دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی نگاه قانونگذار ایران و سیستماتیک درباره مسئولیت مدنی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

بند دوم: معنای حقوقی مسئولیت مدنی

در مورد معنای حقوقی مسئولیت، جناب آقای دکتر جعفری لنگرودی در کتاب خود یعنی ترمینولوژی حقوق چنین آورده­اند: « (مدنی) تعهد قانونی شخص ر رفع ضرری که به دیگری وارد کرده است خواه این ضرر ناشی از تقصیر خود وی باشد یا ناشی از فعالیت او شده باشد.

(فقه) در همین معنی لفظ ضمان را به کار برده­اند و معنی آن هر نوع مسئولیت اعم از مسئولیت مالی و مسئولیت کیفری است. ماده 328 قانونی مدنی به بعد.»[1]

همچنین ایشان در بیان معنا و مفهوم مسئولیت مدنی چنین آورده­اند:

« مسئولیت در مقام خسارتی که شخص (یا کسی که تحت مراقبت یا اداره شخص است) یا اشیاء تحت حراست وی به دیگری وارد می­کند و همچنین مسئولیت شخص بر اثر تخلف از انجام تعهدات ناشی از قرارداد. مسئولیت مدنی در مقابل مسئولیت کیفری استعمال می­شود. مسئولیت مدنی دو قسم است: مسئولیت قراردادی و مسئولیت خارج از قرارداد که گاهی آن­را مسئولیت تقصیری می­نامند. قدر مشترک هر دو نوع مسئولیت، نقض تعهد و الزام است نهایت این­که در نخستین، نقض تعهد قراردادی می­شود و در دومین، نقض تعهد قانونی.»[2]

دکتر کاتوزیان نیز در بیان معنای مسئولیت مدنی این چنین بیان می­دارند:

« در هر مورد که شخص موظف به جبران خسارت دیگری است می­گویند در برابر او مسئولیت مدنی دارد یا ضامن است. این قاعده عادلانه از دیرباز وجود داشته است که «هرکس به دیگری ضرر بزند باید آن را جبران کند، مگر در مواردی که اضرار به غیر به حکم قانون باشد یا ضرری که به شخص وارد آمده است ناروا و نامتعارف جلوه نکند.»[3]

دکتر سید مرتضی قاسم زاده نیز در تعریعی کوتاه و مختصر مسئولیت مدنی را این چنین تعریف می­دارند:

« لزوم جبران ضررهای وارد شده به یک شخص را مسئولیت مدنی گویند.»[4]

در حقوق اسلام نیز معنای مسئولیت مدنی را باید در کلمه ضمان جستجو کرد. البته یکی از نویسندگان در انتقاد از به کار بردن واژه مسئولیت در مقابل ضمان می­نویسد: « به نظر می­رسد مسئولیت ترجمه کاملی از کلمه عربی ضمان نیست و مسئولیت به لحاظ ماده و مفهوم پرسش که در آن نهفته است بیشتر به معنی معادل مؤاخذه می باشد که از آثار ضمان می­باشد. وقتی کسی نسبت به مال یا شخص یا شیء معینی ضامن و متعهد شد ناگزیر نسبت به آن مورد پرسش و مؤاخذه هم واقع می­شود ولی این اثر، امری خارج از ماهیت تعهد و التزام می­باشد. تعبیر التزام به جای ضمان در نوشته­های حقوقدانان جدید عرب هرچند نوعی پیروی از اصطلاح مشابه در زبان حقوقی فرانسه است، لکن با مفهوم لغوی ضمان سازگارتر از تعبیر به مسئولیت در زبان فارسی است… .»[5]

در زبان عربی ضمان به معنای بر عهده گرفتن، ملتزم شدن و کفیل شدن آمده است[6] و همچنین ضَمان، در لغت، به معناي پذيرفتن، بر عهده گرفتن، ملتزم شدن به خسارت و… آمده است.[7]

در اصطلاح فقهاء در معانی زیر استعمال شده است:

در معنای عام، ضمان یعنی اشتغال ذمه­ای که سببی از اسباب شرعی به وجود آمده باشد[8] و نزدیک به معنای تعهد و الزام و التزام در حقوق است. بسیاری از فقها ضمان را به عنوان چیزی که در نتیجه یکی از اسباب شرعی در ذمه مستقر شده و باید پرداخته و اداء شود تعریف نموده­اند. غزالی ضمان را به عنوان وجوب استرداد چیزی یا ادای بدل آن، اعم از مثل یا قیمت[9] تعریف نموده است. شوکانی نیز آن را به عنوان پرداخت تاوان مال تلف شده[10] آورده است. شیخ انصاری آن را بودن چیزی و خسارتش بر عهده شخص ضامن[11] دانسته است.

همچنین در تعریف ضمان این­گونه بیان شده است: ضمان دادن مثل چیزی است در صورت مثلی بودن و قیمت آن در صورت قیمی بودن[12] و برخی نیز در تعریف ضمان گفته­اند داخل شدن چیزی در ذمه است.[13]

از موارد استعمال آن در عرف و محاورات نيز، همان مفهوم (تعهد) استفاده مي­شود.

[1] جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوزی حقوق، مأخذ ذکر شده، ص 642

[2] همان منبع، ص 645

[3] کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی- وقایع حقوقی، شرکت سهامی انتشار، چاپ سیزدهم، 1387، ص13

[4] قاسم زاده، سیدمرتضی، الزام ها و مسئولیت مدنی بدون قرارداد، انتشارات میزان، چاپ دوم، تهران 1387، ص 20

[5] عمید زنجانی، عباسعلی، موجبات ضمان: درآمدی بر مسئولیت مدنی و اسباب و آثار آن در فقه اسلامی، نشر میزان، تهران پاییز 1382، ص 82

[6] ابن منظور، جمال الدین، لسان العرب، المجلد الثالث عشر، دارالکتب العلمیه، الطبعه الاولی، بیروت، 2003 م، ص 313

[7] معین، محمد، فرهنگ فارسی متوسط، جلد دوم، انتشارات امیر کبیر، چاپ دهم، 1375، ص2190- طریحی، مجمع البحرين، جلد 6، المکتبه المرتضویه، ص 275

[8] سراج، محمد احمد، ضمان العدوان فی الفقه الاسلامی، دراسه فقهیه مقارنه بأحکام المسئولیه التقصیریه فی القانون، مأخذ ذکر شده، ص 58.- الزحیلی، وهبه، نظریه الضمان أو احکام المسئولیه المدنیه و الجنائیه فی الفقه الاسلامی، دارالفکر المعاصر، دمشق 1998م، ص 6.

[9] الغزالی، ابوحامد محمد، الوجیز فی الفقه الامام الشافعی، تحقیق علی معوض و عادل عبدالموجود، شرکه دار الأرقم، الطبعه الأولی، الجزء الأول، 1997، ص379

[10] الشوکانی، محمد ابن علی، نیل الأوطار، طبعه دارالجیل، جلد پنج، بیروت 1973، ص 299

[11] انصاری، مرتضی، کتاب المکاسب، جلد اول، موسسه مطبوعاتی دینی، چاپ اول، 1379، ص 303

[12] مجله الأحکام العدلیه، مکتبه دار الثقافه للنشر و التوزیع، الطبعه الأولی، 1999، ص 46

[13] عزالدین، بحرالعلوم، بحوث الفقیه، تقریرات درس شیخ حسین حلی، دارالزهراء، چاپ دوم، بیروت 1973م، ص 22

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقيق

1)  با تبيين و تشريح مفاهيم به کار گرفته شده از طريق تطبيق و مقايسه در حقوق ايران و ساير کشورها  مي­توان به اين نکته پي برد که قانونگذار تا چه ميزان در بحث جبران خسارت موفق بوده و نقش مقررات مسئوليت مدني در اين ميان چيست.

2) نقد و بررسي قواعد مربوط به مسئوليت مدني از بعد حمايت از خسارت ديدگان و ارايه پيشنهاداتي در مورد ارتقاء سطح قوانين به حدي که يک نگاه سيستماتيک و هدفمند براي مسئوليت مدني تبيين نمائيم.

3) بررسي جايگاه خاصيت جبران کنندگي مسئوليت مدني در ايران و بيان وجوه اشتراک و افتراق آن در حقوق ايران و ساير کشورها.

4) فراهم نمودن امکان دستيابي براي محققان و دانشجويان به منابع خارجي موضوع تحقيق.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

پایان نامه بررسی نگاه قانونگذار ایران و سیستماتیک درباره مسئولیت مدنی

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با PDF):

پایان نامه بررسی نگاه قانونگذار ایران و سیستماتیک درباره مسئولیت مدنی