دانلود پایان نامه

بقره- آیه ۱۵۵) و درود می فرستد(سوره بقره- آیه ۱۵۷)، صابران بهترین پاداش را دارند (سوره نحل- آیه ۹۶)
پاداش صابران بی حساب است(سوره زمر- آیه ۱۰)، پیشوایی و رهبری از آن صابران است(سوره سجده- آیه ۲۴) و خداوند صابران را مدد می رساند(سوره آل عمران- آیه ۱۲۵)

«من لایعد الصبر لنوائب الدهر یعجز»
امام باقر (ع) می فرماید:«کسی که در برابر حوادث صبر و تحمل ندارد ناتوان خواهد شد»(اصول کافی، ج ۲، ص ۹۳، ح ۲۴)
قرآن و نیکی به پدر و مادر
خدای متعال در آیات متعددی به نیکی و احسان به پدر و مادر سفارش کرده است و پروردگارت امر کرده است که غیر او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید، و اگر یکی یا هر دوی آن ها در نزد تو به سنین پیری برسند، به آنان حتی اف مگو، و آنان را مران و به ایشان به نرمی سخن بگو و بر آنان بال فروتنی مهر آمیز بگستر و بگو: پروردگارا! بر آنان رحمت آور همچنان که مرا در کودکی پرورش دادند. (سوره اسراء-آیات۲۳ – ۲۴)

یحیی، اسوه ی نیکی به پدر و مادر
«یا یحیی خذ الکتاب بقوّهٍ و آیتناه الحکم صبیّاً و حناناً من لّدنّاً و زکاهً و کان تقّیاً و برّاً بوالدیه و لم یکن جبّاراً عصیّاً. وسلام علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیّاً»
«ای یحیی! کتاب آسمانی را به جدّ و جهد بگیر، ما به او در عهد کودکی نبوت بخشیدیم و از سوی خویش بر او رحمت آوردیم و پاکیزه اش کردیم و او پرهیزگار و در حق پدر و مادرش نیکوکار بود و زورگو و سرکش نبود، و بر او در روزی که زاده و روزی که در می گذرد و روزی که زنده برانگیخته می شود، درود باد»(سوره مریم- آیات ۱۵- ۱۲)
در آیات فوق بر نیکی یحیی به پدر و مادر مهر تأیید خورده و خدای متعال این خصلت ارزشمند یحیی را سرمشق آیندگان نقل کرده است.
جلوه هایی از دیگر صفات برجسته ی اخلاقی یحیی
صفات برجسته در قرآن سخنان معصومان برای حضرت یحیی ذکر شده است از جمله: خدای متعال در آیات ۳۸ و ۳۹ سوره ی ال عمران سه صفت برای یحیی ذکر کرده است:
سیّداً حصوراً، نبیّاً من الصالحین.
در تفسیر«سید» گفته شده: بزرگ در علم، موصوف به عبادت، بردباری، حسن خلق و…
در تفسیر«حصور» امام باقر (ع) فرمود: یعنی نفس خود را از شهوات باز می داشت
در تفسیر دیگر آمده که او در کارهای بی فایده و باطل داخل نمی شد. (مجلسی، ج ۴: ۱۷۰)
در شیوه ی زندگی او آمده است: حضرت یحیی مردم را به عبادت خدا دعوت می کرد و لباس مویین می پوشید، دینار و درهم و خانه ای که در آن جا سکوت کند، نداشت، هر جا شب می شد همان جا می خوابید، بنده و کنیز هم نداشت.(مجلسی، ج ۱۴: ۱۸۹)
پیامبر اسلام اسوه ی جامع و کامل تمام خوبی ها
اسوه جامع و کامل در اخلاق
چنان که گذشت، خدای متعال هر پیامبری را به یک یا چند صفت خاص ستوده است. اما درباره پیامبر گرامی اسلام علاوه بر شمردن بعضی از صفات برجسته، به صورت جامع و کلی فرموده است:
تو دارای اخلاق عظیمی هستی(وانّک لعلی خلق العظیم) (سوره ی قلم – آیه ۴)
خدایی که تمام موجودات عالم در مقابل عظمتش بی مقدارند از اخلاق پیامبر به عظمت یاد کرده است. وقتی خدای متعال از چیزی به بزرگی و عظمت یاد کند، معلوم می شود از عظمت فوق العاده ای برخودار است.
امام حسین(ع)فرمود از پدرم امیر المؤمنین درباره اخلاق پیامبر اکرم سؤال کردم، پدر در پاسخ فرمود:«رفتار پیامبر (ص) با همنشینانش چنین بود که دایم خوش و خندان و نرمخو و ملایم بود. هرگز خشن و سنگدل و پرخاشگر و بدزبان و عیب جو و مدیحه گر نبود. هیچ کس از او مأیوس نمی شد، و هر کس به در خانه او می آمد نومید باز نمی گشت. سه چیز را از خود رها کرده بود: مجادله در سخن، پرگویی، و مداخله در کاری که به او مربوط نبود، و سه چیز را درباره مردم رها کرده بود: کسی را مذمت و سرزنش نمی کرد، لغزش ها و عیوب پنهانی مردم را جست و جو نمی کرد و هرگز سخن نمی گفت مگر در اموری که ثواب الهی را امید داشت. در موقع سخن گفتن به قدری نفوذ کلام داشت که همه سکوت اختیار می کردند و تکان نمی خوردند و هنگامی که ساکت می شد آن ها به سخن در می آمدند؛ اما نزد او هرگز نزاع و مجادله نمی کردند.. هر گاه فرد غریب و ناآگاهی با خشونت سخن می گفت و درخواستی داشت تحمل می کرد، و به یارانش می فرمود: هر گاه کسی را دیدی که حاجتی دارد به او عطا کنید و هرگز کلام کسی را قطع نمی کرد تا سخنش پایان گیرد…» (برجی- ۱۳۸۶: ۲۲۰- ۲۲۲)
اهمیت حسن خلق در روایات
در روایات به حسن خلق و پرهیز از سوء خلق اهتمام عجیبی شده و آثار اخروی و دنیوی فراوانی برای آن ذکر کرده اند، از جمله آثار اخروی حسن خلق عبارت است از: آمرزش گناه، قرب به خدا، تخفیف در حساب، ورود به بهشت، نجات از آتش، بالا رفتن درجات انسانی، نایل شدن به درجات عالی و از جمله آثار دنیوی حسن خلق عبارت است از: شرافت، آسایش زندگی، محبوبیت، آسان شدن کارها، آبادانی و افزایش رزق، خیر و برکت، لذت زندگی، نفوذ و محبوبیت در مردم.
در عظمت حسن خلق همان بس که در روایات، آن را نشانه کمال دین، هدف بعثت، بهترین قرین، اخلاق بهشتی، بهترین نعمت دانسته اند و در مقابل، فشار قبر، شرّ و پلیدی، عذاب وجدان و… را از پیامدهای ناگوار سوء خلق برشمرده اند. برای نمونه چند روایت را نقل می کنیم.
در حدیثی آمده است که پیامبر (ص) فرمود«انما بعثت لاتمّم مکارم الاخلق» من برای این مبعوث شده ام که فضایل اخلاقی را تکمیل کنم «مجلسی- ج ۱۶: ۲۸۷»
در حدیث دیگری از آن حضرت آمده است:«مؤمن با حسن خلق خود به درجه کسی می رسد که شب ها به عبادت می ایستد، و روزها روزه دار است»
همچنین پیامبر اکرم فرمود:«در روز قیامت چیزی در میزان عمل سنگین تر از خلق نیکو نیست»
نیز از آن حضرت نقل شده است:«از همه شما محبوب تر نزد خدا کسی است که اخلاقش از همه بهتر باشد، همان کسانی که متواضعند، با دیگران انس و الفت دارند، و مردم نیز با آن ها مأنوسند و از همه شما مبغوض تر نزد خدا افراد سخن چینی هستند که در میان برادران جدایی می افکنند، و برای افراد بی گناه در جست و جوی لغزشند.»
رسول خدا (ص) فرموده است:«بیشترین چیزی که مردم را به بهشت وارد می کند تقوا و حسن خلق است.»
در حدیثی از امام باقر(ع) امده است:«از میان مؤمنان کسی ایمانش از همه بهتر است که اخلاقش کامل تر باشد.»
امام علی بن موسی الرضا(ع) از قول پیامبر فرمود:«بر شما لازم است به سراغ حسن خلق بروید؛ زیرا بی شک خوش خلق سرانجام در بهشت است، و از سوء خلق بپرهیزید که بی تردید، بد اخلاق سرانجام در آتش است.»

 

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه درباره ناتوانی های یادگیری

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۷۷u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

از مجموع اخبار فوق به خوبی استفاده می شود که حسن خلق، کلید بهشت، وسیله جلب رضای خدا، نشانه قدرت ایمان، و همطراز عبادت های شبانه روز است.(برجی، ۱۳۸۶: ۲۲۲- ۲۲۴)
۲- نمونه های قرآنی از اخلاق پیامبر
اینک به بعضی از مصادیق اخلاق عظیم پیامبر (ص) که در قرآن بر آن تأکید شده است، فهرست وار اشاره می کنیم.
نرم خویی
خدای متعال فرمود:به لطف رحمت الهی با آنان نرم خویی کردی؛ و اگر درشتخویی سخت دل بودی بی شک از پیرامون تو پراکنده می شدند؛ پس ، از ایشان درگذر و برایشان آمرزش بخواه و در کار، با آنان مشورت کن، و چون عزمت را جزم کردی بر خداوند توکل کن، که خدا اهل توکل را دوست دارد«فبما رحمهٍ من الله لنت لهم و لوکنت فظاً غلیظ القلب لانفضوا من حولک فاعف عنهم واستغفرلهم و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکّل علی الله انّ الله یحبّ المتوکّلین»«سوره ی آل عمران – آیه ی ۱۵۹ »
رأفت و رحمت
خدای متعال فرمود:
به راستی که پیامبری از میان خودتان به سوی شما آمده است که هر رنجی که شما می برید، بر او گران می آید، و سخت هواخواه شماست و به مؤمنان رئوف و مهربان است.
در این آیه نخست فرمود: پیامبری از خودتان به سوی شما آمد. تعبیر «من انفسکم» شدت ارتباط و علاقه پیامبر را به مردم نشان می دهد؛ گویی پاره ای از جان مردم است. سپس به چند صفت از صفات ارزشمند پیامبر اشاره کرده است.
نخست می گوید:«هر گونه ناراحتی و زیان و ضرری به شما برسد برای او سخت ناراحت کننده است» یعنی او نه تنها از ناراحتی شما خشنود نمی شود، بلکه بی توجه هم نخواهد بود. او به شدت از رنج های شما رنج می برد، و اگر بر هدایت شما و جنگ های طاقت فرسای پرزحمت اصرار دارد، آن هم برای نجات شما و رهایی تان از چنگال ظلم و ستم و گناه و بدبختی است.
دیگر این که«او سخت به هدایت شما علاقه مند است» و به آن حرص می ورزد«حرص» در لغت به معنی شدت علاقه به چیزی است، و جالب این که در این آیه، مطلق می گوید:«حریص بر شماست»، نه سختی از هدایت به میان می آورد و نه از چیز دیگر ؛ اشاره به این که به هر گونه خیر و سعادت شما و به هر گونه پیشرفت و ترقی و خوشبختی شما عشق می ورزد.
بنابراین اگر شما را به میدان های پرمرارت جهاد اعزام می کند، و اگر منافقان را تحت فشار شدید می گذارد، همه این ها به سبب عشق به آزادی، شرف، عزت، هدایت و پاک سازی جامعه شماست.
سپس به سومین و چهارمین صفت اشاره کرده، می گوید:«او نسبت به مؤمنان رئوف و رحیم است.»
بنابراین هر گونه دستور مشکل و طاقت فرسایی را که می دهد، حتی گذشتن از بیابان های طولانی و سوزان در فصل تابستان، یا گرسنگی و تشنگی برای مقابله با دشمن نیرومند در جنگ تبوک، نوعی محبت و لطف اوست.
در این که «رئوف» و «رحیم» چه تفاوتی دارند، در میان مفسّران گفت و گو است. ولی به نظر می رسد بهترین تفسیر آن است که «رئوف» اشاره به محبت و لطف مخصوص درباره فرمانبرداران است؛ در حالی که «رحیم» به رحمت در مقابل گناهکاران اشاره دارد.(مجمح البیان- ج ۶: ۸۶)
گوش دادن به سخنان و خوش بینی به مؤمنان
خدای متعال فرمود:«و منهم الّذین یوذون النّبیّ و یقولون هو اذن قل اذن خیرٍ لّکم یؤمن بالله و یومن للمؤمنین و رحمه للّذین» (سوره ی توبه- آیه ی ۶۱)
و از ایشان کسانی هستند که پیامبر را می آزارند و می گویند: او زودباور است؛ بگو به سود شماست که زود باور باشد، که به خداوند و مؤمنان ایمان دارد و رحمت الهی برای کسانی از شماست که ایمان آورده اند؛ و برای کسانی که پیامبر خدا را می آزارند، عذاب دردناکی است.
در این آیه سخن از فرد یا افرادی است که پیامبر را با گفته های خود آزار می دادند و می گفتند:«او انسان خوش باور و دهن بینی است.»
«اذن» در اصل به معنی گوش است. ولی این کلمه به اشخاص که زیاد به حرف مردم گوش می دهند، و به اصطلاح«گوشی» هستند نیز اطلاق می شود. آن ها در حقیقت یکی از صفات مهم را که در رهبر جامعه کاملا لازم است، ضعف تلقی می کرده و از این واقعیت غافل بودند که رهبر محبوب، باید نهایت لطف و محبت را نشان دهد، و حتی الامکان عذرهای مردم را بپذیرد، و عیوب آن ها را پرده دری نکند- مگر در آن جا که این کار موجب سوء استفاده شود- و تا آن جا که ممکن است در خانه خود را به روی مردم بگشاید، سخنان آنان را بشنود و در بر آوردن نیازها و دستیابی به مصلحت مردم بکوشد.
پیامبر یگانه رهبری بود که در این عرصه گوی سبقت را از همگان ربود و از دیدگاه قرآن پیشرو و جاویدان جهانیان شد.
از این رو قرآن بلافاصله می گوید:
به آن ها بگو اگر پیامبر به سخنان شما گوش فرا می دهد و عذرتان را می پذیرد و به گمان شما زود باور است این به نفع شما است.
زیرا با خلق و شیوه آبروی شما را حفظ کرده و شخصیتتان را خرد نمی کند، عواطف شما را جریحه دار نمی سازد و برای حفظ محبت و اتحاد و وحدت شما از این طریق می کوشد؛ در حالی که اگر او فوری پرده ها را بالا می زد و دروغ گویان را رسوا می کرد، دردسر فراوانی برای شما فراهم می آمد. علاوه بر این که آبروی عده ای می رفت، راه بازگشت و توبه بر آن ها نیز بسته می شد، و افراد آلوده ای که قابل هدایت بودند در صف بدکاران جای می گرفتند و از اطراف پیامبر پراکنده می شدند.
هر رهبر مهربان و دلسوز و در عین حال پخته و دانا، باید همه نارسایی ها را بفهمد؛ ولی باید بسیاری از آن ها را به روی خود نیاورد تا آنان که شایسته تربیت اند، تربیت شوند و از مکتب او فرار نکنند و اسرار مردم از پرده بیرون نیفتد.
این معانی در خود آیه نیز هست که خداوند در پاسخ عیب جویان می گوید:
چنان نیست که او همه سخنان گوش فرا دهد بلکه او گوش به سخنانی می دهد که به سود و نفع شما است»یعنی وحی الهی را می شنود، پیشنهاد مفید را استماع می کند و عذرخواهی افراد را در مواردی که به نفع آن ها و جامعه است، می پذیرد.
سپس برای این که عیبجویان از این سخن سوء استفاده نکنند و آن را دستاویز قرار ندهند، چنینی اضافه می کند:
او به خدا و فرمان های او ایمان دارد، و به سخنان مؤمنان راستین گوش فرا می دهد و آن را می پذیرد و عمل می سازد.
یعنی در واقع پیامبر دو گونه برنامه دارد: یک برنامه برای حفظ ظاهر و جلوگیری از پرده دری، و برنامه دیگر در مرحله عمل کاربرد دارد. در مرحله اول به سخنان همه گوش فرا می دهد و به ظاهر انکار نمی کند، و در واقع اوج مردم دوستی و مردم داری را می نمایاند. ولی در مقام عمل تنها توجه او به فرمانهای خدا و پیشنهادات و سخنان مؤمنین راستین است.رهبر واقع بین باید چنین باشد، و این بهترین راه تأمین منافع جامعه است. از این رو بلافاصله می فرمایند:
او برای مؤمنان شما رحمت است.
دلسوزی فوق العاده برای امت
خدای متعال فرموده است:

و چه بسا تو جان خود را در کار و بار ایشان، از شدت تأسف می فرسایی که چرا به این سخن ایمان نمی آورند.
در باره این آیه به چند نکته باید توجه کرد:
«باخع» از ماده«بخع»(بر وزن نخل) به معنی هلاک کردن خویشتن از شدت غم و اندوه و به تعبیر دیگر «دق مرگ شدن»است؛
کلمه«اسفا» که شدت غم و اندوه را می رساند تأکید بر این موضوع است ؛ «آثار»جمع«اثر» در اصل به معنی جای پا است، ولی به هر علامتی که از چیزی باقی می ماند«اثر»گفته می شود؛ انتخاب این تعبیر در آیه فوق، اشاره به نکته لطیفی است و آن اینکه گاهی انسان از جایی می رود چون ماجرا تازه است آثار او می ماند ولی هنگامی که طول کشید ، آثار هم محو می شود؛ یعنی تو آنقدر از ایمان نیاوردند آنها ناراحتی که حتی پیش از محو شدن آثار آنها می خواهی خود را از قصه هلاک کنی ؛ این احتمال نیز هست که منظور از آثار ، اعمال و رفتار آنها باشد.
تعبیر به«حدیث » در مورد قرآن ، اشاره به نوآوری های این کتاب بزرگ آسمانی است؛ یعنی آنها حداقل این مقدار به خود زحمت نمی دادند که این کتاب تازه را با محتوای جدیدی که داشت، بررسی و مطالعه کنند. و این دلیل برنهایت بی خبری است که انسان از کنار چنین موضوع مهم تازه ای بی توجه بگذرد.

دلسوزی بسیار رهبران الهی
از آیات قرآن و تواریخ به خوبی استفاده می شود که رهبران الهی بیش از آنچه تصور شود از گمراهی مردم رنج می بردند؛ به ایمان آنها عشق می ورزیدند؛ از اینکه می دیدند تشنه کامانی در کنار چشمه آب زلال نشسته اند و از تشنگی فریاد می کشند، ناراحت بودند؛ اشک می ریختند؛ دعا می کردند؛ شب و روز تلاش و کوشش داشتند؛ در نهان و آشکار تبیلغ می کردند ؛ در خلوت و اجتماع فریاد می زدند؛ و از این که مردم راه روشن و راست را گذارده، به بیراهه می رفتند، غصه می خوردند؛ غصه ای جانکاه که گاهی آن ها را تاسرحد مرگ پیش می برد!
براستی تا چنین نباشد «رهبری» در مفهوم عمیقش ادا نخواهد شد.
گاه این حالت اندوه به قدری شدید می شد که جان پیامبر به خطر می افتاد و خدا او را دلداری می داد. در سوره شعراء آیات ۳ و ۴ می خوانیم؛
گوهی می خواهی خود را هلاک کنی که چرا اینان ایمان نمی آورند! غم مخور ما آنان را آزاد قرار داده ایم و اگر بخواهیم آیه ای از آسمان فرو می فرستیم که گردن هایشان بی اختیار در برابر آن خاضع شود.
فروتنی با مؤمنان:
خدای متعال فرمود:
و در برابر مؤمنانی که از تو پیروی می کنند مهربان و فروتن باش
این تعبیر زیبا کنایه از تواضع توأم با محبت و ملاطفت است. همان گونه که پرندگان هنگامی که می خواهند به جوجه های خود اظهار محبت کنند، بالهای خود را گسترده، پایین می آورند و آنان را زیر بال و پر می گیرند تا هم در برابر حوادث احتمالی

مطلب مشابه :  پایان نامه روانشناسی در مورد :اعتماد اجتماعی

دیدگاهتان را بنویسید