استرس مداوم و زیاد از حد باشد به مراتب سلامت روانی ، جسمانی و کنش وری اجتماعی افراد متزلزل خواهد کرد.
نتایج پژوهش ها بیانگر این است که هرچه افراد استرس بیشری را در محیط شغلی تجربه کنند به همان میزان از خوشنودی و رضایت شغلی کاسته و تنیدگی روانی بیشتری را تجربه خواهند کرد و از سلامت روانی کمتری برخوردار خواهند بود
۳-۱ روش تحقيق :
روش تحقيق پژوهش حاضر از نوع همبستگي مي باشد. روش همبستگي يكي از انواع روش هاي تحقيق توصيفي محسوب مي شود. از تحقیقات « همبستگی» عمدتاً برای توصیف و پیش بینی استفاده می شود. از روش همبستگی معمولاً برای پاسخگویی به سوال در مورد دو متغیر یا دو دسته داده استفاده می شود. نخست، آیا بین دو متغیر(یا دو دسته داده) رابطه وجود دارد؟ اگر پاسخ به این سوال مثبت باشد. آنگاه دو سئوال دیگر مطرح می شود. جهت رابطه به چه صورت است؟ و شدت آن چقدر است؟ ضریب همبسگی پیرسون۵۱ یکی از شناخته شده ترین شاخص های پیوند است که مقدار آن از ۱- تا ۱+ است .برای ضریب همبستگی از علامتr استفاده می شود(بیابانگرد، ۱۳۸۷).
همچنین به منظور تحليل داده ها (اطلاعات) و آزمون فرض هاي پژوهش از روش تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان و گام به گام استفاده شده است.. همچنین ( کوهن۵۲، ۱۹۸۸، روزنتال۵۳، ۱۹۸۴،تمپسون۵۴، ۱۹۹۷) تأکید صرف بر محاسبه مقادیر سطوح معناداری p را در تحقیقات گمراه کننده دانستند و تأکید کردند به دلیل آنکه آزمون معناداری در علوم رفتاری با درصد بالایی از خطای نوع دوم همراه است، باید جهت کاهش خطاهایی از این نوع و ارتقاء توان آزمون، علاوه بر راهبردهایی که روش تحقیق در اختیار ما قرار می دهد، به برآورد اندازه اثر و استفاده از آن در تصمیم گیری در مورد رد یا عدم رد فرض صفر پرداخته شود. در این خصوص روزنتال نیز معتقد است در علوم رفتاری اگر اندزه اثر محاسبه نشود احتمال بروز خطای نوع دوم از خطای نوع اول بیشتر می شود. سطح معناداری و اندازه اثر اگرچه در مورد رد یا قبول فرض صفر استفاده می شود، هر کدام اطلاعات جداگانه ای در اختیار می گذارند. از طریق آزمون معناداری متوجه می شویم که آیا نتیجه ای خاص به علت شانس رخ داده است یا خیر و از طریق محاسبه اندازه اثر در می یابیم که متغیر مستقل تا چه اندازه بر متغیر وابسته اثر گذاشته است. بنابراین برای تصمیم گیری در مورد رد یا قبول فرض صفر در تحقیقات رفتاری لازم است همراه با نتیجه آزمون معنادای به مقدار اندازه اثر نیز توجه شود، زیرا در شرایط یکسان از لحظ حجم نمونه و سطح معناداری، هر چه اندازه اثر بزرگتر باشد، توان آزمون هم بیشتر می شود و اعتبار تصمیم گیری افزایش می یابد (به نقل از شیر علی پور، ۱۳۸۸). در این مطالعه برای محاسبه اندازه اثر ازنرم افزار فرا تحلیل جامع و برای تفسیر آن نیز از جدول کوهن استفاده شده است.
۳-۲ جامعه آماري:
جامعه آماري اين پژوهش شامل كليه معلمان دوره ابتدايي، راهنمايي و متوسطه مناطق پنجگانه شهر تبريز مي باشد.
۳-۳ نمونه آماري:
تعداد كل معلمان شهر تبريز ۱۵۴۹۸ نفر مي باشد كه براساس جدول مورگان، تعداد ۳۸۰ نفر انتخاب شدند. که به ترتیب شامل ۱۹۰ نفر مرد و ۱۹۰ نفر زن بود.
۳-۴ ابزارهای پژوهش:
۳-۴-۱ پرسشنامه شخصیتی نئو(NEO-FF-I)
پرسشنامه شخصیتی(NEO-FF-I) فرم کوتاه وتجدید نظر شده، تست NEO-PI-R فرم تجدید نظر شده پرسشنامه شخصیNEO و جانشین آن است که درسال۱۹۸۵ توسط پائول تی، کوستاو روبرت آر.مک کری تهیه شده است(گروسی، ۱۳۸۰). و شامل۶۰ سوال ۵ درجه ای است که توسط خود افراد درجه بندی می شود ومناسب مردان و زنان بالای ۱۷ سال می باشد.
با توجه به پیچیدگی و طولانی بودن NEO-PI-R، وهچنین عدم رغبت آزمودنی ها برای پاسخ گوی در موقعیت های بالینی فرم تجدید نظر شده و کوتاه با عنوان «پرسشنامه پنج عاملی»(NEO-FF-I) طراحی شد. این پرسشنامه شامل ۶۰ سوال است. فرم ۶۰ سوالی آن که در این تحقیق نیز از آن استفاده شده است. در صورتی به کار می رود که مدت زمان اجرای پژوهش محدود بوده و اطلاعات کلی از شخصیت کافی باشد. سوالات در یک مقیاس لیکرت پنج درحه ای و توسط خود فرد پاسخ داده می شوند.در این تست برای هر عامل ۱۲ سوال اختصاص یافته است. هر یک از این سوالات دارای پنج گزینه«کاملا مخالفم، مخالفم، نظری ندارم، موافقم، کاملا موافقم» می باشند که نمره های ۰ تا ۴ به آنها تعلق می گیرد. به این ترتیب برای هر فرد ۵ نمره برای پنج بعد شخصیت تعلق می گیرد.
هر عامل دارای ۱۲ آیتم و دامنه نمرات بین ۴۸-۰ می باشد. اغلب افراد نمراتی در حد متوسط می گیرند و درصد کمتری ار آنها در دو انتهای منحنی قرار می گیرند.
در خصوص اعتبارNEO-FF-I، نتایج چندین مطالعه حاکی از آن است که زیر مقیاس های NEO-FF-Iهمسانی درونی خوبی دارند. به عنوان مثال. کاستا و مک کرا(۱۹۹۲) ضریب الفای کرونباخ بین۰/۶۸(برای موافق بودن) تا ۰/۸۶(برای روان آزرده گرایی) را گزارش کرده اند. هلدن(۱۹۹۹) نیز ضریب آلفای این ۵ عامل را در دامنه ۰/۷۶(برای گشودگی) تا ۰/۸۷(برای روان آزردگی خویی) گزارش می کند. نتایج مطالعات مورادیان و نزلک(۱۹۹۵) نیز حاکی از آن است که آلفای کرونباخ، روان آزرده گرایی،گشودگی،موافق بودن و با وجدان بوده به ترتیب عبارت است از ۷۵،۰/۷۴،۰/۷۵،۰/۸۴ و۰/۸۳ (آشتیانی و داستانی، ۱۳۸۸).
مک کری و کوستا در سال ۱۹۸۳ فرم کوتاه(۶۰ سوالی) نئو را برروی ۲۰۸ دانشجو به فاصله ۳ ماه اجرا کردند و ضرایب پایایی؛۰/۷۹،۰/۷۹،۰/۸۰،۰/۷۵،۰/۸۳ را به ترتیب برای عوامل C,A,O,E,N بدست آوردند.
پرسشنامه NEO-FF-I در ایران توسط گروسی(۱۳۷۷) هنجاریابی شده است. اعتبار این پرسشنامه با استفاده از روش آزمون- آزمون مجدد در مورد ۲۰۸ نفر از دانشجویان به فاصله ۳ ماه به ترتیب ۰/۸۰،۰/۷۵،۰/۸۳، ۰/۷۹، و۰/۷۹ برای عواملC,A,O,E,N به دست آمده است.
همچنین در تحقیق ملازاده(۱۳۸۱) ضرایب اعتبار آزمون- آزمون مجدد در فاصله ۳۷ روز در مورد ۷۶ نفر از فرزندان شاهد به ترتیب،۰/۸۵،۰/۷۹،۰/۸۰،۰/۷۵،۰/۸۳ برای عواملC,A,O,E,N برای روان آزرده گرایی، برونگرایی، گشودگی، موافق بودن وبا وجدان بودن گزارش شده است. آلفای کرونباخ نیز برای روان آزرده گرایی۰/۸۶، برون گرایی۰/۸۳، گشودگی۰/۷۴، موافق بودن۰/۷۶، باوجدان بودن۰/۸۷ و آلفای کل برابر ۰/۸۳ به دست آمده است(آشتیانی و داستانی، ۱۳۸۸).
همچنین در این پژوهش آلفای کرونباخ برای ابعاد روان رنجور خویی،برون گرایی،انعطاف پذیری،دلپذیر بودن(سازگاری) و مسئولیت پذیری به ترتیب ۷۲/۰، ۷۵/۰، ۶۸/۰، ۶۳/۰ و ۷۷/۰ می باشد.
-۴-۲ سياهه استرس زندگي هولمز- راهه:
اين مقياس توسط هولمز- راهه براي ارزيابي ميزان استرس ساخته شده است و شامل ۳۳ ماده است گاندرسون و راهه (۱۹۷۴) اعتبار اين آزمون را از طريق اعتبار پيش بيني ۷۲/۰ و پايايي را از طريق آزمون مجدد ۸۲/۰ برآورد كرده‌اند در سال ۱۳۷۲ پايايي آن توسط براهني در نمونه ايراني از طريق آزمون مجدد ۰/۷۹ گزارش شد و همچنين اعتبار آن با روش اعتبار همزمان با شاخص تنيدگي ۷۴/۰ گزارش شده است( شاه محمدي به نقل از عبداله زاده، ۱۳۸۶).
۳-۴-۳ پرسشنامه سلامت عمومي ( GHQ):
پرسشنامه سلامت عمومي يك پرسشنامه سرندي مبتني بر روش خود گزارش دهي است كه در مجموعه هاي باليني با هدف رد يابي كساني كه داراي يك اختلال هستند مورد استفاده قرار مي گيرند( گلدبرگ به نقل از دادستان، ۱۳۷۷). اين پرسشنامه به وسيله گلدبرگ و ميلر در سال ۱۹۷۲ تدوين و توسط هومن (۱۳۷۶) بر روي دانشجويان دوره كارشناسي دانشگاه تربيت معلم تهران استاندارد شده است به منظور شناسايي اختلالات رواني غير روان گسيخته و نيز در جمعيت هاي سالم براي تشخيص اختلالات رواني خفيف از اين پرسشنامه استفاده مي شود.
نسخه اصلی پرسشنامه سلامت عمومی از۶۰ سوال تشکیل شده است اما تعدادی از نسخه های کوتاهتر نیز تهیه شده است که مهمترین آنها عبارتند از:GHQ-30،GHQ28،GHQ12(گلدبرگ،۱۹۷۲ به نقل از آشتیانی،۱۳۸۸).
در این پژوهش از فرم ۲۸ ماده ای پرسشنامه سلامت عمومی استفاده شده است که دارای چهار خرده مقیاس نشانه های جسمانی،اضطراب،نارساکنشوری اجتماعی و افسردگی می باشد و در این ازمون برای هرفرد ۵ نمره به دست می آید که ۴ نمره آن مربوط به خرده مقیاسها و یک نمره از مجموع خرده مقیاسها به دست می آید که نمره کلی آزمودنی می باشد.
روش نمره گذاری این پرسشنامه به این ترتیب است که از گزینه «الف تا د» صفر، یک، دو و سه می باشد. در نتیجه نمره فرد در هر یک از خرده مقیاس ها از صفر تا ۲۱ و در کل پرسشنامه ار صفر تا۸۴ خواهد بود. نمرات هر آزمودنی در هر مقیاس به طور جداگانه محاسبه شده و پس از ان نمرات چهار زیر مقیاس را جمع کرده و نمره کلی را به دست می آوریم. در این پرسشنامه نمره کمتر بیانگر سلامت روان بهتر می باشد(آشتیانی و داستانی،۱۳۸۸).
اعتبار اين ابزار از خلال تحقيقات متعدد رضايت بخش گزارش شده است. در تحقيقي كه ماكوسكا و مرز۵۵ (۲۰۰۰) در لهستان و بر روي ۱۱۰۸ نفر از كاركنان يك شركت انجام داده اند. ضريب همساني دروني (آلفاي كرونباخ)اين مقياس حدود ۹۳% بوده است. در ايران نيز در تحقيقي احمديان (۱۳۸۴) پايايي آزمون از طريق ضريب آلفاي كرونباخ به تريبت براي مقياسهاي نشانه هاي جسماني، اضطراب، اختلال كاركرد اجتماعي و افسردگي و مقياس كلي سلامت رواني عبارت از ۷۷/۰، ۷۷/۰، ۸۵/۰ و ۹۰/۰ بوده است ( صوفياني، ۱۳۸۶).
همچنین نتایج به دست آمده در این پژوهش جهت سنجش ثبات درونی با استفاده از روش آلفای کرونباخ برای کل آزمون ۹۰/۰ و برای خرده مقیاس های آزمون علایم جسمانی، اضطراب، اختلال در کارکرد اجتماعی و افسردگی به ترتیب ۸۶/۰، ۶۷/۰، ۰/۸۷و ۰/۷۳ بود.
۴-۱ مقدمه
در این فصل اطلاعات و داده های حاصل از ابزار های پژوهش بر روی معلمان با استفاده از نرم افزاز آماریspss مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. ابتدا برای تحلیل شش فرضیه اول و تعیین معنی داری و نسبت همبستگی از همبستگی پیرسون استفاده شد. و برای فرضیه های هفت و هشت از تحلیل رگرسیون همزمان و گام به گام استفاده شده است.
۴-۲ توصيف آماري متغیر های پژوهش
به منظور اطلاع از متوسط عملکرد دبیران و پراکندگی نمرات آنها در هر یک از متغیر های پژوهش، سعي شد شاخص های توصیفی هر یک از متغیر ها ی پژوهش و ضرایب همبستگی بین آنها که در در جدول (۴-۱) ارائه شود.
جدول۴-۱ میانگین، انحراف استاندار و ضرایب همبستگی متغیر های پژوهش
آماره
متغیر ها
میانگین
انحراف استاندارد
۱
۲
۳
۴
۵
۶
۷
۸
۹
۱۰
۱
مولفه های شخصیت
(۱)روان رنجوری
۷۲/۱۹
۳۱/۷
۱
(۲)انعطاف پذیری
۸۶/۲۶
۵۸/۴
۰۰۱/-
۱
(۳)برونگرایی
۵۲/۲۸
۸۲/۷
**۵۳/-
**۱۳/-
۱
(۴)دلپذیر بودن
۰۸/۳۳
۷۷/۵
**۵۲/-
۰۸/۰
**۳۵/۰
۱
(۵)مسولیت پذیری
۳۴/۳۵
۷۰/۶
**۵۴/-
۰۵/۰
**۴۸/۰
**۶۲/۰
۱
مولفه های سلامت روان
(۶)نشانه های جسمانی
۴۲/۱۵
۸۲/۳
**۴۸/-
۰۷/-
**۲۵/۰
**۱۶/۰
**۲۲/۰
۱
(۷)اضطراب
۲۴/۱۵
۱۸/۴
**۵۹/-
۰۲/-
**۳۵/۰
**۳۱/۰
**۲۸/۰
**۷۲/۰
۱
(/۸)اختلال در کارکرد اجتماعی
۰۳/۱۵
۰۷/۳
**۴۱/-
۰۶/-
**۴۲/۰
**۲۳/۰
**۳۲/۰
**۴۵/۰
**۴۷/۰
۱
(۹)افسردگی
۹۸/۱۷
۶۸/۳
**۵۴/-
۰۲/-
**۳۰/۰
**۳۴/۰
**۳۳/۰
**۵۵/۰
**۶۲/۰
**۴۸/۰
۱
(۱۰)سلامت روان کلی
۶۸/۶۳
۱۲/۱۲
**۶۲/-
۰۵/-
**۴۰/۰
**۳۲/۰
**۳۵/۰
**۸۵/۰
**۸۸/۰
**۷۰/
**۸۱/۰
۱
(۱۱)استرس

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه درمورد مورفولوژی

دیدگاهتان را بنویسید