مکتب طراحيزمانیكاملاست كه استراتژي ها به عنوان چشم انداز تدوين شده باشند.
* پس از تدوين كامل اين استراتژي ها مي توان آنها را اجرا كرد(دهقانی پوده،۱۳۷۸).

• مدل مكتب طراحي

شکل (۱-۳): مدل مکتب طراحی

۱-۷ )چار چوب فصول آتی
در این فصل کلیاتی از تحقیق مورد نظر ارایه گردید. در فصول بعدی با ارایه مبانی نظری تحقیق، روش انجام تحقیق، یافتههای پژوهش بررسی شده و نتایج تحقیق ذکر وبه بحث گذاشته خواهد شد. امید است این پژوهش در پیشبرد اهداف حوزه پژوهش وفناوری دانشگاه ارومیه موثر و منجر به رشد، شکوفایی و نهادینه شدن موضوع پژوهش در میان آحاد دانشگاهیان گردد.

مطلب مشابه :  منابع تحقیق با موضوعزيارت، خداي، تعالي

۲-۱) مقدمه
برنامهریزي استراتژیک نقشی کلیدي در موفقیت سازمانها در میدان رقابت دارد. این نوع برنامهریزي اگر بهدرستی تدوین و طراحی شود، منجر به انتخاب استراتژيهایی میشود که در صورت اجراي صحیح و به موقع، تعالی و پیشتازي سازمان را به ارمغان می آورد. تا زمانی که براي یک سیستم (سازمان) هدفی مشخص نشود، آن سیستم نمیداند که کجا میخواهد برود و اگر هدف مشخص شود ولی برنامهریزي نشود در این صورت سیستم نمی داند چگونه به آن هدف خواهد رسید. بنابراین، هر سیستمی که خواهان موفقیت است باید اهدافی مشخص داشته باشد و نحوه و زمان برنامه رسیدن به آن اهداف را نیز تعیین نماید تا براساس برنامه تهیه شده به سوي اهداف مورد نظر به پیش رود و همواره ناظر بر حرکت خود باشد تا انحرافات احتمالی را شناسائی و تعدیل کند.
در این فصل به ظهور استراتژی در دانشگاه ها، تاريخچة آموزش عالي، تحقيقات و فناوري در ايران وآموزش عالي وماهیت واهداف آن اشاره شده سپس، با بیان پیشینه استراتژي در آموزش عالي، محیط در حال تغییر آموزش عالي، مفهوم و برنامه ريزي استراتژيك پژوهشي در آموزش عالی به پیشینه تحقیق، مباني نظري موضوع پرداخته وبا تحليل وضعيت پژوهش در كشور و مقايسه ایران با كشورهايي مثل چين و كره جنوبي سهم مقالات علمي ثبت شده در پايگاه های معتبر به فاصله معنا دار آن توجه شده ودر پایان با مرور برنامه های چهارم وپنجم و چشم انداز بيست ساله برخی مواد مرتبط با دانش وپژوهش، جهت ملموس گشتن موضوع: نسبت توليد علمي به بودجه تحقيق و توسعه، نسبت توليد علمي به توليد ناخالص ملي در قالب نمودارآورده شده است. و به برخی از دیدگاههای صاحب نظران اشاره شده است.

۲-۲) ظهور استراتژی در دانشگاهها
در دهه ۱۹۶۰ به دليل شرايط اقتصادي بعد از جنگ، دانشگاه ها به ميزان قابل توجهي به سمت دورههاي سياست بازرگاني گرايش يافتند. اين دوره ها ابتدا توسط دانشگاه هاروارد ارائه شده و تا پايان دهه، به
اغلب دانشگاههاي بازرگاني مهم آمريكا راه يافت.
در سال ۱۹۶۲ آلفرد چندلر۵۳، استاد دانشگاه هاروارد، نتيجه مطالعات خود بر روي شركت هاي بزرگ آمريكايي را منتشر ساخت و در آن فرايند تصميمگيريهاي استراتژيك مديران ارشد را تشريح كرد. چندلر در اين مقاله نشان داد كه چگونه تصميمگيريهاي استراتژيك ميتواند به برتري در محيط رقابتي منجر شود.
در سال ۱۹۶۵ كنت آندروز۵۴ استاد ديگر دانشگاه هاروارد، بر مبناي ايده چندلر رساله اي را منتشر ساخت و طي آن ضرورت توجه سازمان به نقاط قوت و ضعف خود را براي دستيابي به يك استراتژي موفقيت ساز، مطرح كرد. آندروز در اين رساله فرايندي را براي ايجاد شايستگي هاي متمايزكننده و به كارگيري آن براي پيروزي در محيط رقابتي پيشنهاد كرد. در اين فرايند، تحليل محيط خارجي، براي تشخيص فرصت هاي كسب و كار تجويز شده بود.
در همان سال ايگورانسوف۵۵ مدير شركت لاك هيد الكترونيكز۵۶ ايدههاي چندلر را براي برنامهريزي استراتژيك شركت به كار گرفت و براي اين كار پنج محور اساسي را به عنوان سياستهاي اصلي شركت مورد تأكيد قرار داد:
۱٫ دورنماي بازار (محصول و يا خدمات)؛
۲٫ جهت و سرعت تغييرات بازار (ارائه محصولات و يا خدمات جديد)؛
۳٫ مزيت هاي رقابتي سازمان در محيط بازار؛
۴٫ هم افزايي حاصل از تلفيق شايستگي هاي يك سازمان؛
۵٫ تقويت و توسعة شايستگي ها از راه تصميم گيري هاي ساخت يا خريد؛

مطلب مشابه :  منابع مقاله درموردکودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، امر به معروف

۲-۳) تاريخچة آموزش عالي، تحقيقات و فناوري در ايران
مدرسة دارالفنون را مي توان نخستين نهاد جديد آموزشي دولتي در ايران دانست. اين مدرسه در سال۱۲۳۱ با بهره گرفتن از تجربه هاي نوين آموزشي در روسيه و عثماني تأسيس شد، گرچه از دو دهة پيش از تأسيس دارالفنون، مدارس جديد غيردولتي پسرانه و دخترانة متعددي را اقليت هاي مذهبي ايران با كمك كشيشان و مبلّغان مذهبي وانجمن هاي آمريكايي و فرانسوي در شهرهاي اروميه، تبريز، اصفهان و جلفا تأسيس كرده بودند كه در كنار تعليمات مذهبي، به آموزش تاريخ، جغرافيا، هندسه، حساب، قالي بافي و آهنگري هم اشتغال داشتند.
نخستين اقدام عملي دولت براي ادارة آموزش و پرورش، تأسيس وزارت علوم در سال ۱۲۳۴ بود. با تأسيس اين وزارتخانه، بر مسئوليت دولت در امر آموزش و پرورش عمومي افزوده شد و اين امر به تقويت دارالفنون، اعزام محصل به خارج و تأسيس مدارس جديد انجاميد. با اين همه، وزارت علوم در آغاز كار در تنظيم برنامه، تدوين كتاب و روش تدريس در مدارس دخالتي نداشت و معلمان و مؤسسان مدارس، آزاد بودند تا برنامة كار خود را به نحو مقتضي، تنظيم و كتاب هاي درسي را تدوين كنند. نخستين مؤسسة آموزش عالي ايران، مدرسة علوم سياسي بود كه وزارت خارجه در سال ۱۲۷۷ تأسيس كرد و رياست آن را وزير خارجه بر عهده داشت و برنامة آن را تنظيم مي كرد.
به اين ترتيب، پيدايش مؤسسات آموزش عالي ايران، حسب نياز دستگاه هاي اجرايي و خارج از نظارت وزارت علوم صورت گرفت و تشكيلات اداري حاكم بر آن نيزجزئي از تشكيلات اداري دستگاه اجرايي مربوط به شمار مي رفت. در سالهاي بعد، به تدريج مدرسة حقوق زير نظروزارت عدليه ۱۲۹۹ مدرسة عالي فلاحت و صنايع روستايي زير نظر وزارت فوائد عامه ۱۳۰۱ و مدرسة عالي تجارت زير نظر وزارت ماليه ۱۳۰۵ تأسيس شد.
مدرسة فلاحت مظفري۱۲۷۹ ، مدرسة صنعتي ۱۲۸۶ ، آموزشگاه عالي ۱۲۹۷ ، مدرسة طب ۱۲۹۷ پرستاري ميسيون آمريكايي در تبريز۱۲۹۵، دارالمعلمين مركزي و دارالمعلمين عالي ۱۳۰۷ و مدرسة دامپزشكي ۱۳۱۱را بايد از ديگر مراكز آموزش عالي ايران، پيش از تأسيس دانشگاه تهران دانست.

۲-۴)آموزش عالي و ماهیت آن
ماهیت آموزش عالی که هدفهاي آن در مؤسساتی سازمان یافته و متشکل از گروهی طالب علم به نام دانشگاه به ثمر می رسد، چیزي جز جستجوي حقیقت و دانش نو و همچنین کشف روابط این دو با کل زندگی واقعی نیست. این جستجو و اکتشاف،کنش و واکنشهایی را میان دانشجویان، مربیان و تجارب ضبط شده بشر سبب میشود که براي انجام درست این عمل به محیطی که از ویژگیهایی مانند آزادي، مسئولیت، خلاقیت و نوآوري و انسانیت برخوردار باشد، نیاز است. فیلسوف مشهور وایت هد۵۷ معتقد است که موسسات آموزش عالی صرفاً مکتب هایی براي آموزش و انجام تحقیق و پژوهش نیست او میگوید :چه بسا این گونه فعالیتها را بتوان در مکانهایی غیر از دانشگاه ها ارزان تر انجام داد وباصراحت اضافه میکند تنها دلیلی که وجود دانشگاهها وموسسات آموزش عالی راتوجیه میکند همان کشف و حفظ ارتباط میاندانش و حقیقت با فضايکلیزندگی است)نادری وسیف نراقی،۱۳۹۱). بنابراین جدایی فعالیتها و هدفهاي دانشگاه از هدفها و واقعیتهاي اجتماعی سبب نقصان اعتبار دانشگاه هاست.

مطلب مشابه :  منابع مقاله درموردسلطنت مطلقه، ناخودآگاه، طبقه حاکم

۲-۵)اهداف آموزش عالي
اگر با دیدي وسیع و کلی به آموزش عالی بنگریم میتوان هدفهاي کلی زیررا براي آن ذکر کرد :
••آموزش و انتقال فرهنگ و یافته ها به طالبان آن
••پژوهش و اکتشاف دانش نو
دو هدف ذکرشده به علت کلی بودن و پیچیدگی، به آسانی قابل آزمودن وسنجش نیست. بنابراین هدفهاي کلی به۶ هدف ویژه که اندازه گیري وسنجشآنها آسانتر است تقسیم می شود)نادري و سیف نراقی،۱۳۹۱).
••پرورش هر چه بیشتر شهروندانی بالغ از نظر فکري و جسمی
••فراهم کردن زمینه مساعد و مناسب چه از نظر تجربی و چه از نظر علمی براي آن گروهی که رهبران فردا خواهند شد
••تربیت نیروي انسانی ماهر و نیمه ماهر براي تأمین نیاز هاي بازار کار یك جامعه صنعتی و پیشرفته
••انتقال ارزش ها در جامعه در واقع عمل انتقال ارزش ها یکی از راه
هاي ارتباط میان آموزش عالی و جامعه است و ازطریق توجه به این هدف، می توان ازگسیختگی میان جامعه و آموزش عالی کاست و هر دو را در رسیدن به هدفی مشترك همگام و هماهنگ ساخت.
••نگهداري و حفاظت مواد علمی، ادبی و هنري با ایجاد کتابخانه ها، موزه ها و مانند آن.
••اکتشاف و خلاقیت در دانش و پژوهش جهت یافتن حقایق سازمان علمی آموزشی و فرهنگی ملل متحد) یونسکو) نیز وظایف زیر را براي آموزش عالی بر شمرده است.

۲-۶) مطالعات تطبیقی
۲-۶-۱) پیشینه استراتژي در آموزش عالي
به کارگیري مفهوم استراتژي در آموزش عالی از اواخر دهه ۱۹۷۰ آغاز شده است. در آمریکا انتشار کتاب کلر۵۸ با نام “استراتژي آموزشی: انقلاب مدیریت در آموزش عالی آمریکا” باعث ایجاد محبوبیت این مفهوم شد. بعد از سال ۱۹۸۳ تمایل به مفهوم استراتژي، رو به فزونی گذارد. این توجه به صورت افزایش مطالب انتشار یافته درباره موضوع ظاهر شد. اما براي به کارگیرندگان این مفهوم، دسترسی به منابع قابل توجه درباره چگونگی توصیف مفهوم استراتژي و راههاي استفاده از آن در آموزش عالی میسر نشد .
علاوهبرکلر، پیترسون و کُپ از نخستین نویسندگان با

دیدگاهتان را بنویسید