دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی نگاه قانونگذار ایران و سیستماتیک درباره مسئولیت مدنی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

مسئولیت در قـرآن،

خـاص انـسـان می‌باشد و آیات قرآنی آنجا که ناظر به احوال شخصی و معاملات و کیفر جرایم است، در آغاز اکثراً برای موردی خاص نازل شده و بعدها درباره همه موارد مشابه به صورت حکمی کلی درآمده است.

البته باید بیان نمائیم که، هرچند که یکی از اهداف مهم مسئولیت مدنی این است که خسارت باید کاملاً جبران شود ولی گاهی رابطه علیت بین زیان و مسئول خسارت چنان ضعیف است که به دشواری جبران کامل آن به عامل زیان قابل تحمیل است و در اینگونه موارد اخلاق حکم می­کند که قائل به تخفیف شویم به همین منظور مقنن در ماده 4 قانون مسئولیت مدنی مقرر داشته:

« دادگاه می­تواند میزان خسارت را در موارد زیر تخفیف دهد:

1) هرگاه پس از وقوع خسارت وارد کننده زیان به نحو مؤثری به زیان دیده کمک و مساعدت کرده باشد.

2) هرگاه وقوع خسارت ناشی از غفلت بوده که عرفاً قابل اغماض باشد و جبران آن نیز موجب عسرت تنگدستی وارد کننده زیان شود.

3) وقتی که زیان دیده به نحوی از موجبات تسهیل ایجاد زیان را فراهم نموده یا اضافه شدن آن کمک و یا وضعیت وارد کننده زیان را تشدید کرده باشد.»

در انتها لازم می­دانم بیان نمایم که واژه مسئولیت در کشورهای دیگر به خصوص در حقوق روم و حقوق قدیم فرانسه وجود نداشته و در آثار گروسیوس و دوما نیز که متن ماده 1382 قانون مدنی فرانسه منسوب به آن­ها است، به کار نرفته است و آنان به جای آن از «تعهد به جبران خسارت» استفاده نموده­اند. حتی در قانون مدنی 1804[1] و همچنین در قانون جزای [2]1810 فرانسه واژه مسئولیت یافت نمی­شود.

واژه مسئولیت تنها از اواخر قرن هجدهم در زبان­های اروپایی رواج یافت و در قرن نوزدهم از اخلاق به حقوق راه پیدا نمود.[3] با وجود این ریشه­های آن پیشینه بسیار کهنی در قلمرو حقوق و اخلاق دارد و بارها توسط سیسرون در دفاعیاتش مورد استفاده قرار گرفته است.[4] در حقوق روم فعل، Respondere علاوه بر معنی حقوقی ضامن و متعهد شده، به معنی واکنشی بوده که در مقابل هرگونه تقاضایی به عمل می­آمده است؛ اما معنای امروزی مسئولیت را در بر نداشته است و چنین معنایی را باید در واژه­های دیگری مانند «نسبت دادن» و «مکافات دادن» جستجو نمود.[5]

در اواخر قرن سیزدهم میلادی، در شرایطی که حقوق تابع مذهب و اخلاق بود، اصطلاح مسئول به معنی کسی که در مقابل خداوند نسبت به زندگی و اعمالش پاسخگو است در اخلاق مذهبی رواج پیدا نمود. بعدها در جریان غیرمذهبی شدن اخلاق، وارد اخلاق عرفی گردید و به معنی پاسخگو بودن فرد در مقابل وجدانش، که در بردارنده قانون اخلاقی مطابق با طبیعت و عقل است، تثبیت شد. سرانجام، به معنی کسی که در مقابل دادگاه نسبت به نتایج اعمال، رفتار و تقصیرش پاسخگو است، به حقوق راه پیدا کرد.[6]

هم در حقوق کامن لا و هم در حقوق نوشته شده برای نخستین بار واژه مسئولیت توسط دو سیاستمدار به نام­های نِکر و هامیلتون در زمینه مسئولیت دولت به کار رفت[7] و سپس به عنوان عبارتی عام برای مسئولیت اخلاقی و مسئولیت­های حقوقی گسترش یافت و معانی دیگری نیز پیدا کرد.[8] عده­ای معتقدند که کلمه مسئولیت توسط فیلسوفان قرن هجدهم از زبان انگلیسی به فرانسه راه یافته است.[9]

به هرحال، چنین به نظر می­رسد که اصطلاح مسئولیت به مفهوم امروزی آن در حقوق خصوصی ساخته حقوقدانان قرن نوزدهم فرانسه، به ویژه نویسندگان نخستین رساله­های حقوقی، باشد که چون شرح ماده به ماده­ی قوانین را کنار گذاشته و خواسته­اند این رساله­ها را به گونه­ای منطقی و آموزشی طرح ریزی کنند، به ساختن مفاهیم کلی، که زیر عنوان آن بتوانند مسایل حقوق موضوعه را تشریح نمایند، نیاز پیدا کرده­اند.[10]

امروزه در قلمرو حقوق هر وقت اصطلاح مسئولیت به کار می­رود منظور تکلیف وارد کننده زیان نسبت به پاسخگویی به زیان در مقابل دادگاه و بر عهده گرفتن آثار مدنی، کیفری، انتظامی و … آن است، اعم از این که چنین تکلیفی در مقابل زیاندیده باشد یا جامعه … . مسئولیت به این معنی هر دو مسئولیت کیفری و مسئولیت مدنی را در بر می­گیرد.[11]

[1] در قانون مدنی فرانسه در فصل مربوط به جرم و شبه جرم مدنی (Des delits et des puasi-delitis) در ماده 1382، که در بردارنده قاعده کلی مسئولیت مدنی در این کشور است، نه کلمه مسئولیت و نه کلمه مسئول نیامده است و تنها در مواد 1383، 1384، 1385، 1386 کلمه مسئول به کار رفته است، اما این مواد ناظر به کل فصل یاد شده نیستند.

[2] در قانون جزای فرانسه تنها در عنوان کتاب دوم آن Des Personnes punissables, excusables pour crimes ou pour delits (مواد 59 تا 69) واژ] مسئول به کار رفته است.

[3] Viney, Genevieve: La responsabilite, Archives de Philosophie du droit, Tome 35, Vocabulaire fundamental du droit, sirey 1990, p. 275-277; Mazeaud, Henri et Lein, et tunc “Traite theorique et pratique de la responsabilite civile”, t.I, 6 eme edition, Par Andere Tunc, 1965, n 2.

[4] لسانی، ابوالفضل، سیسرون یا بزرگترین خطیب و زبردست­ترین مدافع، مجله کانون وکلاء، سال پنجم، شماره یک، شماره مسلسل 29، بهمن و اسفند 1331، ص 39-27.- برنارد، آلبرت، سیسرو یک وکیل مدافع بزرگ، نشریه دانشگده حقوق و علوم سیاسی، شماره دوم، تابستان 1349، ص 87-82.

[5] Ricoeur, Paul: Le Concept de Reposabilite, Essasi d’analyes semantique , Le Juste, Editions Esprir, 1995 pp. 41-47.

[6] Viney, Genevieve: La responsabilite, Archives de Philosophie du droit, Tome 35, Vocabulaire fundamental du droit, sirey 1990, p. 45

[7] Henriot, Jacques: Note sur la date et le sens de l’appartition du mot responsabilite, Archives de philosophie du droit, Tome 22, 1977, La resposabilite, pp. 60-61.

[8] فرانکنا، ویلیام. کی، فلسفه اخلاق، ترجمه انشاء الله رحمتی، انتشارات حکمت، چاپ اول، تهران 1380، ص 159-156

[9]Mazeaud, Henri et Lein, et tunc “Traite theorique et pratique de la responsabilite civile”, t.I, 6 eme edition, Par Andere Tunc, 1965, n 2.

[10]Viney, Genevieve: La responsabilite, Archives de Philosophie du droit, Tome 35, Vocabulaire fundamental du droit, sirey 1990, p. 277

[11] Cornu, Gerard: Vocabulaire Juridique, Association Henri Capitant, Presses Universitaires de France, Huitieme edition, 2000, pp. 770-771.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقيق

1)  با تبيين و تشريح مفاهيم به کار گرفته شده از طريق تطبيق و مقايسه در حقوق ايران و ساير کشورها  مي­توان به اين نکته پي برد که قانونگذار تا چه ميزان در بحث جبران خسارت موفق بوده و نقش مقررات مسئوليت مدني در اين ميان چيست.

2) نقد و بررسي قواعد مربوط به مسئوليت مدني از بعد حمايت از خسارت ديدگان و ارايه پيشنهاداتي در مورد ارتقاء سطح قوانين به حدي که يک نگاه سيستماتيک و هدفمند براي مسئوليت مدني تبيين نمائيم.

3) بررسي جايگاه خاصيت جبران کنندگي مسئوليت مدني در ايران و بيان وجوه اشتراک و افتراق آن در حقوق ايران و ساير کشورها.

4) فراهم نمودن امکان دستيابي براي محققان و دانشجويان به منابع خارجي موضوع تحقيق.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

پایان نامه بررسی نگاه قانونگذار ایران و سیستماتیک درباره مسئولیت مدنی

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با PDF):

پایان نامه بررسی نگاه قانونگذار ایران و سیستماتیک درباره مسئولیت مدنی