علی بن الحسین

و فطرت ها و راهنمایی عقل ها، در یک سوره متذکر می شود و همه را در کنار هم قرار می دهد، و انسان گاهی تصوّر می کند که میان مطالب یک سوره پیوستگی کامل وجود ندارد، امّا پس از دقّت، روشن می شود که میان آن ها یک نوع ارتباط و پیوستگی خاصّ وجود دارد که سبب شده همگی در کنار یکدیگر قرار گیرند.( منشور جاوید- ج 1- ص22)

جهانی بودن قرآن
مکاتب و ادیان جهان را در یک دسته بندی کلی می توان به دو گروه تقسیم نمود:
1- آن هایی که مخاطب خویش را گروه، ملّت، نژاد و طبقه خاصی می دانند.
2- آن هایی که عموم انسان ها را مورد توجه قرار داده هدفشان نجات همه انسان هاست. (اکبری – 1385 – ص 21)
خداونددر قرآن ملل مختلف جهان را بر آیین خویش دعوت کرده و می فرماید:
«ان هو الا ذکری للعالمین»
تمام حقایقی که دراین کتاب آمده است برای همه ی انسان هاست.) (سوره انعام -آیه 90)
«انا انزالنا علیک الکتاب للناس بالحق . . .»
(ما این کتاب(آسمانی) را برای مردم به حق بر تو نازل کردیم.) (سوره زهر- آیه 41)
و از طرفی خطاب های قرآن نیز مربوط به همه انسان هاست. نظیر:
«یا ایها الناس اعبدوا ربکم»

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

(ای مردم پروردگار خود را پرستش کنید.) (سوره ی بقره- آیه 21)
جاذبه ی قرآن
یکی از ویژگی های قرآن جاذبه شگفت انگیز آن است به طوری که بسیاری از مشرکین به خود اجازه نمی دادند که قرآن را بشنوند، زیرا به تأثیر آن به خوبی آگاه بودند و می ترسیدند که مبادا نفوذ معجزه آسای قرآن دل های آنان را تسخیر کند.
ابن هشام می گوید: شدت علاقه و جاذبه ی قرآن به حدی بود که بسیاری از کفار قریش، شبانه به طور ناشناس کنار خانه خدا جمع شده و تا سپیده صبح می ماندند تا صدای تلاوت قرآن را بشنوند و این وضع به طور متوالی تکرار می شد.(اکبری- 1385-ص 22)
ارنست رنان فرانسوی می گوید: در کتابخانه من هزاران جلد کتاب سیاسی، اجتماعی، ادبی و غیره وجود دارد که همه ی آن ها را بیش از یک بار مطالعه نکرده ام و چه بسا کتاب هایی که فقط زینت بخش کتابخانه من است ولی یک جلد کتاب که همیشه جلب نظر می کند و هر وقت خسته می شوم و می خواهم درهایی از کمال به رویم باز شود آن را مطالعه می کنم و از مطالعه زیاد آن خسته نمی شوم کتاب قرآن است.
(دایره المعارف شیعه، 744، – ، ج8، 87)
در طول تاریخ به حوادث شگفت انگیز و مستندی بر خورد می کنیم که بیانگر نفوذ عظیم قرآن است. در اینجا به نمونه ای از جاذبه ی شگفت انگیز قرآن اشاره می شود.

سه نفر از سران قریش به نام های«ابوسفیان، ابوجهل و اخنس بن شریق شبی از شب ها برای شنیدن آیات قرآن مخفیانه نزدیک خانه پیامبر (ص) آمدند. و این در حالی بود که حضرت نماز می خواند و قرآن تلاوت می کرد. هر کدام در گوشه ای پنهان شدند، بی آن که دیگری باخبر شود و تا صبح به تلاوت قرآن گوش سپرده بودند. هنگام طلوع فجر متفرق شدند؛ ولی به زودی در میان راه یکدیگر را دیدند و هر کدام دیگری را سرزنش می کرد و می گفت: دیگر این کار را تکرار نکنید. شب دیگر همین کار را تکرار کردند و صبح روز بعد هنگامی که یکدیگر را مشاهده کردند همان سخنان و همان سرزنش ها و قرارداد و عدم تکرار چنین کار را مطرح کردند و به خانه های خود رفتند. اتفاقاً شب سوم نیز همین مسأله تکرار شد و روز بعد هنگامی که یکدیگر را ملاقات کردند بعضی از آن ها گفتند ما از این جا بیرون نمی رویم تا عهد و پیمان ببندیم تا برای همیشه این کار را ترک کنیم، سرانجام پیمان بستند و متفرق شدند. آری جاذبه قرآن آن قدر زیاد بود که حتی دشمنان سرسخت اسلام در مقابل آن زانو می زدند.(آیه الله مکارم شیرازی – ج7: 89)
فصاحت و بلاغت قرآن:اکثر دانشمندان ادبیات عرب، معتقدند که فصاحت، صنعتی است مربوط به الفاظ و بلاغت هنری که مربوط به معانی است و مرکز فصاحت دهان و دندان و زبان می باشد، ولی مرکز بلاغت، عقل و نفس است.
قرآن از جهت فصاحت تنظیم الفاظ، به حدی اعجاز آمیز است که شبلی شمیل در ضمن قصیدۀ مفصّلی که در عظمت فصاحت و بلاغت و حقایق قرآن سروده است می گوید:
«رب الفصاحه مصطفی الکلمات»
یعنی «قرآن، خدای فصاحت و برگزیده ترین کلمات است.»
علامه سید هبه الدین شهرستانی در کتاب«تنزیه التنزیل» از علامۀ شریف مدنی در کتاب «انوار الربیع» نقل می کند: تنها برای آیه 44 سوره هود«یا ارض ابلعی ماءک» تا آخر آیه، سی نوع از صنایع علم بدیع وجود دارد و این اعجاز فصاحت قرآن را ثابت می کند. همین دانشمند در کتاب«سبع المثانی» تنها برای سوره ی حمد، هفتاد مزیت از اسرار بلاغت را بیان کرده است.
مرحوم شیخ طبرسی در کتاب«جوامع الجامع» تنها برای سوره ی کوثر شانزده نکته بدیهی را یادآور شده که برای بشر عادی محال است بتواند در سوره ای با این همه اختصار این همه وجوه بلاغت را بنگنجاند.(اکبری- 1385: 23)

اظهار عجز در برابر بلاغت و فصاحت قرآن
هشام بن حکم می گوید: چهار نفر از مشاهیر و فلاسفه مادی به نام عبدالکریم ابن ابی العوجاء و ابوشاکر عبدالملک دیصانی و عبدالله ابن مقفع و عبدالملک بصری در مکه و در کنار خانه ی خدا اجتماع کرده و در خصوص مسأله حج، پیغمبر اسلام(ص)، و تمسک مسلمانان به شعائر دینی و فشارهایی که مسلمانان به برکت ایمان برخود هموار می کنند، فکر می کردند. تا بالاخره نظر آن ها بر این شد که در مقام معارضه با قرآن- که اساس این دین است- برآیند، و هر یک از آن چهار نفر متعهد شوند که یک قسمت از چهار قسمت قرآن را بیاورند. آن ها با خود می گفتند: وقتی که اساس قرآن است؛ از بین رفت، تمام قوانین دین اسلام موهون وسست خواهد گشت. (همان : 24)
پس از آن، از یکدیگر جدا شدند و با هم قرار گذاشتند در سال آینده و در همین ایام گردهم آیند و از کرده های خود یکدیگر را مطلع سازند و چون سال بعد، موسم حج اجتماع کردند و تعهد خود را از هم خواستند، ابن ابی العوجاء معذرت خواست و گفت : چون من به آیه
«لوکان فیهما الهه الا الله لفسدتا»
(اگر در آسمان و زمین معبودان دیگری غیر از خدای واحد بوده باشد! امور آن ها دچار تباهی خواهد گشت). (سوره ی انبیاء – آیه 22)
اختصار در قرآن کریم:
قرآن کریم در مقایسه با سایر نوشته ها، آنچنان ایجاز و اختصار را با مهارت و استادی رعایت کرده است که با آشنایی کمی به زبان و ادبیات عرب؛ می توان آن را فهمید و ایجاز مفید برای بیان مسائل مختلف و متنوع کار ساده ای نیست بلکه بی نظیر است. در قرآن کریم آیات و جملاتی کوتاه و پرمحتوا می بینیم که مانند آن ها را در سایر گفته ها و نوشته ها نمی بینیم(آیه المکارم شیرازی- ج8: 122)
نمونه هایی از آیات مختصر قرآن کریم:
الف:«یا بنی آدم خذوا زینتکم عند کل مسجد و کلوا و اشربوا و لاتسرفوا انه لایحب المسرفین» (ای فرزندان آدم، خود را برای حضور در مساجد به زینت های متداول آراسته سازید و بخورید و بیاشامید واسراف نورزید که خدای تعالی اسراف کنندگان را دوست ندارد.) (سوره اعراف- آیه 31)
این آیه که اساس جمله بندی آن را یک خطاب عمومی و سه امر اباحه ای و یا ترغیبی ویک نهی الزامی و یک جمله خبری تشکیل می دهد، در قسمت اول مردم را به آراستگی و نظافت و مراعات بهداشت در مجامع عمومی، مانند مساجد و محل های نیایش و عبادت و جلسات دینی دعوت می کند و در قسمت دیگر بهره گیری صحیح از کلیه مواهب طبیعی و غیرطبیعی را که حفظ حیات مادی و سلامت بدن را تأمین می کند در طی این دو امر و یک نهی(بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید) گوشزد می فرماید و در جمله اخیر با اشاره به حکمت نهی، مردم را به اخلاق اسلامی، یعنی اعتدال در خوردن و آشامیدن آشنا می سازد.
ب:«انه من سلیمان و انه بسم الله الرحمن الرحیم، الا تعلوا علی و أتونی مسلمین»
( این نامه سلیمان است و آن چنین است، به نام خدای بخشنده ی مهربان، بر من برتری نورزید و با تسلیم شدن به طرف من آیید.) (سوره نمل- آیه 31-30)قرآن کریم در این دو آیه که به اختصار گفته های ملکه ی سبأ را نقل می کند، با آوردن دو جمله ی خبری و دو جمله ی انشایی، هنر اختصار مفید را به حد کمال رسانیده است. (اکبری – 1385: 26)
آهنگ آیات قرآن:
در سوره های قرآن بسیاری از آیات با آیات دیگر هم وزن هماهنگ است و این هماهنگی و هم وزنی در حروف، از مصادیق بارز نظم و ساختار بویژه قرآن است. برای اثبات این معنا سیر کوتاهی در سوره ها داریم. تمام آیات سوره ی حمد با حروف نون و میم تمام می شود و این حرف«م – ن» از نظر مخرج نزدیک به هم هستند مضافاً به این که در آخر آیات هفتگانه ی سوره ی حمد، توازنی عالی به شکل زیر مشاهده می شود.
عالمین، الرحیم، الدین، نستعین، مستقیم، ضالین.
که اکثر آیات سوره ی بقره با حرف«ن» یا «م» آمده است و یا با حروف دیگر قریب المخرجند.
آیات سوره ی آل عمران با حروف«راء» و «باء» ختم شده که مخارج این حروف به هم نزدیکند. و سوره ی نساء اکثر آیاتش با صدای«الف» و حرف منون منصوب ختم شده است مانند: رقیباً، کبیراً، غفوراً، معروفاُ و…. گذشته از مطابقت در حروف وزن کلمات آن ها نیز با هم هماهنگی دارند.
در آخر اکثر آیات سوره ی اسراء، کهف، مریم مانند سوره ی نساء با صدای«الف» و حرف منون منصوب ختم شده است مانند: رسولاً، صغیراً، تبذیراً، کفوراً، مشکوراً و سوره های انعام، اعراف، انفال، توبه، یونس، هود، یوسف و رعدبا حرف«باء» و سوره ابراهیم با حرف«دال» و سوره حجر با حرف «ن» و اکثر آیات سوره الرحمن با«نون» و سور های قدر، عصر، کوثر با«ر» وقارعه با «ت» ولیل با «ی» و تین با«ن» و ناس با «س» تمام شده است. (اکبری – 1385 :23)
و از دین خدا و قرآن پیروی کنیم
«و تبعوا احسن مآانزل الیکم من ربکم من قبل ان یأتیکم العذاب بغته و انتم لاتشعرون»
( و از بهترین چیزها، که از جانب پروردگارتان بر شما فرو فرستاده شده است، پیروی کنید، پیش از آنکه عذاب ناگهانی بر شما فرارسد، در حالی که آگاه نباشید.) (سوره ی زمر- آیه 55)
«العمل العمل ثم النهایه و الاستقامه الاستقامه . . . »
(عمل صالح، عمل صالح! سپس آینده نگری، آینده نگری! و استقامت، استقامت! آن گاه، بردباری، بردباری! پرهیزگاری،پرهیزگاری! برای هر یک از شما عاقبت و پایان مهلتی تعیین شده است، پس با نیکوکاری به آن جا برسید. همانا پرچم هدایتی برای شما برافراشتند، با آن هدایت شوید، برای اسلام نیز هدف و نتیجه ای است، به آن برسید، و با عمل به واجبات، حقوق الهی را ادا کنید که وظایف شما را آشکارا بیان کرده است، و من گواه اعمال شمایم و در روز قیامت، از شما دفاع می کنم و به سود شما گواهی می دهم. آگاه باشید! آن چه از پیش مقرر شده بود و به وقوع پیوست و خواسته های گذشته ی الهی انجام شد، و همانا من با تکیه به وعده های الهی و براهین روشن او سخن می گویم که فرمود: و آنان که گفتند: پروردگار ما خداست و سپس استقامت ورزیدند فرشتگان فرود می آیند و می گویند نترسید و محزون نباشید و بشارت باد بر شما بهشتی که به شما وعده داده اند!) (سوره ی فصلت آیه 30، نهج البلاغه- خطبه ی 176)
– قرآن بیانگر همه چیز است.
« ونزلنا علیک الکتاب تبیانا لکل شیء و هدی و رحمه و بشری للمسلمین» (. . . و این کتاب را بر تو فرو فرستادیم، در حالی که بیان رسا و روشنگر هر چیزی] از علوم و معارف[ است و هدایت و رحمت و مایه ی بشارت برای مسلمانان است.)(سوره نحل- آیه 89) امام علی (ع) می فرمایند:« قرآن فرماندهی بازدارنده و ساکتی گویا و حجت خدا بر مخلوقات است. خداوند پیمان عمل کردن به قرآن را از بندگان گرفته و ]سرنوشت[ آنان را در گرو عمل به دستورهایش قرار داده است. نورانیت قرآن را تمام و دین خود را به وسیله ی آن کامل فرموده است، و پیامبرش را هنگامی از جهان برد که از تبلیغ احکام قرآن فراغت یافته بود.» (نهج البلاغه، خطبه 183)
– قرآن و فطرت حقیقت جویی
در این زمینه نیز آیات قرآن در موارد زیادی به روشنی دلالت دارند و در بسیاری از موارد، روی یقین و ارزش مثبت انسان های اهل یقین تکیه کرده اند. اهل یقین، یعنی، کسانی که در جستجوی یقین هستند و به ظن و گمان اکتفا نمی کنند.
خداوند در نخستین آیات سوره ی بقره می فرماید:
«الم ذلک الکتاب لاریب فیه هدی للمتقین . . . و الذین یؤمنون بما أنزل الیک و ما انزل من قبلک و بالاخره هم یؤقنون. اولئک علی هدی من ربهم و اولئک هم المفلحون.»
(این کتاب بدون تردید راهنمای پرهیزگاران است کسانی که . . .و کسانی که به آن چه برتو( ای پیامبر اسلام) و آن چه که قبل ازتو فرو فرستاده شده است ایمان و به جهان آخرت یقین آورند آنان (که از صفات نامبرده برخوردارند) بر هدایتی از سوی پرورگار خویش( و در صراط مستقیم) هستند و همانان به فلاح رستگاری دست یافته اند.) (سوره ی بقره آیات 1 و 2 و 4 و 5)
در این آیات، بر صفت یقین به آخرت، به عنوان یک صفت برجسته که نشانه هدایت به راه راست و منشأ فلاح و رستگاری انسان است تکیه شده است.
در آیه دیگری می گوید:
«و فی الارض ایات للمؤقنین و فی انفسکم افلا تبصرون.»
( و در زمین نشانه هایی(آشکار از خدا) برای کسانی که در جستجوی یقین هستند وجود دارد و در درون جانتان نیز، پس مگر نمی بینید؟)(سوره ی ذاریات – آیات 20 و 21)
این آیات نیز گویای این حقیقت اند که برای کسانی جویای یقین باشند راه باز و زمینه خداشناسی فراهم است. پس هر کس به حقیقت نرسید کوتاهی از خود او خواهد بود و آن چنان که بزرگان ادب گفته اند:
برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتری است معرفت کردگار
آری راه های خدا شناسی وآیات قرآن چه در برون و چه در درون نفس فراوان و بی حد است.
در آیه ی دیگری آمده است که:
«یدبر الامر یفصل الایات لعلکم بلقاء ربکم توقنون»
((خداوند نظام جهان را تدبیر و آیات و نشانه ها (ی علم و حکمت و قدرت خویش را توسعه و تفصیل می دهد، باشد که شما به ملاقات پروردگار خود یقین آورید)). (سوره ی رعد- آیه ی 2)
آری جستجوی یقین را هدف بالای تدبیر نظام جهان و توسعه آیات قرآن به شمار آورده و به عنوان یک خواسته و مطلوب، در چارچوب این نظام، رجا و امید تحقق آن را ابراز می دارد.(مصباح یزدی، 1377: 110)
امام صادق(ع) می فرمایند:«همانا خدای عزیز و جبار و راستگو و نیک خواه کتابی را بر شما فرو فرستاد که خبرهای شما و آنان که پیش از شما بودند و آنان که بعد از شما می آیند و اخبار و اطلاعات آسمان و زمین در آن است.»(اصول کافی- ج 4: 399)
رسول خدا(ص) فرمودند: «قرآن ادبستان و خوان و سفره ی الهی است. پس تا می توانید از این سفره بهره برگیرید و در این ادبستان ادب آموزید»(مجلسی،ح 92: 19)
امام علی بن الحسین(ع) می فرمایند:«اگر همه ی کسانی که در شرق و غرب عالم اند بمیرند و من تنها بمانم، چون قرآن با من باشد، از این تنهایی وحشت نخواهم کرد.»(اصول کافی- ج4: 403)
بهترین و مطمئن ترین راه را قرآن می نمایاند
«ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم و یبشر المؤمنون الذین یعملون الصالحات ان لهم اجرا کبیرا»
(حقاً که این قرآن] جامعه ی انسانی را[ به پایدارترین و استوارترین طریقه و آیین هدایت می کند، و مؤمنانی را که پیوسته عمل صالح به جا می آورند بشارت می دهد که برای آنان در دنیا و آخرت پاداشی بزرگ است.)(سوره ی اسراء – آیه 9)
قرآن ناطق، امام علی(ع) می فرمایند:«آگاه باشید که همانا این قرآن پند دهنده ای است که نمی فریبد و هدایت کننده ای است که گم راه نمی سازد و سخن گویی است که هرگز دروغ نمی گوید. کسی با قرآن هم نشین نشد، مگر آن که قرآن بر او افزود یا از او کاست: در هدایت او افزود و از کور دلی و گم راهی اش کاست.»
«آگاه باشید که کسی با داشتن قرآن نیازی ندارد و بدون قرآن بی نیاز نخواهد بود . . .»
«همانا خداوند سبحان کسی را به چیزی چون قرآن پند نداده است که قرآن ریسمان استوار خدا و وسیله ی ایمنی بخش است. در قرآن، بهار دل و چشمه های دانش است. برای قلب، جلایی جز قرآن نتوان یافت، به خصوص در جامعه ای که بیدار دلان در گذشته اند و غافلان و تغافل کنندگان حضور دارند.»(نهج البلاغه – خطبه ی 176)
– هر چه می توانید قرآن بخوانید
«فاقرء و اما یتسرمن القرآن»
(

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *