دانلود پایان نامه

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 مفهوم و مبانی مسأله دفاع مشروع

قسمتی از متن پایان نامه :

 

گفتار اول : فعلیت داشتن یا قریب الوقوع بودن تجاوز

یکی از شرایط اساسی استفاده از حق دفاع مشروع وقوع تجاوز است ؛ به این معنی که باید تجاوزی صورت بگیرد تا به منظور مقابله با آن استفاده از دفاع مشروع مجاز باشد، به گونه ای که می توان اظهارنظر نمود که در اصطلاح « دفاع مشروع » و « تجاوز » لازم و ملزوم یکدیگرند. قریب الوقوع یا فعلی بودن تجاوز شرطی است که هم در قانون مجازات اسلامی ( ماده ۶۱ ) و هم در عبارات حقوقدانان بعنوان یکی از شرایط تجاوز به چشم می خورد.[۱][۲] بدین معنا که تجاوز به حدی به فرد نزدیک شده است که برای حفظ حقوق و منافع، دیگر هیچ تاخیری در دفاع جایز نمی باشد.[۳]

با توجه به هدفی که در دفاع مشروع دنبال می شود، در اصل پذیرش چنین شرطی یعنی قریب الوقوع یا فعلی بودن تجاوز تردیدی وجود ندارد، چرا که دفاع مشروع بعنوان امری استثنایی، برای پاسخ به جرمی که قبلاً اتفاق افتاده بدلیل امکان پیگیری آن از طریق قانونی مجاز نخواهد بود و چنین اقدامی انتقام محسوب می شود و حال آنکه در قوانین جایی برای انتقام وجود ندارد.[۴]

همچنین، اگر ظن تجاوزی در آینده برود مثلاً شخصی دیگری را تهدید کند که او را خواهد کشت، این امر به شخص تهدید شده اجازه نمی دهد که به عنوان دفاع مشروع در مقابل پیش گیری برآید. زیرا، در این مورد امکان مراجعه به قوای دولتی موجود بوده و اجازه هرنوع اقدام خود سرانه را از افراد گرفته است. شرایطی که باعث توجیه دفاع مشروع ـ که به هر حال یک حکم استثنائی است ـ باشد، تحقق پیدا نمی کند. در نتیجه تنها در مقابل تجاوز قریب الوقوع و فعلی اقدام مدافع برای دفاع مشروع قلمداد می شود. در حقوق اسلامی، احراز قصد متجاوز را معیار قریب الوقوع بودن تجاوز دانسته اند[۵] و صرف احتمال را ناکافی و اقدام ابتدائی را بعنوان دفع پیشدستانه، مجاز نمی دانند.[۶] اما این دسته نحوه احراز قصد را به سکوت واگذار نموده اند و تنها به ذکر چند مصداق از چنین تجاوزی از جمله کشیدن سلاح ، ورود به قهر و غلبه و یا ورود به حریم بدون اذن اکتفا نموده اند.[۷][۸] ذکر این مصادیق نشان می دهد که ضابطه فقها برای احراز قریب الوقوع بودن وجود دلایل عینی و منطقی بر اینکه فرد بزودی مورد حمله قرار خواهد گرفت و این دلایل بگونه ای باشد که مدافع ظن غالب به حمله پیدا کند و منطقی است که در چنین حالتی به فرد اجازه دفاع داده شود تا از وقوع حمله جلوگیری بعمل آورد.

مطلب مشابه :  دانلود پايان نامه حقوق:دیدگاه های طرح اخیر کمیسیون حقوق بین الملل نسبت به حق شرط بر معاهدات

در عین حال باید گفت که مقصود فعلیت داشتن تجاوز این نیست که حتماً باید عملاً تجاوزی نسبت به نفس، ناموس، عرض یا مال انسان یا دیگری صورت گرفته باشد تا دفاع در مقابل آن امکان پذیر گردد، بلکه همین قدر که بتوان با دلایل و شواهد قطعی فعلیت تجاوز یا قریب الوقوع بودن خطر را پیش بینی کرد، دفاع مشروع خواهد بود.

اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی (ICC  ) دربند ج مادة ۱ ـ ۳۱ نیز صریحاً به این شرط اشاره نمود «… این دفاع باید در مقابل توسل قریب الوقوع و غیرقانونی زور انجام گرفته …»

۱ـ نوربها، رضا، همان مآخذ، ص ۲۶۴٫

۲ ـ شامبیاتی، هوشنگ، حقوق جزای عمومی، جلد ۱، تهران، ۱۳۸۰، ص ۳۴۲٫

۳ – Fletcher , George P . ( 1998 ) . Principels of Criminal Law . New York : Oxford University Press , p.133

۱ـ محسنی، مرتضی، همان مآخذ، ص ۲۳۱٫

۲ ـ طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، الخلاف، جلد ۵، قم، ۱۳۷۴، ص ۳۴۵٫

۳ـ خویی، ابوالقاسم، مبانی تکمله المنهاج، جلد۴۲، قم، ۱۳۸۶، ص ۴۲۲٫

۴ ـ نجفی، شیخ محمد حسن، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، جلد ۴۱، انتشارات دارالکتاب اسلامیه، ص ۵۸۳٫

۵ ـ خوانساری، احمد، جامع المدارک فی شرح المختصر النافع، جلد ۶، قم، ۱۳۶۴، ص ۱۷۱٫

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله اهدافی را که می توان بر لزوم انجام تحقیق حاضر بیان نمود عبارتند از :

۱ ـ تشریح و تبیین تطبیقی مقررات مربوط به دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی رم ۱۹۹۸٫

۲ ـ ارائه تفسیر و برداشت منطقی و منصفانه از مقررات دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی رم ۱۹۹۸ جهت ارتقاء نظام عدالت ایران و بین الملل از حیث ابهاماتی که در قوانین ایران و اساسنامه حسب مورد در ارتباط با بعضی موضوع و شرایط دفاع مشروع وجود دارد به منظور جلوگیری از تشتت و اختلاف آراء در سطح رویه قضایی و جلوگیری از هرج و مرج و بی عدالتی.

مطلب مشابه :  بررسی جرائم تمرد و سرپیچی از اوامر مافوق در حقوق -پايان نامه

د ـ سؤال های تحقیق

۱ ـ دفاع مشروع در اساسنامه داگاه کیفری بین المللی دائمی رم از عوامل موجهه جرم است یا خیر ؟

۲ ـ شرایط دفاع مشروع در حقوق جزای ایران و دادگاه کیفری بین المللی دائمی به چه صورت است ؟

۳ ـ موضوع دفاع مشروع در حقوق جزای ایران و دادگاه کیفری بین المللی دائمی به چه صورت است ؟

۴ ـ مبنای فلسفی دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اساسنامه چیست ؟