ازحذف متغير تغييراتي درضرايب مدل به وجود آورد. مدل آلتمن به صورت زير مي باشد:
Z”=6.56×1+3.2×2+6.72×3+1.05×4 رابطه (۳-۲):
دراين مدل اگرمقدارمحاسبه شده براي شرکتي کوچکتر از ۱/۱ باشد، احتمال ورشکستگي آن وجود دارد، در واقع شرکت دراين حالت در ناحيه ورشکستگي به سر مي برد. درحالي که اگرنسبت محاسبه شده بيش از۶/۲ باشد، احتمال ورشکستگي بسيار کم مي باشد.
آلتمن مدل خود را براي پيش بيني ورشکستگي شرکتهاي غيرتوليدي و بخصوص براي شرکتهايي که نوع سرمايه گذاري دارايي هاي آنها در ميان شرکتهاي همان صنعت متفاوت مي باشد ايجاد نمود. وي نتايج آزمون مدل فوق را تقريباً معادل نتايج آزمون مدل قبلي خود اعلام نمود. آلتمن اين مدل را نيز با نمونه اي شامل ۳۳ شرکت ورشکسته و۳۳ شرکت غيرورشکسته مورد آزمون قرار داد(اکبري وديگران، ۱۳۷۹، ۱۴۵) و(رهنماي رودپشتي وديگران،۱۳۸۵،ص ۵۱۴)۱٫
۳-۵-۲ مدل دي کين۲(۱۹۷۲)
بعد ازآلتمن تحقيقات ديگري جهت پيش بيني ورشکستگي با استفاده از نسبتهاي مالي انجام شده که هرچند دراين تحقيقات به واسطه بهبود درجمع آوري داده ها و روشهاي آماري، روشها اصلاح شد ولي نتايج به دست آمده توسط محققان بصورت قابل ملاحظه اي تغيير نيافت. بعنوان نمونه دي کين درسال۱۹۷۲ به نسبتهاي اوليه آزمايش شده توسط بيورمراجعه کرد و از تصادف به جاي تطابق براي انتخاب نمونه شرکتهاي موفق استفاده کرد. معادله مميز بدست آمده دقت طبقه بندي مدل آلتمن را داشت و ازتوانايي تمايز تا سه سال قبل ازورشکستگي بصورت کارآمد برخوردار بود.اما وقتي با نمونه معتبر مطابقت داده شد درنتايج حاصله عدم يکنواختي حاصل شد يعني تزلزل قابل ملاحظه اي درمدل برآوردي وجود داشت (دي کين، ۱۹۷۲،ص۷۶۷)۳٫
۴-۵-۲ مدل اسپرينگيت۸۶
اسپرينگيت مطالعات آلتمن درزمينه ايجاد مدل ورشکستگي را تداوم بخشيد. وي درسال ۱۹۷۸ موفق به ايجاد مدلي که به نام خود او معروف است شد. اسپرينگيت ابتدا ۱۹ نسبت مالي که از نظر او بهترين نسبتهاي مالي براي تشخيص فعال بودن و يا ورشکسته بودن شرکتها بود را انتخاب نموده وسپس با استفاده از تجزيه وتحليل چندمميزي چهارنسبت مالي را از بين آنها انتخاب نمود و پس از پيدانمودن ضرايب مربوط ومحدوده پيش بيني، مدل زير را ارائه داد:
Z=1.03A+3.07B+0.66C+0.4D رابطه (۴-۲):
که در آن:
=A سرمايه درگردش / کل داراييها۸۷
B = سودقبل ازبهره وماليات / کل داراييها۸۸
C= سودقبل ازماليات / بدهي جاري۸۹
D= فروش / کل داراييها۹۰
درمدل اسپرينگيت تا هنگامي که نسبت محاسبه شده کمتر از ۸۶۲/۰ نشود شرکت مربوطه ورشکسته نخواهد بود. در واقع اگر براي شرکتي مقدار محاسبه شده کمتر از ۸۶۲/۰ شود آن شرکت ورشکسته خواهد شد. اسپرينگيت مدل خود را درسال۱۹۷۹ روي ۴۰ شرکت امتحان نمود. وي براي يکسال قبل از ورشکستگي نرخ دقتي معادل۵/۹۲/۰ بدست آورد. مدل اسپرينگيت دربسياري ازمناطق جهان مورد آزمون قرار گرفته وتيمهاي زيادي اين مدل را براي مجموعه هاي متفاوتي از شرکتهاي ورشکسته وغيرورشکسته آزمون نموده اند، جالب توجه است که حتي دريکي ازاين همه تحقيقاتي که به بررسي مدل اسپرينگيت پرداخته اند يک مورد نيز به اين نتيجه که مدل اسپرينگيت بي اعتبار باشند
نرسيدند. ازجمله کساني که مدل اسپرينگيت را موردآزمون قرار داد ساندس۹۱بود. وي درسال۱۹۸۰ مدل اسپرينگيت را روي ۲۴ شرکت امتحان نمود وميزان دقت مدل فوق را درحدود۳/۸۳/۰ بدست آورد.
لازم به ذکراست خود اسپرينگيت مدلش را روي۴۰ شرکت آزمون کرد و نرخ دقتي معادل۵/۹۲/۰ براي يکسال قبل از ورشکستگي بدست آورد. بوتراس۹۲ (۱۹۷۹) مدل اسپرينگيت را روي۵۰ شرکت که ميانگين داراييهاي آنها درحدود ۵/۲ميليون دلار بود آزمون کرد و نرخ دقتي معادل۸۸/۰ بدست آورد.
۵-۵-۲ مدل اهلسون۹۳
اهلسون براي ايجاد يک مدل پيش بيني ورشکستگي از تجزيه وتحليل لوجستيک۹۴ و نسبتهاي مالي استفاده نمود. مدل وي از نه متغير ازجمله ميزان نقدينگي، عملکرد واهرم مالي تشکيل شده است. اهلسون براي آزمون مدل خود ۲۱۶۳ شرکت شامل ۱۰۵ شرکت ورشکسته و۲۰۵۸ شرکت غيرورشکسته انتخاب نمود. وي پس از آزمون مدل خود روي شرکتهاي فوق نرخ دقتي معادل۸۵/۰براي يکسال قبل از ورشکستگي بدست آورد. مدل اهلسون به صورت زير مي باشد: رابطه (۵-۲):
Z= -1.32 -.407×1 +6.03×2 -1.43×3 +.0757×4 +72.1×5 -.521×6 -2.37×7 -1.83x 8-.285×9
که درآن:
X1 = لگاريتم کل داراييها / شاخصGNP 95
X2 = کل بدهي ها / کل داراييها۹۶
X3 = سرمايه درگردش / کل داراييها۹۷
X4 = بدهيهاي جاري / داراييهاي جاري۹۸
X5= اگر بدهيها بيشتريا مساوي داراييها باشد عدد يک در غيراينصورت عدد صفر
X6= اگرسودخالص براي دوسال گذشته منفي باشد عدد يک در غيراينصورت عدد صفر
X7= سودخالص / کل داراييها۹۹
X8 = وجوه حاصل ازعمليات / کل بدهيها۱۰۰
X9= ميزان تغييردرسودخالص نسبت به سال قبل۱۰۱
مدل اهلسون زماني که Y کمترازصفرشود شرکت مربوطه ورشکست مي شود (اهلسون، ۱۹۸۰، ص۱۰۹)۱۰۲٫
۶-۵-۲ مدل CA-SCORE
اين مدل توسط گروهي از دانشمندان دانشگاه کوبک در مونترال کانادا ايجاد گرديد. آنها براي بدست آوردن اين مدل از تجزيه وتحليل چند متغيره استفاده نمودند. دراين پژوهش ۱۷۳ شرکت که فروش سالانه آنها بين۱ تا ۲۰ ميليون دلار بود مورد بررسي قرارگرفتند. دانشمندان دانشگاه کوبک ۳۰ نسبت مالي که به نظر آنها بهترين نسبتهاي مالي براي پيش بيني ورشکستگي بودند را انتخاب نموده وبا استفاده ازتجزيه وتحليل چند متغيره مدل زير را ارائه نمودند:
رابطه (۶-۲):
CA-SCORE= 4.50913X1 +4.508X2 +0.3936X3 -2.7616
که در آن:
X1= سرمايه صاحبان سهام / کل داراييها۱۰۳
X2 = سود قبل ازماليات واقلام غيرعادي+ مخارج مالي / کل داراييها۱۰۴
X3 = فروش / کل داراييها۱۰۵
دراين مدل نکات زير حائز اهميت است:
عبارت است از رقمهاي باقيمانده از يک دوره قبلX11- اقلام موجود درمحاسبه
درآمد قبل ازماليات مربوط به دو دوره قبل ومخارج مالي وداراييها مربوط به يک X2 2- درمحاسبه
دوره قبل مي باشد.
عبارت است از رقمهاي باقيمانده از دو دوره قبل.
X33- اقلام موجود درمحاسبه
درمدل فوق تا زماني که CA-SCRORE محاسبه شده کمتراز۳%- نشود شرکت مربوطه ورشکست نخواهدشد.
مدل CA-SCRORE درسال ۱۹۸۷ دربيلانس۱۰۶مورد آزمون قرار گرفت وبراي شرکتهاي توليدي نرخ دقتي معادل ۸۳/۰ بدست آورد (عسگري،۱۳۸۷،ص۶۱)۲٫
۷-۵-۲ مدل گريس۳
گريس براي ايجاد مدل خود مجموعه اي از مدلهاي پيش بيني ورشکستگي را براي ارزيابي حساسيت ساختار آنها به کمک ترکيبات متعدد نسبتهاي مالي مورد مطالعه قرار داد.
گريس به مدلها و ضرايب مورد استفاده که شامل ترکيبات گوناگوني از نسبتهاي مالي بودند توجه ويژه اي داشت. مدل پيش بيني ورشکستگي که توسط گريس ارائه گرديد براساس مدلهاي احتمالي شرطي بخصوص مدلهاي تجزيه وتحليل لاجيت است. درمدلهاي لاجيت، نسبتهاي مالي شرکتها درضرايب مدل ايجاد گردد. LGIضرب شده تا يک شاخص لاجيت
احتمال ورشکستگي
مجموعه جوابهاي فرمول فوق در فاصله صفر تا يک مي باشند. نقطه انقطاع فرمول فوق عدد ۵/۰است. انتخاب نقطه انقطاع، براساس نقطه بي تفاوتي بين خطاهاي نوع اول و دوم مي باشد. گريس به اين منظور ميزان مساوي براي خطاهاي نوع اول و دوم را درنظر گرفت که اساسي بودن هر دوخطا را پذيرفته بود. بنابراين با توجه به آنچه که دربالا به آن اشاره شد، درمدل گريس شرکتهايي که احتمال ورشکستگي آنها بزرگتر ازعدد ۵/۰ باشد بعنوان شرکتهاي ورشکسته وآنهايي که احتمال ورشکستگي آنها طبق فرمول بالا کمتر ازعدد ۵/۰ باشد، بعنوان شرکتهاي غيرورشکسته طبقه بندي مي شوند. گريس براي آزمون مدل خود واندازه گيري دقت پيش بيني آن نمونه اي از شرکتهايي را که در دوره پنج ساله ما بين سالهاي ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۳ اعلام ورشکستگي کرده بودند مورد استفاده قرارداد. وي حجم نمونه مذکور را ۲۴ شرکت گرفت، گريس همچنين تعداد ۲۴ شرکت فعال را درهمان دوره پنج ساله انتخاب نمود. وي در آزمون مدل خود ازنسبتهاي “سودخالص به کل داراييها” و”کل بدهيها به کل داراييها” استفاده نمود.
گريس دقت پيش بيني مدل خود را براي يکسال قبل از ورشکستگي ۷۹/۰و براي دو سال قبل از ورشکستگي ۷۸/۰ بدست آورد. بايد به اين نکته توجه داشت که گريس نيزمانند ساير کساني که مدلهاي پيش بيني ورشکستگي را ارائه داده اند، براي ارزيابي مدل خود، نسبتهايي که نشان دهنده نسبتهاي نقد، عملکرد واهرم مالي شرکتها است را مورد استفاده قرار داد. لذا مدل گريس نيزمانند ساير مدلهاي پيش بيني ورشکستگي که از ترکيبات مناسب نسبت سود مي برند، از نسبتهاي “سودخالص به کل داراييها”، “سرمايه درگردش به کل داراييها”، “کل بدهيها به کل داراييها”و “تفاوت سود خالص وجريان نقدناشي از عمليات به کل داراييها” به عنوان شاخص لاجيت استفاده نموده است(عسگري،۱۳۸۷،ص۶۳)۱٫
۸-۵-۲ مدل يوشيکو شيراتا۲
مدل شيراتا که براي پيش بيني ورشکستگي شرکتهاي ژاپني ارائه شد، داراي يک نکته بسيارمثبت مي باشد وآن اين است که نوع صنعت شرکتها واندازه آنها برميزان دقت مدل شيراتا تاثيري ندارد، شيراتا از ۶۱ نسبت مالي براي انتخاب بهترين نسبتهاي مالي درمدل خود استفاده نمود. وي پس از بررسي نسبتهاي فوق مدل خود را با استفاده از چهار متغير بصورت زير ارائه داد: رابطه (۷-۲):
Z=0.014X1-0.058X2-0.062X3-0.003X4+0.7416
که در آن:
X1 = سود انباشته / کل دارايي۳
X2= هزينه تنزيل وبهره / وام ها+ اوراق قرضه+اسناد دريافتني تنزيل شده۴
X3 = اسناد دريافتني+حسابهاي پرداختني(درآمدهاي عملياتي جاري/درآمد عملياتي سال گذشته)+۱/فروش کل۵
X4 = (ناخالص سرمايه سال جاري / ناخالص سرمايه گذشته)- ۱ ۶
تحقيقات شيراتا نشان داد که عدد ۳۸/۰ براي تفکيک شرکتهاي ورشکسته وغيرورشکسته از همديگر
مناسبترين نقطه است. وي آن نقطه را پس از مطالعات بسياري که روي نقطه تعادل خطاي نوع اول و آنها بيشتر از۳۸/۰ Z بدست آورد. بنابراين درمدل شيراتا شرکتهايي که ارزش Zدوم انجام داد براي
باشد احتمال ورشکستگي آنها بسيار کم است.
شيراتا درآزمون مدل خود از يک نمونه با ۹۸۶ شرکت استفاده کرد دراين نمونه ۶۸۶ شرکت ورشکسته و۳۰۰ شرکت غيرورشکسته بودند. سالهاي مورد بررسي نيز سالهاي بين ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۶ بود. شيراتا ازبانک اطلاعاتي تيکوکو۱۰۷براي بدست آوردن اطلاعات مورد نياز خود سود جست. شيراتا پس از بررسي هاي فراوان نتيجه گرفت که دقت مدلش بيش از ۱۴/۸۶/۰ مي باشد. نقطه قوت مدل وي اين بود که بدون توجه به نوع صنعت واندازه شرکتها ميزان دقت فوق را بدست آورد. در واقع اين

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه درمورد مورفولوژی

دیدگاهتان را بنویسید