پايان نامه ارشد حقوق:دفاع مشروع در اساسنامه داگاه کیفری بین المللی دائمی رم از عوامل موجهه جرم

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 مفهوم و مبانی مسأله دفاع مشروع

قسمتی از متن پایان نامه :

 

گفتار سوم : دفاع مشروع و منازعه

تبصره یک ماده 615 ق.م.ا را باید از ابداعات مقنن در سال 1375 نامید که مطابق آن : « در صورتی که اقدام شخص، دفاع مشروع تشخیص داده شود مشمول این ماده نخواهد بود ».

در بررسی این تبصره توجه به موارد ذیل ضروری است[1] :

الف. منظور از « شخص » کسی است که ارتکاب منازعه از سوی وی قطعی است.

ب. گاهی ممکن است ورود شخص به منازعه به انگیزه دفاع باشد. فرض کنید چند نفر به قصد نزاع به منزل دیگری مراجعه نمایند و ساکنان منزل در مقام دفاع ناچار به نزاع شوند. در این صورت ورود به نزاع به منظور دفاع است و به همین دلیل، عمل مدافع، موجه تشخیص و در قبال نتایج سوء حاصله هیچ گونه مسؤولیتی نخواهد داشت. به عبارت دیگر جرم ارتکابی ( منازعه ) به دلیل دفاع وصف مجرمانه خود را از دست می دهد. اما اگر شروع به منازعه با انگیزه دفاع نباشد ولی در جریان منازعه با وضعیتی مواجه شود که ناچار به دفاع شود آیا از او پذیرفته می شود ؟ ورود به نزاع حتی با انگیزه های سوء مانعی برای دفاع در صورت احراز شرایط از قبیل ضرورت، تناسب و غیره نخواهد بود مشروط بر اینکه اقدامات طرف مقابل، قانونی نباشد.

ج. مدافع ممکن است در مقام دفاع، مباشرت به ارتکاب جنایت در اثناء منازعه نماید مانند آن که در مقام دفاع مرتکب قتل شود و یا اینکه اتهام او صرفاً منازعه باشد بدون اینکه بتوان ارتکاب جنایتی را به وی نسبت داد. مانند آن که در منازعه ای شرکت کند که منتهی به قتل گردد ولی قاتل مشخص نشود. در هر دو صورت، مشمول حکم تبصره یک خواهد بود و از هر دو عنوان مجرمانه تبرئه می شود.

د. موجه بودن عمل یکی از منازعین، تأثیری بر اتهام یا اتهامات دیگران اعم از اینکه همدستان یا مخاصمین او باشند نخواهد داشت.

و. دفاع در جریان منازعه صرفاً علیه طرف نزاع ( مهاجم ) پذیرفته است و لذا اگر در این شرایط و در مقام دفاع مرتکب جنایتی علیه دیگری شود که مهاجم نیست اعم از اینکه از منازعین یا غیر آنها باشد، جانی محسوب و برحسب نوع جنایت مجازات خواهد شد هرچند که اتهام شرکت در منازعه علیه او منتفی باشد. فرض کنید شخص الف در جریان منازعه و در مقام دفاع از خود به مهاجمی که از منازعین محسوب می شود شلیک کند ولی گلوله در اثر بی احتیاطی به عابر، همدست او یا منازعی که طرف مقابل شخص او نیست اصابت و منتهی به قتل شود. در این صورت مرتکب هرچند از اتهام منازعه به دلیل دفاع مبری می شود ولی در مقابل قتل ارتکابی پاسخگو خواهد بود اگرچه مبنای عمل او مشروع بوده است. بنابراین باید توجه داشت که صرف داشتن انگیزه دفاع در منازعه کافی برای توجیه جنایت ارتکابی نیست بلکه رعایت شرایط دفاع در مقابل مهاجم یا مهاجمین ضروری است. البته اگر کسی به قصد دفاع ناچار به منازعه شود ولی به طور مشخص مرتکب جنایتی نشود مشمول تبصره یک ماده 615 ق.م.ا بوده و خروج از شمول ماده بلامانع است. بنابراین باید میان کسی که به قصد دفاع مشروع به منازعه می کند و کسی که با قصد مجرمانه وارد نزاع می شود و در جریان منازعه ناچار به دفاع از خود می شود قایل به تفصیل بود.

ه. اشتباه در هویت مجنی علیه در جریان منازعه تأثیری بر عمدی بودن جنایت ارتکابی ندارد.

2 ـ آقایی نیا، حسین، جرایم علیه اشخاص، نشر میزان، چاپ سوم، تابستان 1386، صص 244-246.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله اهدافی را که می توان بر لزوم انجام تحقیق حاضر بیان نمود عبارتند از :

1 ـ تشریح و تبیین تطبیقی مقررات مربوط به دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی رم 1998.

2 ـ ارائه تفسیر و برداشت منطقی و منصفانه از مقررات دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی رم 1998 جهت ارتقاء نظام عدالت ایران و بین الملل از حیث ابهاماتی که در قوانین ایران و اساسنامه حسب مورد در ارتباط با بعضی موضوع و شرایط دفاع مشروع وجود دارد به منظور جلوگیری از تشتت و اختلاف آراء در سطح رویه قضایی و جلوگیری از هرج و مرج و بی عدالتی.

د ـ سؤال های تحقیق

1 ـ دفاع مشروع در اساسنامه داگاه کیفری بین المللی دائمی رم از عوامل موجهه جرم است یا خیر ؟

2 ـ شرایط دفاع مشروع در حقوق جزای ایران و دادگاه کیفری بین المللی دائمی به چه صورت است ؟

3 ـ موضوع دفاع مشروع در حقوق جزای ایران و دادگاه کیفری بین المللی دائمی به چه صورت است ؟

4 ـ مبنای فلسفی دفاع مشروع در حقوق کیفری ایران و اساسنامه چیست ؟