دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی اشتباه در حقوق کیفری ایران(حال و آینده)

قسمتی از متن پایان نامه :

 

اختیار

مسأله جبر و اختیار از ریشه دارترین مسائل بشری است  و تاکنون بسیاری از متکلمان، علمای اخلاق، فقها و علمای حقوق آن را از جنبه های مختلف مورد توجه و تحقیق قرار داده اند. این موضوع از آن جهت که بنابر پاره ای گمانها عبارت است از ضرورت و لاضرورت افعال انسان در نظام کلی وجود، به علم اعلی و فلسفه کلی ارتباط پیدا می کند و نیز از آن جهت که با نحوه تعلق علم ذات باری و اراده باری به افعال انسان رابطه دارد، در حوزه علم کلام و قسمت الهیات فلسفه قرار می گیرد؛ و به لحاظ اینکه با موضوع سرشت و طینت و اخلاق غیرقابل تغییر بستگی دارد، با علم اخلاق سر و کار دارد  و النهایه از آنجایی که در صورت اعتقاد بر جبر، موضوع تشریع و تقنین و تکلیف و مسئوولیت و پاداش و کیفر (الهی یا بشری) منتفی می شود این موضوع با فقه و حقوق نیز ارتباط پیدا می کند[۱] .

واژه اختیار که از نظر نگارنده معرف یکی از ارکان مسئوولیت کیفری است، نظر بسیار واژه های دیگر، یک مفهوم لغوی و عرفی دارد و یک یا چند مفهوم فنی و اصطلاحی، در این گفتار ابتدا نگاهی به کاربردهای لغوی این واژه می اندازیم و سپس مفهوم فنی این دو واژه را در فلسفه و در حقوق مورد بررسی قرار می دهیم. در ضمن این بررسی، ارتباط اختیار با مفاهیم مشابه نظیر قدرت و اراده را نیز مطالعه می کنیم و از این رهگذر با جایگاه اختیار در حقوق جزا آشنا می شویم .

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد:بررسی اعمال مصونیت کیفری در حقوق بین الملل

الف- معنای لغوی اختیار

در لسان العرب می خوانیم : ” الاختیار فی الغه الاصطفاء و الا نتقاء ای طلب خیر الامرین او الامور و با لمعنی الوصفی یقابل الاکراه [۲]” یعنی اختیار در لغت (و در معنای مصدری) به معنای برگزیدن و انتخاب کردن آمده، یعنی از بین دو یا چند چیز بهترین آن را جستن و اما در معنای وصفی (مثلا سرقت اختیاری) در نقطه مقابل اکراه (مثلا سرقت اکراهی) قرار می گیرد[۳] .

درلغت نامه دهخدا ذیل واژه اختیار آمده است : ” اختیار، آزادی عمل (liberte de action) قدرت بر انجام دادن کار به اراده خویش مقابل اجبار و اضطرار” . نیز در همین لغت نامه می خوانیم: ” اختیار، غلبه، قدرت، تصرف (اقتدار)، فرمان صلاح (چون خدا عزوجل بدان آسانی تخت ملک بما داد اختیار آنست که عذر گناهکاران بپذیریم، بیهقی) ” و بالاخره به نقل از کشاف اصطلاحات الفنون آورده است که اختیار لغه الایثار یعنی بگزیدن.

در کلیه کاربردهای لغوی، معنای اقتدار و تسلط برعمل و آزادی تصمیم تصریحا با تلویحا استنباط می شود و هرجا که عمل یا تصمیم تحت تأثیر امری بیرون از میل و اراده فاعل انجام گیرد، واژه اختیار بکار نمی رود. شاهد این برداشت، سخن صاحب لسان العرب است که اختیار را در معنای وصفی نقطه مقابل اکراه قرار می دهد؛ می دانیم فعل اکراهی عملی است که نه از اراده آزاد فاعل بلکه تحت تأثیر عوامل مخالف میل اراده و سرچشمه می گیرد، پس فعل اختیاری یعنی رفتاری که از اراده آزاد و مستقل فاعل برخاسته و به میل و رغبت او انجام می پذیرد .

مطلب مشابه :  پايان نامه حقوق گرایش بین الملل:مشروعیت تهدیدجمهوری اسلامی ایران درزمینه انسداد تنگه هرمز

حال اگر مفهوم میل و آزادی اراده و عدم تأثیر عامل بیرونی در”مفهوم وصفی” اختیار نهفته است، لاجرم همین معنا باید از “مفهوم مصدری” این واژه هم مستقاد گردد. پس از آنجا هم که در صدر عبارت لسان العرب، معنای مصدری اختیار به برگزیدن و انتخاب کردن معنا می شود در واقع به معنای برگزیدن از سرآزادی اراده است و نه تحت تأثیر عامل غیر ارادی، مؤید این برداشت، عبارت لغت نامه دهخدا است که معنای وصف اختیار را به داشتن آزادی در عمل و قدرت برانجام کاری بدون اکراه و یا اضطرار معنا کرده است.

[۱] – ر. ک طباطبایی، سید محمد حسن، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مقالۀ ضرورت و امکان پاورقی مرتضی مطهری، قم، مؤسسه مطبوعاتی دارالعلم، ص ۱۳۸ .

[۲] – این منظور، لسان العرب، ج ۱، ماده خیر، چاپ اول، بیروت، داراحیاء الثراث العربی، ۱۴۰۸ ق؛ نیز ر.ک: موسوعه جمال عبدالناصر فی الفقه الاسلامی، ماده اختیار، ج۴، قاهره المجلس الاعلی الشئون الاسلامیه، ص ۱۰۳؛ نیز ر.ک: الخوری الشر تونی اللبنانی،سعید، پیشین، ج۱، ص۳۱۱٫

[۳] – دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، واژه اختیار.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

بررسي و تحليل اشتباه حكمي و موضوعي و تاثيرهاي متفاوت آن دو در حقوق كيفري ايران نسبت به جرم، مسئوليت كيفري و مجازات در حقوق موضوعه و آتي ايران و همچنين مفهوم مسئوليت كيفري و اركان آتي و نهايتا” رفع ابهامات و خلاء هاي قانوني پيرامون موضوع اشتباه در قوانين موضوعه ايران ( حال و آينده ) از طريق ارائه تفسيرها و راه حل هاي منطقي و حقوقي به منظور ارتقاء سطح كيفي نظام عدالت كيفري ايران

مطلب مشابه :  پايان نامه ارشد حقوق:تعیین دلایل و شواهدی که در رویه قضایی ایران برای احراز یا اثبات دفاع مشروع بکار رفته

۱-۳- سوال هاي تحقيق

  • اشتباه حكمي و موضوعي داراي تاثيرو نقش يكساني در حقوق كيفري اند يا متفاوت ؟
  • اشتباه حكمي چه تاثيري مي تواند مي تواند بر مسئوليت كيفري داشته باشد؟
  • تاثير اشتباه موضوعي در حالات مختلف مسئوليت كيفري چگونه است؟
  • موضع مقنن كيفري موضوع ايران درباره تاثير جهل و اشتباه چگونه است؟
  • موضع مقنن كيفري ايران در لايحه جديد قانون مجازات اسلامي در ارتباط با تاثير اشتباه در مسئوليت كيفري و مجازات چگونه است؟