دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی شرایط دفاع مشروع در رویه ی قضایی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

فصل اول

استنباطهای کلی نسبت به ملاکهای تناسب در دفاع مشروع

در این فصل استنباط کلی از ملاکهای تناسب دفاع و تجاوز از زوایای مختلفی مورد بررسی قرار می گیرد یکی از موضوعاتی که در مورد ملاک تناسب بحث می شود ابزارهای مورد استفاده در دفاع در مقایسه با وسایل مورد استفاده مهاجم می باشد که در مبحث اول به آن پرداخته و در مبحث دوم به سایر ملاک های تناسب می پردازیم.

 

مبحث اول: ابزارهای مورد استفاده مدافع در مقایسه با وسایل مورد استفاده مهاجم

در این مبحث که شامل دو گفتار است نظریات هیات عمومی و شعب دیوان عالی کشور در مورد استفاده از وسیله دفاعی آورده می شود. در گفتار اول چند نمونه از آرای شعب دیوان عالی کشور قبل از انقلاب و در گفتار دوم چند نمونه از آرای شعب دیوان عالی کشور بعد از انقلاب ذکر شده و سپس به بررسی آنها
می­پردازیم.

 

گفتار اول: چند نمونه از آراء قبل از انقلاب

1- رای شعبه سوم دیوانعالی کشور بشماره 1588-15/7/1328

«… دفاع در صورتی متناسب با حمله است که طرفین مسلح به سلاحی شبیه به یکدیگر باشند بدین معنی که هر دو چوب یا اسلحه یا آلت مشابه داشته باشند …»[1]

این رای دیوان که قبل از انقلاب صادر شده وملاک و معیار تناسب در دفاع مشروع را عبارت تناسب میان دو وسیله به کار رفته توسط مهاجم و مدافع می داند مثال اگر مهاجم با چوب حمله کند مدافع الزاماً باید از چوب برای دفاع استفاده کندو اگر مهاجم با چاقو حمله کند مهاجم می تواند از چاقو یا وسیله ای خفیف تر و مانند آن استفاده کند و نمی تواند از شمشیر در برابر چاقو استفاده نماید والا دفاع متناسب نخواهد بود. فرض کنید که مدافع فقط شمشیر در اختیار داشته یا فقط شمشیر در اختیار داشته یا فقط سلاح گرم در اختیار داشته؛ آیا باید اجازه دهد که طرف با چاقو به او حمله کند و در هیچ حالتی حق استفاده از شمشیر و سلاح گرم را نخواهد داشت؟ به نظر می رسد ملاک تناسب نباید به صورت خشک و انعطاف ناپذیر تعریف شود بلکه امکانات موجود در دسترس مدافع نیز باید ملحوظ نظر قرار گیرد.

 

گفتار دوم چند نمونه از آراء بعد از انقلاب

2- رای شعبه بیستم دیوانعالی کشور بشماره 710-1/7/1369[2]

در این حکم، شعبه محترم دیوان چنین استدلال نموده که مرحوم مسلح به سلاح سرد ( چاقو) بوده و برادر متهم زیر  دست و پای او دو ضربه چاقو خورده و خطر مرگ برادر متهم را تهدید می کرده و برای نجات جان برادرش از چاقو استفاده نموده متناسب تشخیص داده و آنرا دفاع مشروع اعلام نموده و رای دادگاه بدوی که حکم قصاص صادر نموده را نقض نموده است در اینجا شعبه دیوان ملاک تناسب دفاع را تشابه بین دو وسیله بکار رفته توسط مدافع و مهاجم مد نظر داشته است به نظر اینجانب بهتر بود که ملاک و معیار تناسب را در این پرونده تشابه دو وسیله بکار رفته در نظر نمی­گرفت چرا که ضرورت دفاع مهمتر بود. چون متهم به خطر کشته شدن برادرش یقین حاصل نموده که اگر یک ضربه چاقوی دیگر به برادرش اصابت کند قطعا کشته می شود، در اینجا متهم در دفاع از جان برادرش ، مرتکب قتل گردیده و دفاع هم متوقف به قتل بوده و مطابق با بند الف ماده 629 و 61 قانون مجازات اسلامی متهم معاف از مجازات
می­گردد.

 

[1]– به نقل از واعظی، خلیل، پایان نامه، دفاع مشروع در حقوق جزای ایران، دانشگاه قم، 1378، ص 130

[2]– بازگیر، یداله، قانون مجازات اسلامی در آیینه آرای دیوانعالی کشور، قتل عمد، ج 2، نشر ققنوس، 1376، ص 59

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالات و پرسشهای کلیدی

در پژوهش حاضر، با مطالعه نظام مند رویه قضایی سعی شده به پرسشهای کلیدی زیر پاسخ داده شود:

1- ملاکهای تشخیص تناسب در دفاع از نظر رویه قضایی ایران چیست و آیا این ملاکها وافی به مقصود و منطبق با انصاف و عدالت هستند یا خیر؟

2- در صورت عدم رعایت تناسب، ضمانت اجرای عمل ارتکابی (دفاع غیر متناسب) از نظر رویه قضایی چیست و آیا موضعگیری رویه قضایی در این خصوص از لحاظ منابع قانونی و شرعی قابل تأیید است؟

3- چه ملاکها و چه دلایل و شواهدی در رویه قضایی ایران برای احراز یا اثبات دفاع مشروع بکار رفته و برعکس به چه مستنداتی در مقام رد ادعای دفاع مشروع از جانب متهم عملاً در آرای محاکم بیشتر تمسک شده است؟

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

پایان نامه بررسی شرایط دفاع مشروع در رویه ی قضایی

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با PDF):

پایان نامه بررسی شرایط دفاع مشروع در رویه ی قضایی